Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз сыншысы және әдебиет қайраткері (1798–1873)
French critic and man of letters (1798–1873)
Филарет Евфемон Шалес (6 қазан 1798 – 18 шілде 1873) – белгілі француз сыншысы және әдебиет қайраткері.
Philarète Euphemon Chasles (6 October 179818 July 1873) was a widely known French critic and man of letters.
Өмір және жұмыс
Ол Майнвилльерде, Эур-э-Лоар департаментінде дүниеге келген. Оның әкесі, Пьер Жак Мишель Шалес (1754–1826), Конвент мүшесі болды және Людовик XVI-ның өліміне дауыс бергендердің бірі еді. Ол ұлын Руссоның «Эмиль» еңбегіндегі қағидалар бойынша тәрбиеледі. Бала, ашық ауада өмір кешіп, содан кейін бірнеше жыл классикалық білім алғаннан кейін, қол еңбегімен танысу үшін баспагердің шәкірті болды. Оның шебері 1815 жылғы қастандықтардың біріне қатысты, сол себепті Филарет екі ай түрмеде отырды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Лондонға жіберілді, онда классикалық авторлардың басылымдарында Абрахам Джон Валпидің баспаханасында жұмыс істеді. Ол ағылшыз журналдарына мақалалар жазып, Францияға оралғаннан кейін ағылшыз авторларын насихаттауға көп үлес қосты. Ол Гоцци, Рихтер және Мелвилл сияқты бірқатар шетелдік жазушыларды Францияға таныстырды. Скандинавия және орыс әдебиеттерін Францияда алғашқылардың бірі ретінде назарға іліп, зерттеді. «Revue des deux mondes» журналына материалдар жазды, бірақ Франсуа Булозбен қарым-қатынасы шиеленісіп, сотқа дейін барып, Булоз сотты жеңіп алды. Ол ұлттық әдебиеттерге және олардың басқа ұлттарға тигізетін әсеріне ерекше қызығушылық танытты. Bibliothèque Mazarine кітапханасының кітапханашысы болды, ал 1841 жылдан бастап Collège de France-та салыстырмалы әдебиеттен дәріс берді. Өмірінің барысында ол әдебиет тарихы, сын және әлеуметтік тарих саласында елуге жуық томдық еңбек жазды, олардың көпшілігі аса құнды. 1873 жылы Венецияда қайтыс болды. Оның ұлы, Эмиль Шалес (1827–1908), белгілі филолог болды. Оның ең танымал сындық еңбектерінің бірі – «Dix huitième siècle en Angleterre» (1846), «Etudes de littérature comparée» (1846–1875) 20 томдық сериясының бір бөлігі, кейіннен ол бұл еңбекті «Trente ans de critique» деп атады. Оның қиын балалық шағы туралы «Maison de mon pré» еңбегінде айтылған. Оның «Естеліктері» (1876–1877) оның сөздерінен күтілгендей әсер етпеді.
He was born at Mainvilliers, Eure et Loir. His father, Pierre Jacques Michel Chasles (1754–1826), was a member of the Convention, and was one of those who voted the death of Louis XVI. He brought up his son according to the principles of Rousseau's Emile, and the boy, after a regime of outdoor life, followed by some years classical study, was apprenticed to a printer, so that he might make acquaintance with manual labor. His master was involved in one of the plots of 1815, and Philarète suffered two months imprisonment. On his release he was sent to London, where he worked for the printer Abraham John Valpy on editions of classical authors. He wrote articles for the English reviews, and on his return to France did much to popularize the study of English authors. He introduced a number of foreign writers to France including Gozzi, Richter, and Melville. He was also one of the earliest to draw attention in France to Scandinavian and Russian literature. He contributed to the Revue des deux mondes, until he had a violent quarrel, terminating in a lawsuit, with François Buloz, who won his case. He was especially interested in national literatures and their influence on other nations. He became librarian of the Bibliothèque Mazarine, and from 1841 was professor of comparative literature at the Collège de France. During his active life he produced some fifty volumes of literary history and criticism, and of social history, much of which is extremely valuable. He died at Venice in 1873. His son, Émile Chasles (1827–1908), was a philologist of some reputation. Among his best critical works is Dix huitime siècle en Angleterre (1846), one of a series of 20 vols. of Etudes de littérature comparée (1846–1875), which he called later Trente ans de critique. An account of his strenuous boyhood is given in his Maison de mon pré. His Memoires (1876–1877) did not fulfil the expectations based on his brilliant talk.