Кіріспе

Христиандық ғылым діні

«Ғылым және денсаулық кілті» кітабының авторы және Христиандық ғылымның негізін қалаушы Мэри Бейкер Эдди 1879 жылы Массачусетс штатының Бостон қаласында Христиандық ғылым шіркеуін құрды. Шіркеу «Иса Мәсіхтің сөзін және істерін еске алу» және «алғашқы христиан дінін және оның жоғалған емдеу элементін қайта жаңарту» үшін құрылған. 20 ғасырдың басында Христиандық ғылым шіркеулері әлемнің түкпір-түкпіріндегі қауымдастарда құрылды, бірақ сол ғасырдың соңғы онжылдықтарында, Африканы қоспағанда, мүшелерінің саны айтарлықтай азайды, онда мүшелер саны өсті. Бостондағы бас кеңсесі шіркеу мүшелерінің санын ресми түрде жарияламайды, ал дүние жүзіндегі мүшелерінің саны 100 000-нан 400 000-ға дейін деп есептеледі.

Тарих

Шіркеу 1879 жылы Мэри Бейкер Эдди тарапынан құрылды, 1866 жылы оның жеке сауығуы туралы мәлімдемеден кейін, ол Киелі кітапты оқу арқылы қол жеткізгенін айтты. Киелі кітап және Эддидің христиандық емдеу туралы оқулығы – «Ғылым және денсаулық, Киелі жазбалардың кілті» шіркеудің негізгі доктриналық көздері болып табылады және шіркеудің «екі жеке тұлғасыз пасторы» ретінде бекітілген. First Church of Christ, Scientist апталық «The Christian Science Monitor» газетін басып және онлайн жариялайды.

Сенімдер мен тәжірибелер

Христиан ғалымдары дұғаның ауруларды емдеуге тиімді екеніне сенеді. Шіркеу христиандық ғылыммен емдеу арқылы ғана жүзеге асырылған деп санайтын 50 000-нан астам оқиға туралы куәліктер жинады. Бұл куәліктердің көпшілігі медициналық мамандармен диагностикаланбаған немесе емделмеген ауруларды көрсетеді, бірақ Шіркеу өзінің ресми органдарында, соның ішінде Christian Science Journal, Christian Science Sentinel және Herald of Christian Science басылымдарында жарияланған кез келген куәлікке үш тәуелсіз куәгерді талап етеді; куәгерлер емдеуге куә болғанын немесе куәгерді жеткілікті түрде білетінін растайды. Христиан ғалымдары уәкілетті христиан ғылымы оқытушысынан екі апталық "Бастауыш" курсын алуы мүмкін. Өздерін емдеу практикасына толық уақыт арнап, "Журналға тіркелген" (аккредиттелген) дәрігерлер болуды көздейтіндер, алдымен Бастауыш курстың оқу бағдарламасын аяқтауы керек. Егер олар Шіркеу мойындаған емдеу тарихына ие болса, олар өздерінің есімдерін Christian Science Journal журналындағы дәрігерлер мен оқытушылар тізіміне енгізу үшін ұсынуы мүмкін. Кем дегенде үш жыл тізімде тұрған дәрігер үш жылда бір рет ұсынылатын "Жай" курстың оқу бағдарламасына қатысуға өтініш бере алады. Сертификат алғандар оқыту құқығына ие болады. Бастауыш және Жай курстар Киелі кітапқа және Мэри Бейкер Эддидің жазбаларына негізделген. Бастауыш курста "Ғылым және денсаулық кілтімен" кітабындағы "Қорытынды" тарауы қарастырылады. Бұл тарауда Сократ әдісі қолданылады және "Болудың ғылыми мәлімдемесі" кірген. "Жай" курсы "Ғылым және денсаулық" кітабының 330-340 беттерінде баяндалған христиандық ғылымның негіздеріне назар аударады.

Ұйым

Бірінші Христиан Ғылымы шіркеуі – Ана шіркеуінің заңды атауы және Христиан Ғылымы шіркеуінің бас кеңсесі. Адамзатты жақсарту үшін Мэри Бейкер Эдди кітапханасы бастапқыда Христиандық ғылым баспа қоғамы үшін салынған 11 қабатты ғимаратта орналасқан. Эддидің 1908 жылы құрған және жеті Пулитцер жүлдесін жеңіп алған халықаралық газеті – The Christian Science Monitor Христиандық ғылым баспа қоғамы арқылы шіркеу тарапынан басылып шығарылады.

Директорлар кеңесі

Христиандық ғылымның директорлар кеңесі – Мэри Бейкер Эдди құрған, Христиандық ғылым шіркеуінің іс-қимылын Шіркеу Нұсқаулығында белгіленген талаптар бойынша жүзеге асыратын бес адамнан тұратын басқару органы. Оның функциялары мен шектеулері Нұсқаулықта анықталған.

Дәрігерлік емнің орнына рухани ем алу

Құрама Штаттарда медициналық көмекке қол жеткізе алмағандықтан балалары қайтыс болған христиан ғылымының (Christian Science) жақтастарының ата-аналары кең пікірталас тудырды. Кем дегенде 50 христиан ғылымының жақтасы балаларының емдеуге болатын ауруларына қарамастан, оларды өлтіру немесе тіпті кісі өлтіру айыптарымен күйеленді. Бұл істердің нәтижелері әртүрлі болды. Кейбір соттар ата-аналардың діни сенімдеріне орай өздеріне ем алудан бас тартуға құқылы екенін, бірақ балаларына ем алудан бас тартуға құқығы жоқ екенін мәлімдеді, ал басқалары діни бостандық ата-аналарға рухани емдеуді таңдау үшін балаларына медициналық көмек көрсетуден бас тартуға мүмкіндік береді деп шешті. Христиан ғылымының жақтастарының ата-аналарын балаларына медициналық көмек алуға мәжбүрлеуге бола ма деген мәселедегі келіспеушілік АҚШ штаттарының заңдарында көрінеді. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, 34 штат және Колумбия округі штаттық балаларға қатысты немқұрайлылық заңдарына діни ерекшеліктерді мойындады. Олардың ішінде 16 штаты сотқа емдеуді тағайындауға рұқсат берді, ал қалған 16 штат діни ерекшеліктерді мойындамады.