Кіріспе

Өсімдіктердің бірнеше түрінің жалпы атауы.

Самфир – су көздеріне жиі кездесетін, тұзға төзімді, шырышты бірнеше өсімдіктерге (галофиттер) берілген атау. Rock samphire (Crithmum maritimum) – Ирландияда, Ұлыбританияда және Мэн аралында өсетін ақ гүлді жағалау түрі. Бұл, Шекспирдің "Король Лир" трагедиясында айтылған түр болуы мүмкін. Алтын самфир (Limbarda crithmoides) – сары гүлді жағалау түрі, Еуразияда өседі. Саликорния туысының бірнеше түрі Ұлыбританияда "батпақты самфир" деп аталады. Blutaparon vermiculare – Орталық Америка, Солтүстік Американың оңтүстік-шығысы. Tecticornia – Австралия. Sarcocornia – бүкіл әлемге тараған.

Канал туннелі салынғаннан кейін, Folkestone маңындағы қазылған тау жыныстарынан жасалған жаңа жерде құрылған табиғат қорығы "Samphire Hoe" деп аталды. Самфир балықшылардың қадірлісінің құрметіне аталған, себебі оның атымен аталатын барлық түпкілікті өсімдіктер Солтүстік Еуропаның теңіз жағалауындағы тұзды, тасты аймақтарда немесе жағалау батпақтарында өседі. Оны кейде тау-тасты самфир немесе теңіз шүйесі деп те атайды. Солтүстік Уэльсте, әсіресе Ди өзенінің батпақтарында, ол ұзақ жылдардан бері "сампкин" деп белгілі.

Қолданылуы

Саздықтың самфир күлін сабын және шыны жасауға пайдаланған (сондықтан оның тағы бір ескі ағылшынша аты – "glasswort"), себебі ол натрий карбонатының, яғни сода күлінің көзі болған. Тас самфирі – самфирдің тағы бір түрі, оны теңіз шүйесі деп те атайды. Шекспирдің "Король Лир" пьесасында осы туралы айтылады:

Бұл теңіз жартастарында тас самфирін жинаудың қаншалықты қауіпті екеніне сілтеме жасайды. Австралияның аборигендері самфирді ұзақ жылдардан бері өсімдік тағамы ретінде пайдаланып келеді, себебі ол көптеп өседі, дәмді және қоректік заттарға бай. Оның құрамында А витамині көп, сондай-ақ кальций мен темірдің жақсы көзі. Соңғы кезде басқа австралиялықтар да бұл өсімдіктің тағамдық өсімдік ретіндегі мүмкіндіктерін байқады және ол елдегі мейрамханалардың менюлерінде көріне бастады. Италияның Адриатика теңізі жағалауында Пакасассо дель Конеро деген тас самфирінің әртүрлі түрі кеңінен танымал. Бұл сортты көбінесе жергілікті рецепттерде қолданады, мысалы, мортаделла және пакасассо бутербродтарында, мидия қосылған пастада немесе жаңа салаттарда.