Кіріспе
Адам немесе жануарды тізе бунасының арт жағындағы шеміршек бұлшық еттерін кесіп, оны мүгедек ету әдісі. Бұл әдіс адамды немесе жануарды дұрыс жүре алмайтындай етіп мүгедек ету үшін қолданылады. Ол азаптау немесе құрбанды әрекетсіз қалдыру мақсатымен пайдаланылады.
Hamstringing is a method of crippling a person or animal so that they cannot walk properly by severing the hamstring tendons in the thigh of the individual. It is used as a method of torture, or to incapacitate the victim.
Қолдану
Тізе бунағының шектеуі негізінен адам немесе жануарды қауырсыздандыру және оларды тиімді қозғалудан айыру үшін қолданылады. Көлденең бұлшық еттерін кесу тізе бунағының жұмысқа жарамсыз болуына және ауырсынуға әкеледі.
Әдіс
Адамда, жамбас бұлшық еті жамбас және тізе буындары арасында созылады. Бұл бұлшық еттерінің тобы бицепс жамбас, жартылай шелпе бұлшық еті және жартылай мембраналы бұлшық еттен тұрады. Ол тізе мен жамбастың иілуіне және жамбастың кеңеюіне көмектеседі, бұл қалыпты аяқ қозғалысы үшін өте маңызды. Бұл бұлшықеттерді немесе осы процеске қатысқан сіңірлерді кесу қалыпты аяқ қозғалысын бұзады. Ауыр қан кетуге қоса, жарақаттанған аяқ қолдануға жарамсыз болып, адамды мүгедек етеді. Жамбас бұлшық етін кесу әдетте пышақ немесе қылыш сияқты ұшқыш заттармен жасалады.
Медициналық емдеу
Критикалық жамбас бұлшықтарының жарақаттары саласындағы зерттеулердің жетіспеуіне байланысты, қазіргі жарақаттарды басқару тәжірибесі өте шектеулі. Жарақатты басқару тек "клиникалық тәжірибеге, жеке мысалдарға және тіндердің жаңаруының биологиялық негіздері туралы білімге" ғана сүйенеді. Француздық "Noir кодексі" (1685) екінші рет қашып кеткен құлдарды жазалау үшін жамбас бұлшықтарын кесуді қарастырған.
Метафора ретінде қолдану
Дәл мағынасында, бір адамды "аяғын шалу" – оның аяқ сүйегінің тіндерін кесу дегенді білдіреді. Ал метафора ретінде "аяғын шалу" сыртқы күштермен немесе өзінің шектеулерімен толық қозғалу немесе ресурстарды пайдалану мүмкіндігінен айырылуды білдіреді.
Киелі кітаптағы сілтеме
Жошуа кітабында (Король Джеймс нұсқасында) жылқының тізесін кесу туралы айтылған ("houghing" сөзі ежелгі тізе сөзінің бір түрі). Соғыс уақытында жаудың жылқысын тізесінен жарақаттау олардың шайқаста қолданылуына бөгет жасайтын.