Кіріспе

Шажи Нилакантан Карун (1 қаңтар 1952 жылы туған) – үнді кинорежиссері және операторы. Оның тұңғыш фильмі «Пирави» (1988) 1989 жылғы Канн кинофестивалінде «Алтын камера» – «Арнайы атау» сыйлығын жеңіп алды. Ол Үндістандағы кино және теледидар саласындағы алғашқы академия – Керала мемлекеттік «Чалачитра» академиясының тұңғыш төрағасы болды, сондай-ақ 1998 жылдан 2001 жылға дейін Керала халықаралық кинофестивалінің (IFFK) атқарушы төрағасы қызметін атқарды. Ол «Пирави» (1988), «Свахам» (1994), «Ванапрастхам» (1999) және «Кутти Сранк» (2009) фильмдерімен ең танымал. Ол тұңғыш фильмі «Пирави» үшін Ұлттық «Үздік режиссер» сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, «Свахам» және «Ванапрастхам» фильмдері үшін Керала мемлекеттік кино сыйлығын «Үздік режиссер» номинациясында екі рет жеңіп алды. Қазіргі таңда Керала мемлекеттік кино даму корпорациясының төрағасы болып жұмыс істеп жатыр.

Өмірбаян

Шажи Н. Карун 1952 жылы Жаңа жыл күні, Н. Карунакаран мен Чандрамати ханымның үлкен ұлы ретінде, қазіргі Коллам ауданында, бұрынғы Траванкор штатында (қазіргі Керала, Үндістан) дүниеге келді. 1963 жылы отбасы штаттың астанасы Тируваннатпурамға көшіп келді. Ол Палкулангара жоғары мектебінде білім алып, Тируваннатпурам университетінің колледжін бітірді. 1971 жылы Үндістанның Кино және Телевизия институтына түсіп, кинематография бойынша диплом алды. Оның «Жаратылыс» (1974) дипломдық фильмін Рахул Дасгупта түсірді, ол көптеген наградаларға ие болып, оның мансабын бастады. 1974 жылы бітірген кезде ол «Алтын» медальді жеңіп алды. Бітіргеннен кейін 1975 жылға дейін Ахмедабадтағы ИСРО, Мумбай теледидары және Мадрас киноиндустриясында келісімшарт бойынша жұмыс істеді. Осы жылы Керала мемлекеттік кино дамыту корпорациясы (KSFDC) құрылатын болды. Ол негізін қалаушы төраға П.Р.С. Пиллаймен және сол кездегі басқарушы директор Г. Вивекананнанмен бірге KSFDC-нің жоспарлау және болашақ көзқарастарын дамытуға жауапты болды. KSFDC-нің үлесі және малаялам киносындағы белгілі тұлғалардың қатысуы арқылы мағыналы кино шараларына қатысуы ұлттық және халықаралық деңгейде малаялам киносының маңызды жетістіктеріне әкелді. 1998 жылы ол Керала үкіметі мен сол кездегі мәдениет министрі, марксистік саяхатшы Шри Т.К. Рамакрашнанның басшылығымен Керала мемлекеттік кино академиясын құрып, басқарды. Осы жылы ол Халықаралық кинофестивальді (IFFK) бәсекелі фестиваль ретінде бастады, ал оның қызмет ету кезеңінде FIAPF фестивальді халықаралық бәсекелі фестиваль деп мойындады. Ол «Пирави», «Свахам» және «Ванапрастхам» фильмдерін қатарынан Канн кинофестивалінің ресми бөлімдеріне ұсынды, бұл әлемдегі кез келген кинорежиссер үшін сирек кездесетін жағдай. «Свахам» фильмі 1994 жылы Канн кинофестивалінің бағдарламасына қатысты. Содан бері, Үндістаннан ешбір фильм Канн кинофестивалінің «Алтын пальма» сыйлығы үшін бәсекелесе алмады. Ол малаялам тілінде үш ұлттық үздік фильм («Пирави», «Ванапрастхам», «Къттисранк») үшін жеңіске жеткен жалғыз малаяламдық кинорежиссер.

Жеке өмір

Шажи 1975 жылдың 1 қаңтарында Тривандрумде көршісі болған доктор П. К. Р. Вариердің қызы Анасуя Вариерге үйленді. Оңтүстік Үндістанның Мадрас қаласында қысқа уақыт тұрғаннан кейін, ол 1976 жылы Тируванантапурамға қайтып келді, онда жаңа құрылған Мемлекеттік кино даму корпорациясында кино шенеунігі лауазымына тағайындалды. Олардың Анил мен Аппу деген екі ұлы бар. Осы кезде оның Малаяламның көрнекті режиссері Г. Аравинданмен байланысы басталды. Содан кейін ол Г. Аравиндан, К. Г. Джордж және М. Т. Васудеван Наир сияқты белгілі режиссерлермен оператор ретінде жұмыс істеді. Оның мансабы Үндістан және Керала үкіметтерінің көптеген іс-шараларын қамтиды, онда ол саясат қабылдау бойынша кеңесші мәртебесінде қызмет етті. 2015 жылдың 4-11 желтоқсаны аралығында Керала үкіметі ұйымдастырған Кераланың 20-шы халықаралық кинофестивалі, оның кеңесші лауазымында, баспасөз және кино әуелендері тарапынан осы күнге дейін өткен фестивальдердің ең жақсысы деп танылды. 2018 жылдың тамыз айында ол «Пругамана Кала Сахития Сангам» (Прогрессивті өнер және әдебиет ұйымы) қоғамының 8-ші президенті болып сайланды. 2019 жылдың 31 мамырында Керала үкіметі оны Керала мемлекеттік кино даму корпорациясының төрағасы етіп тағайындады және ол 2019 жылдың 17 маусымынан бастап лауазымға кірісті. Жеке сайты: www.shajinkarun.com.

Кинорежиссерлік мансабы

Шажи өзінің режиссерлік дебютын 1988 жылы түсірілген малаяламдық «Пирави» («Туылу») фильмімен жасады, ол 1989 жылғы Канн кинофестивалінде беделді Caméra d'Or – Mention d'honneur сыйлығын жеңіп алды. «Пирави» ұлын жоғалтқан әкенің қайғысына арналса, Шажидің екінші фильмі «Свахам» (1994) қайғы тақырыбын жалғастырды. «Свахам» 1994 жылғы Канн кинофестивалінде бақталастың. «Ваанапрастхам» («Соңғы би», 1999) актердің жеке басын іздеу дағдарысын бейнеледі. Бұл фильмде басты рөлді Моханлал ойнады. Ол 2002 жылдың мамырында аяқталған және 2002 жылдың қыркүйегінде Жапонияда өткен Фукуока халықаралық кинофестивалінде көрсетілген хинди тіліндегі «Нишад» фильмін режиссерлік етті. Оның соңғы фильмі – Маммути басты рөлде ойнаған «Кутти Сранк». Фильм 2010 жылдың шілдесінде Кераладағы кинотеатрларда көрсетілді. «Свапанам» фильмінің премьерасы 2013 жылдың 8 желтоқсанында Дубай халықаралық кинофестивалінде өтті, бұл Малаялам киносы үшін үлкен жетістік болды, себебі әлемдік премьерасы Үндістаннан тыс жерде өтті. Оның соңғы фильмі «Олу», «фантазиялық көзқарас» пен повествование стилінде түсірілген, 2018 жылғы Үндістан халықаралық кинофестивалінде «Индия панорамы» фильмінің ашылу фильмі ретінде таңдалды. «Олу» сондай-ақ екі ірі халықаралық кинофестивальдің ашылу фильмі ретінде таңдалды: 2019 жылғы Инсбрук халықаралық кинофестивалі (Австрия) және 2019 жылғы ISOLA Cinema халықаралық кинофестивалі (Словения). «Олу» 66-шы Ұлттық киносыйлықта «Үздік операторлық жұмысы» (2018) номинациясында жеңіс оді. Ол сонымен қатар онға жуық қысқаметражды және деректі фильмдер түсірді. Шажи Карун кино түсірумен қатар көптеген халықаралық кинофестивальдерде төреші және үкіметтік және академиялық салаларда белсенді қатысушы болды. Ол Үндістандағы алғашқы кино және теледидар академиясы – Керала мемлекеттік Чалачитра академиясының алғашқы төрағасы және 1998 жылдан 2001 жылға дейін Керала халықаралық кинофестивалінің атқарушы төрағасы болды.

Болашақ жобалар

2018 жылдың қаңтарында Шажи Шейн Нигам мен Эстер Анил басты рөлдерде ойнаған "Олу" атты жаңа фильмнің пост-өндірісін аяқтады. Жақындағы сұхбатында Шажи "Олу" фильмі топпен зорланған қыздың тағдыры туралы екенін, ол құпия түрде аман қалып, тоғыз ай бойы судың түбінде өмір сүріп, "зорлаудан туған баласын" дүниеге әкелетінін айтты. Фильм оның әйелдік құштарлықтарын, рухани және жоғары сезімдерін бейнелеуге тырысады. Оның "Гадха" жобасы 2012 жылдың қыркүйек айында жарияланды. 2014 жылдың қарашасында түсірілімдер басталуы күтілген, бірақ ол кейінге шегерілді. Музыкасын поляк композиторы Збигнев Прейснер жазуға тиіс болған. 2022 жылдың мамырында Шажи Н. Карун үнді суретшісі Амрита Шер-Гилдің өміріне негізделген келесі жобасын жариялады. News9Live телеарнасының Jisha Surya-ға берген сұхбатында режиссер бұл көптілді фильмнің Шер-Гилдің өмірбаянына негізделгенін айтты. Бұл жоба – Үндістан, Франция және АҚШ-тың бірлескен өндірісі болып жоспарланған, фильмде халықаралық актерлер мен техникалық мамантар жұмыс істейді. Карун венгр-үнді суретшісінің рөліне мексикалық актермен келіссөздер жүргізіп жатыр.