Кіріспе

Каталогтық жазбаларды нөмірлеу жүйесі Конгресс кітапханасының бақылау нөмірі (LCCN) – АҚШ Конгресс кітапханасындағы каталогталған жазбаларға берілетін сериялық нөмірлеу жүйесі. Бұл нөмір ешбір кітаптың мазмұнымен байланысты емес және Конгресс кітапханасының классификациясымен (LCC) шатастырылмауы керек.

Тарих

LCCN нөмірлеу жүйесі 1898 жылдан бері қолданыста, сол кезде LCCN аббревиатурасы бастапқыда Конгресс кітапханасының карточкалық нөмірін білдірген. Ол сондай-ақ Конгресс кітапханасының каталог карточкасының нөмірі деп те аталады. Конгресс кітапханасы өз кітапхана каталогы үшін библиографиялық ақпараттан карточкалар дайындап, осы карточкалардың дубликаттарын басқа кітапханаларға өз каталогтарында пайдалану үшін сатқан. Бұл орталықтандырылған каталогтау деп аталады. Әрбір карточка жинағына оны анықтау үшін сериялық нөмір берілген. Бүгінде библиографиялық ақпараттың көп бөлігі электрондық түрде жасалып, сақталып, басқа кітапханалармен бөлісілсе де, әрбір бірегей жазбаны анықтау қажеттілігі сақталады және LCCN осы функцияны атқаруда. Әлемнің барлық кітапханашылары АҚШ-та жарық көрген көптеген кітаптарды каталогтау кезінде осы бірегей идентификаторды пайдаланады. Ол оларға Конгресс кітапханасы және үшінші тараптар Интернетте және басқа да медиа арқылы қолжетімді еткен каталогтау деректеріне (каталогтау жазбасы деп аталады) қол жеткізуге көмектеседі. 2008 жылдың ақпан айында Конгресс кітапханасы LCCN Permalink қызметін құрды, ол Конгресс кітапханасының барлық бақылау нөмірлері үшін тұрақты URL мекенжайын қамтамасыз етеді.

Формат

Ең қарапайым түрінде нөмір жыл мен реттік нөмірден тұрады. 1898 жылдан 2000 жылға дейін жыл екі таңбамен, ал 2001 жылдан бастап төрт таңбамен көрсетіледі. Нақтыланбаған үш жыл (1898, 1899 және 1900) реттік нөмірдің ұзындығы бойынша ажыратылады. 1969 және 1972 жылдар аралығында жүргізілген тәжірибе салдарынан "7" таңбасымен басталатын нөмірлерде ерекшеліктер бар, оларға қосымша тексеру таңбасы қосылған. Нөмірді толықтыру үшін қолданылатын басты нөлдер форматқа жақында қосылды, сондықтан көптеген ескі басылымдарда толық емес кодтар кездеседі. Жыл мен реттік нөмірді бөлетін тыныс белгісі – дефис қою міндетті емес. Соңғы уақыттарда Конгресс кітапханасы баспагерлерге дефис қоюдан бас тартуды ұсынды.