Кіріспе

Чех астрофизигі және астрономы (1936 жылы туған)

Жири Григар (; 1936 жылдың 17 наурызында Германияның Хайнерсдорф қаласында, қазіргі Польшаның Дзевентице қаласында дүниеге келген) – чех астрономы, ғылымды насихаттаушы және 1996 жылғы Калинга сыйлығының лауреаты.

Мансап

Брнодағы Масарик университетінде физиканы және Прагадағы Карл университетінде астрономияны оқығаннан кейін, ол Ондржейовтағы Ғылым академиясының Астрономия институтының Жұлдыздық астрономия кафедрасына қосылды. Жиырма жыл өткен соң ол Реждегі Физика институтының Төмен температуралық физика бөліміне ауысты, онда он жылдан астам жұмыс істеді. Бархат революциясынан кейін көп ұзамай ол сол институттың Жоғары энергиялық физика кафедрасына қабылданды. 1992-1998 жылдары Григар Чехия астрономиялық қоғамының төрағасы болды. Ол сонымен қатар Чехия теледидары кеңесінің және Еуропалық мәдениет клубының Ғылым және философия бөлімінің төрағасы қызметін атқарды. Ол Říše hvězd, Vesmír, Universum және Omega журналдарының редакциялық алқаларының мүшесі. Григар астрофизика ғылымдарының докторы. Оның зерттеулері планетаралық заттарға (метеорлар, кометалар), жұлдыз атмосфераларындағы шеттердің қараюына, жақын екіжұлдыз жүйелеріне, жаңа жұлдыздарға, химиялық ерекшеліктері бар жұлдыздарға және қашықтықтан зондтауға арналған. 2004-2008 жылдары Григар Чехияның білімді қоғамының президенті болды – елдегі жетекші ғалымдардың қауымдастығы.

Қоғамдық кездесулер

Григар Чехия мен Словакияда ғалам туралы "Аспан әйнектері кең жартылай" ("Wide open windows of the Universe"; 1982–1990) телесериалы арқылы көпке таныс. Český klub skeptiků Sisyfos ғылыми скептиктер клубының мүшесі ретінде, ол сондай-ақ жалған ғылым және басқа дәлелденбеген теориялардың белгілі сыншысы. Діні католик болғандықтан, ол дін мен ғылым арасындағы қарым-қатынас тақырыбындағы жазушы ретінде де танымал.

Құрметтер

1976 жылы 26 қазанда чех астрономы Любош Кохутек 3336 нөміріндегі негізгі белдеудегі астероидты ашты және оған доктор Григардың есімін берді. 2009 жылы доктор Григар Чехияның ең беделді ғылыми сыйлықтарының бірі – Česká hlava сыйлығымен марапатталды. 2010 жылы ол Чехияның Менса қоғамының құрметті сыйлығының алғашқы иегері атанды. Григар тағы да көптеген марапаттарға ие болған.