Кіріспе
Американдық футболшы (1915–1992)
Александр Фрэнсис "Вожи" Войцехович (12 тамыз 1915 – 13 шілде 1992) – 1935 жылдан 1950 жылға дейін Ұлттық футбол лигасының (NFL) американдық футболшысы. Ол екі жақты ойыншы болды, шабуылда ортада, ал қорғаныста жеңілдеткіш (лайнбекер) болып ойнады. Ол Колледж және Кәсіби футбол Даңқы залына енгізілді, NFL түлектер қауымдастығының негізін қалаушы және бірінші президенті болды, сондай-ақ былғары шлем орденімен марапатталған үшінші ойыншы болды. Войцехович 1935–1937 жылдары Фордхэм Рамс командасы үшін колледж футболында ойнады және "Граниттің жеті блогы" деп белгілі болған шабуылдық желінің мүшесі болды. Ол 1936 және 1937 жылдары бірінші құраманың үздік американдық футболшысы (центр) деп таңдалды. Войцехович 1938 жылғы NFL драфтының бірінші турында Детройт Лайонс клубымен таңдалды және 1938 жылдан 1946 жылға дейін Лайонс үшін ойнады. Ол 1939 және 1944 жылдары NFL бірінші құрамасының үздік ойыншысы деп таңдалды. 1946 жылы Лайонс оны босатып жіберді, содан кейін ол Филадельфия Иглз клубына сатылды, ол үшін 1946 жылдан 1950 жылға дейін ойнады. Ол 1948 және 1949 жылдары Иглз сапында екі рет NFL чемпионы атанды.
Алғашқы жылдар
Войцехович 1915 жылы Нью-Джерси штатының Саут-Ривер қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Эндрю Войцехович (1890–1974) – Польшадан келген иммигрант және тігінші болған. Войцеховичтің өзі айтуынша, ол 1929 жылы Саут-Ривер орта мектебінде оқып жүргенде, бірінші курсқа келгенде ұйымдастырылған футбол ойнауды бастады – орталық позициясынан бастап, келесі екі онжылдық бойында осы позициядан ешқашан ауыспады. Войцехович бала кезінде бейсболды өте жақсы көргенін, мектеп командасында қақпашы болып ойнағанын және соққы беруде ең жақсы ойнағанын еске алды. Дегенмен Войцехович жоғары білім алуды қалап, футболды академиялық мүмкіндіктерге апаратын табиғи жол деп санады, сондықтан ол күзгі спортқа көшті. Ол Вилланова, Дартмут және Фордем университеттерінің арасында шешім қабылдау қиындықтарын бастан өткерді, ақырында Нью-Йорк қаласында орналасқан және католиктік бағыты бар Фордемді таңдады. Фордемнің жаттықтырушысы Джим Кроули Войцеховичті "тамаша қорғаныс орталықтарының бірі" деп атап, ол "орталықтан нашар пас бергенін сирек кездестіргенін" айтты.
Детройт Лайонс
Войцехович 1938 жылғы НФЛ драфтының бірінші раундында, алтыншы таңдау ретімен «Детройт Лайонс» командасымен таңдалды. 1938 жылдың шілдесінде «Лайонс» клубымен келісімшартқа отырды. Тоғыз жыл бойы Войцехович «Лайонс» құрамындағы маңызды ойыншы болды, ол 60 минут бойы алаңда ойнайтын, шабуылда орталық және қорғаныста желілік қорғаушы позицияларында көзге түсетін ойыншы еді. 1939 және 1944 жылдары ол NFL-дің бірінші құрамасының үздік ойыншысы деп танылды және 1944 жылы жеті допты ұстап алды, ол сол кездегі «Лайонс» командасының бір маусымдық рекорды еді. Профессионалдық футбол залы Войцеховичтің өмірбаянында былай деп жазады: «Алаңда ол толыққанды кәсіби ойыншы болды, футболдың соңғы «темір адамдарының» бірі, шабуылда орталық және қорғаныста ерекше жақсы қозғалыспен, сенімді тәсілмен допты тартып алатын ойыншы». 1946 жылдың қазан айында «Лайонс» маусымның бірінші ойынында жеңіліске ұшырағаннан кейін, «Детройт» командасының жаттықтырушысы Гас Дорайс төрт желілік ойыншыны, оның ішінде Войцеховичті босатты. Войцехович сол кезде Нью-Джерсидегі бизнесіне қайта оралатынын хабарлады және «Бұл күннің келуі заңдылық, мен қазір осылай болғанына өкінем деп айта алмаймын» деп қосты.
Филадельфия Иглз
Арыстандар оның босатылуын жариялағаннан екі күн өткен соң, «Бүркіттер» Войцеховичке қатысты құқықтарды белгісіз сомаға сатып алды. Ол 1946 жылғы маусымда «Бүркіттер» сапында жеті ойынға қатысты, соның ішінде тек бір ойында бастапқы құрамда шықты. 1948 жылы Войцехович бастапқы орталық ойыншы орнын Вик Линдскогқа жоғалтты, бірақ 1948 жылғы NFL чемпионатында «Кардиналдарды» ұтып, құрғақ есеппен қалдырған 1948 жылғы «Бүркіттер» командасы үшін 10 ойында, көбінесе қорғаныста, өнер көрсетті. 1949 жылы ол барлық 12 ойында қатысты, бірақ тек біреуінде бастапқы құрамда шықты, өйткені Чак Беднарик 1949 жылғы «Бүркіттер» командасының бастапқы орталық ойыншысы болды. Сол жылы «Бүркіттер» 1949 жылғы NFL чемпионатында «Рамстерді» жеңіп, екінші рет қатарынан NFL чемпионы атанды. Ол «Бүркіттерге» қосылған кезде өзінің шарықтану кезеңін өткен деп есептелді, бірақ бас жаттықтырушы Грейси Нил оны негізінен қақпашы ретінде пайдаланды, ал ол сапалы қорғаныс ойынымен жауап берді. Командаласы Джек Хинкл Войцеховичті «Бүркіттер» чемпиондық командасының «ең мықты жігіті» деп атады және былай деді: «Ол үлкен, қалың жүнді итке ұқсайтын. Көзі мұңды Сент-Бернард. Бірақ ол сіздің басыңызды жұлып алады».
Отбасы және кейінгі жылдары
Войцехович Кэтрин Малленге үйленген, олардың үш ұлы мен бір қызы болды. NFL-ден зейнетке шыққаннан кейін көптеген жылдар бойы ол Нью-Джерси штатының Ванамасса қаласында тұрып, жылжымайтын мүлікті бағалаушы және брокер болып жұмыс істеді. Войцехович сондай-ақ, ойынның алғашқы ойыншыларына арналған зейнетақы қорын құру үшін лига иелерімен келіссөздер жүргізу мақсатында құрылған NFL Alumni Association ұйымының негіс қалаушыларының бірі болды және 1968 жылы оның президенті болып сайланды. Оның ұлы еске алады: "Ол мұқтаж ойыншыларға арналған қорды құру және зейнетақы жүйесін орнату үшін көп еңбек етті". 1968 жылы ол Профутбол Даңқы залына енгізілді. Сол кезде Билл Дейли "Нью-Йорк Таймс" газетінде былай деп жазды: "Оннан да аз адам ұзақ жылдар бойы қатал ойынның қиындықтарына төтеп беріп, үздік деңгейде өнер көрсетті". 1969 жылы ол Ұлттық футбол лигасының 1940-шы жылдардағы ең үздік командасына сайланды. 1970 жылы Фордхэм университетінің Атлетикалық Даңқы залына алғашқы бес кіргеннің бірі болды. 1971 жылы ол Нью-Джерси штатының Спорт Даңқы залына енгізілді. 1975 жылы Войцехович Ұлттық поляк-американдық Спорт Даңқы залына кірді. 1982 жылы ол Бронко Нагурски мен Ред Грейндждан кейін NFL Alumni-нің ең беделді "былғары шлем" орденін алған үшінші ойыншы болды. 1987 жылы ол "Иглз" командасының Даңқы залына енгізілді.
Өлім
Войцехович 1992 жылы Нью-Джерси штатының Форкд-Ривер қаласындағы үйінде 76 жасында дүние салды.