Кіріспе

Пауыл заманындағы діни топ. Ежелгі дәуірде бероялықтар Берея қаласында тұрған халық еді, Киелі кітапта Бэроя деп те аталады. Бүгінде бұл қала Солтүстік Грекиядағы Верия деп белгілі. Протестантизмнің кейбір топтары бероялықтардың ақталушылыққа және Киелі Жазуларды зерттеуге берген мәнге байланысты осы атауды қабылдаған.

Киелі кітаптағы мәнмәтін

Елшілердің істері кітабының 17-тарауының 11-тармағында айтылғандай, Тарстық Пауыл мен Сыйлас Береяда уағыз айтты, ал тұрғындары «сөзді жақсы көңілмен қабылдап, осылардың рас екенін білу үшін күнделікті Жазуларды зерттеді» және олардың көптегені сенді.

Қазіргі заманғы қолданысы

Тарихи тұрғыдан алғанда, берейлер (сондай-ақ берейлер, барклайлар немесе барклайиттер деп те аталады) – бұрынғы шотландтық пресвитериан пастыры Джон Барклейдің (1734–1798) ізімен келген протестанттық секта болды. 1773 жылы Эдинбургте құрылған Берея шіркеуі кальвинизмнің өзгештелген түрін ұстанды. Оның Шотландия, Лондон және Бристоль қалаларында қауымдары болды, бірақ 1798 жылы Барклей қайтыс болғаннан кейін көбінесе конгрегациялистермен бірікті. 1850 жылдары АҚШ-та доктор Джон Томас басшылығымен жаңа протестанттық христиандық топ пайда болды. «Христадельфиан» деген ат олардың Мәсіхтің бұйрықтарына және Киелі кітапқа, Құдайдың уахиы ретінде сеніп, оларды орындаушылардың «Мәсіхтегі бауырлар» екендігіне байланысты таңдалды. Алғашқы топ екіге бөлінді, бірі «Христадельфиандар» деген атпен жалғастырды, ал екіншісі «Берейлік» сөзін қосып, «Берейлік Христадельфиандар» аталды. «Берейлік» сөзі Елшілердің істері кітабының 17-тарауындағы сөздерді көрнекілеу үшін таңдалды: «Бұл (Берея) тұрғындары тесалоникалықтардан асыл, себебі олар сөзді құлшыныспен қабылдап, күнделікті жазбаларды тексеріп, осылардың рас екенін анықтады». Христадельфиандар мен Берейлік Христадельфиандар Ыбырайым, Ысқақ және Яқупқа Құдайдың Патшалығына қатысты берілген уәделерге сенеді. Олар христиан дінінің негізгі доктринасы – Үштік туралы ілімді жоққа шығарады, және Құдайдың үш бірлік табиғатын мойындамауы осы мәселеде Христадельфиандар мен протестант, католик және православие шіркеулері арасында үлкен келіспеушілікке әкеп соқты. «Библия зерттеушілері» қозғалысының кейбір топтары да осы атты қабылдады, мысалы, Берейлік Киелі кітап зерттеушілері және Берейлік Киелі кітап институты. Берейлік атауын қабылдаған шіркеулер мен мекемелер, әдетте, Елшілердің істері кітабының 17-тарауындағы берейлердің көзқарасына еліктеуге және «күнделікті Киелі жазбаларды зерттеуге» деген ниеттерін білдіру үшін осылай аталды.