Кіріспе
Биліктегі ханзаданың немесе патшаның әйелі – бұл ресми атақ немесе әдетте егемен ханзаданың әйеліне берілетін бейресми тағайындама. Бұл атақ корольдің әйеліне де қолданылуы мүмкін, егер оған жиі қолданылатын «патшайым-серік» (queen consort) атағы берілмесе. Көбінесе, бұл атау әйел адамның отбасылық мәртебесін сипаттау үшін де қолданылады, егер ол патшалыққа теңдес некеде тұрса және осы некеден алатын мәртебесі кем дегенде ханшайым мәртебесіне жететін болса (мысалы, Грейс Келли некеде тұрғанда ханшайым-серік болды, ал Лилиан Бельс және графиня Джулиана фон Хауке осылай сипатталмайды). «Серік» (consort) деген сөз ханшайым-серік туралы сөйлескенде немесе жазғанда көбінесе жіберіліп қойылады, ал бұл атақ ресми түрде қолданылғанда ғана үлкен әріппен жазылады. Қазіргі таңда екі ханшайым-серік бар: біреуі – биліктегі патшаның әйелі, екіншісі – биліктегі ханзаданың әйелі.
Princess consort is an official title or an informal designation that is normally accorded to the wife of a sovereign prince. The title may be used for the wife of a king if the more usual designation of queen consort is not used. More informally, it may even be used to describe the family position of any woman who marries royalty non morganatically, if the rank she derives from that marriage is at least that of a princess (e. g., Grace Kelly was Princess Consort during marriage, whereas Liliane Baels and Countess Juliana von Hauke are not usually so described). The "consort" part is often dropped when speaking or writing of a princess consort, and the term is only capitalized when the title is borne officially. Currently, there are two princess consorts: one the wife of a reigning sovereign king and the other the wife of a reigning sovereign prince.
Ұлыбритания
2005 жылы Кларенс Хаус Корнуолл герцогинясы Камилланың күйеуі, Уэльс ханзадасы Чарльз Ұлыбритания тағына отырғанда, ол корольдік жардың заңды стилін қолданбайтынын мәлімдеді. Ол күйеуі ханзада емес, король болғанымен, «консорт ханшайым» атағын қалауымен бірге, «принцесса консорт» атағын қолдану ниетін білдірді. Мұндай атаққа тарихи мысал жоқ; ағылшын ортақ құқығы бойынша корольдердің әйелдері автоматты түрде патшайым атанды. Бұл британдық корольдерге үйленген барлық әйелдерге қатысты, күйеулерімен бірге билік еткен патшайымдардан басқа. Корольдік Мэри I Испанияның Филипп II-ге үйленген кезде Парламент актісі оны осы кезеңге егемендікке теңестірді. Мэри II Уильям III және II-мен бірге монарх болып тағайындалды. 2018 жылы Кларенс Хаус бұл мәлімдемені веб-сайтынан алып тастады, бұл Камилла күйеуі таққа отырғаннан кейін патшайым болады дегенді білдірді. Дегенмен, 2020 жылы Кларенс Хаус тағы бір мәлімдеме жасады, онда Уэльс ханзадасы таққа отырғанда Камилла «принцесса консорт» атағын алатыны, және оған HRH (Его/Ее Королевское Высочество) стилі берілетіні хабарланды. 2022 жылы, тәждікке кіру күні туралы хабарламасында, өзінің билікке келуінің 70 жылдығын атап өте отырып, Елизавета II Чарльз таққа отырғанда Камилланың патшайым ретінде танылуы – оның «шынайы тілегі» екенін мәлімдеді. Чарльз 2022 жылдың қыркүйегінде таққа отырғанда Камилла патшайым атағын алды.
Бельгия
Мэри Лилиан Бейльс Бельгия королінің жұбайы болған, бірақ патшайым емес, ханшайым атағын таңдады.