Кіріспе

Гүлді өсімдіктер тұқымдасының Саликорниоидтар кіші тұқымдасы – Амарант тұқымдасының (сенсу лато, Chenopodiaceae-ні қоса) бір бөлігі. Ерекше белгілері – сулы, көбінесе бунақты сабақтары, жапырақтарының айтарлықтай кіші болуы және қалың, тығыз тік шоғыр тәрізді гүлшоғырлары. Бұл тұзға төзімді өсімдіктер бүкіл әлемде кездеседі. Көптеген түрлері жеуге жарамды (Самфир қараңыз).

Сипаттама

Salicornioideae – бір жылдық немесе көп жылдық шөптесін өсімдіктер, жартылай бұталар немесе төмен бойлы бұталар. Сабақтары тегіс және көбінесе түйінді болып келеді. Кезектесіп немесе қарама-қарсы орналасқан жапырақтары ет тәрізді, тегіс, көбінесе тамыр жағынан біріккен және сабақты қысып тұрады (осылайша түйіндерді құрайды), жапырақ тісшелері болмайды немесе қысқа болады. Шырыш тәрізді гүлшоғыры кезектесіп немесе қарама-қарсы жапырақшалардан тұрады, олар көбінесе біріккен және сабақты қысып тұрады, кейде бос болады. Әр жапырақшаның қойнауында бірден бесеуге дейін (сирек он екіге дейін) гүлдер орналасқан, олар бір-бірімен, жапырақшамен және гүлшоғыр өсімен біріккен болуы мүмкін. Гүлдері әдетте екі жынысты (жанама гүлдері бір жынысты болуы мүмкін). 2-5 күлтелі гүл қабығы екі-бес біріккен тостаған жапырақтан тұрады. Бір немесе екі аталық тозаңдық және көбінесе екі айқын жұмыртқалық бар. Жеміс пісу кезеңінде гүл қабығы қабықшалы күйде қалады немесе губка тәрізді, қабықты тәрізді немесе мүйізді болып өзгереді. Жеміс қабығы (перикарп) қабықшалы, ет тәрізді, қағаз тәрізді, қабықты тәрізді, ағаш тәрізді немесе мүйізді болуы мүмкін. Тұқымы дискі тәрізді, линза тәрізді, жұмыртқа тәрізді немесе үшбұрышты болып келеді. Оның беті тегіс, түкті, торлы, дөңгелек немесе бойлық қабырғалы болуы мүмкін. Жанбайы иілісқан, жартылай сақина тәрізді немесе жылқы табаны тәрізді, сирек жағдайда аз иілісқан болады. Көптеген түрлерде тұқымда көп мөлшерде перисперм болады, бірақ саликорнияда қоректік тіндері жоқ.