Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық саясаткер
Canadian politician
Занана Лорейн Аканде (шамамен 1937 жылы туған) – Канаданың Онтарио штатындағы саясаткер. Ол 1990 жылдан 1994 жылға дейін Онтарио заңнамалық ассамблеясының Жаңа демократиялық партиясынан сайланған депутаты болды және Торонто қаласының орталық ауданындағы Сент-Эндрю – Сент-Патрик сайлау округін өкілдік етті. Боб Рей үкіметінде министр болып қызмет етті. Ол Африка диаспорасынан Онтарио заңнамалық ассамблеясына сайланған алғашқы әйел және Канадада кабинет министрі қызметін атқарған алғашқы қара нәсілді әйел атанды. Сент-Люсия және Барбадостан келген иммигранттардың қызы, Торонто мемлекеттік мектептерінде мұғалім және мектеп директоры болып жұмыс істеді. 1990 жылы сайланғаннан кейін ол Қоғамдық және әлеуметтік қызметтер министрі болып тағайындалды, бірақ жеке қаржылық мәселелері кабинет ережелерін бұзуы мүмкін болғандықтан отставкаға кетті. Кейіннен жүргізілген тексеру оны қандай да бір құқықбұзушылықта айыптап алмады. 1992 жылы ол премьер-министр Боб Рейдің парламенттік көмекшісі болып тағайындалды. 1994 жылы Онтарио мемлекеттік қызметкері Карлтон Мастерс ісі бойынша тергеу мен жұмыстан босату мәселесіне байланысты туындаған даудан кейін саясаттан кетті. 2009 жылғы мәліметтер бойынша Аканде зейнеткерлікке шыққан, бірақ қоғамдық өмірге белсенді қатысып, YWCA және Centennial College сияқты жергілікті ұйымдардың кеңестері мен комиссияларында ерікті болып жұмыс істеуде.
Zanana Lorraine Akande (born c. 1937) is a Canadian politician in Ontario. She was a New Democratic member of the Legislative Assembly of Ontario from 1990 to 1994 who represented the downtown Toronto riding of St. Andrew—St. Patrick. She served as a cabinet minister in the government of Bob Rae. She was the first woman from the African Diaspora elected to the Legislative Assembly of Ontario, and the first Black woman to serve as a cabinet minister in Canada. A daughter of immigrants from the St. Lucia and Barbados, she became a teacher and school principal in the Toronto public school system. After her election in 1990, she was appointed to cabinet as Minister of Community and Social Services but resigned because her private financial arrangements appeared to violate cabinet guidelines. A subsequent review cleared her of any wrongdoing. In 1992, she was named parliamentary assistant to Premier Bob Rae. In 1994, she quit politics after a dispute over the handling of an investigation and firing of Ontario civil servant Carlton Masters. As of 2009, Akande is retired but continues to be involved in the community, serving as a volunteer on boards and committees of local organizations including the YWCA and Centennial College.
Өмірбаян
Аканде Торонтоның Кенсингтон базары ауданында дүниеге келді. Оның ата-анасы Сент-Люсия мен Барбадостан келген, олар мұғалімдер болып жұмыс істеген. Сол кезде Африка диаспорасынан келген адамдарға мұғалім болуға рұқсат берілмегендіктен, олар Канададағы мансаптарын жалғастыра алмады. Ол Харборд колледжінде оқыды.
Akande was born in downtown Toronto in the Kensington Market district. Her parents came from St. Lucia and Barbados, where they had worked as teachers. They were prevented from continuing their careers in Canada because at the time people from the African Diaspora were not allowed to hold teaching positions. She attended Harbord Collegiate
Аканде "Tiger Lily" газетінің құрылуына бірге атсалысты, бұл газет көрінетін азшылықтағы әйелдерге арналған еді, сондай-ақ бір кезде Торонтодағы Апартеидке қарсы өнер фестивалін ұйымдастыруға көмектесті. Ол жастығында Кооперативтік Комонвелл федерациясының мүшесі болды және болашақ NDP жетекшісі Стивен Льюис пен оның туыстарымен дос болды, сонымен қатар оның ізбасары – Жаңа Демократиялық партияның көп жылдық мүшесі болды. Аканде 1991 жылы рактан қайтыс болған Исаак Акандеге үйленген. Олардың ұлы – Дәуіт, және екі қызы – Адеронке мен Ажике бар.
Akande was a co founder of Tiger Lily, a newspaper for visible minority women, and once co hosted a Toronto Arts Against Apartheid Festival. She was a member of the Co operative Commonwealth Federation in her youth and was friends with future NDP leader Stephen Lewis and his siblings, and was a longtime member of its successor, the New Democratic Party. Akande was married to Isaac Akande, who died of cancer in 1991. They have a son, David, and two daughters, Aderonke and Ajike.
Саясат
Аканде 1990 жылғы сайлауда Торонтодағы Сент-Эндрю—Сент-Патрик округінен Жаңа демократиялық партиядан сайланды. Аканде бұл округті бұрынғы либерал Рон Кантер және консерватор Нэнси Джекман арасындағы қызыл тісті үштік жарыста жеңіп алды. Аканде Онтарио провинциясының заң шығарушы органына сайланған алғашқы қара нәсілді әйел болды. Сайлауда НДП көпшілік дауысқа ие болып, үкімет құрды және Аканде 1990 жылдың 1 қазанында Боб Рейдің бірінші кабинетінде Қоғамдық және әлеуметтік қызметтер министрі болып тағайындалды. Министр ретінде Аканде Онтарионың ең төмен кірісі бар азаматтарына әлеуметтік жәрдемақыны арттыруға жетекшілік етті. Ол әлеуметтік көмектің мөлшерін 5%-дан 7%-ға, ал тұрғын үй жәрдемақысын 5%-дан 10%-ға дейін көтерді. Сондай-ақ ол азық-түлік банктеріне 1,1 миллион доллар көлемінде қаржы бөлді, бұл НДП-нің мұндай ұйымдарды қолдамау саясатына қайшы келеді. Ол сол кездегі жағдайдың азық-түлік банктерінің қажеттілігін көрсеткенін түсіндірді. 1991 жылы Аканде мүдделердің қақтығысына ұқсас жағдайға тап болды. 1990 жылдың желтоқсан айында Рей кабинет министрлерінің, Аканде сияқты, жалға берілетін мүлікке иелік етуіне тыйым салатын қатаң ережелерді жариялады. Алайда 1991 жылдың ақпан айында Рей жеке хат жазып, ережелерді жұмсартты, себебі ол қиын экономикалық жағдайда мүлікті сату министрлерге артық қиындықтар тудыруы мүмкін деп ойлады. 1991 жылдың 10 қазанында Аканде Торонтодағы меншіктерде жалға алу ақысын көтеруге қатысты айыптауларға байланысты министрліктен кетті. Рей оның отставкасын қабылдап, "осылай әрекет ету бәріміз үшін, оның өзі үшін де жақсы болар еді" деді. Айыптаулар 1993 жылы тоқтатылды. 1992 жылдың 4 мамырында Торонтода АҚШ-тағы полицияның Родни Кингті ұрып-соғуы және Лос-Анджелестегі оқиғалар туралы мәлімдемелерге байланысты «Йонг көшесіндегі тәртіпсіздік» деп аталған оқиға болды. Йонг көшесіндегі зиян салыстырмалы түрде аз болғанымен, бұл Торонто үшін маңызды оқиға болды. Осы оқиғаның салдарымен күресу үшін Рей Акандені парламенттік көмекшісі етіп тағайындады. Аканде үкіметте өткен уақытына наразы болды. Ол «үкімет провинциядағы барлық адамды көрсетуі керек. Бірақ бұл үкімет өзінің негізгі құндылықтарынан бас тартты. Мен өзімді бұл партиямен байланыстыра алмаймын» деді. Ол енді ешқашан саяси партияға мүше болмайтынын мәлімдеді. Үкіметтен кеткеннен кейін ол бұрынғы жұмысына – мектеп директоры лауазымына оралды. Округ бойынша қосымша сайлау жарияланды, бірақ ол 1995 жылғы сайлаумен алмастырылды.
Akande was elected for the New Democratic Party in the Toronto riding of St. Andrew—St. Patrick in the 1990 election. Akande won the riding in a tight three way race between incumbent Liberal Ron Kanter and Conservative candidate Nancy Jackman. Akande was the first black woman elected as an Ontario MPP. In the election, the NDP won a majority government and Akande was named Minister of Community and Social Services in Bob Rae's first cabinet on October 1, 1990. As minister, Akande presided over an increase in welfare benefits to Ontarians at the lowest income level. She raised the social assistance rate from 5% to 7% and increased the shelter allowance from 5% to 10%. She also announced $1.1 million in funding for food banks in an apparent contradiction to NDP policy against supporting such agencies. She recognized that the realities of the time meant the food banks were a necessity. In 1991, Akande was caught in an apparent conflict of interest situation. In December 1990, Rae announced strict guidelines which prohibited cabinet ministers from owning rental properties which included Akande. However, in February 1991, Rae wrote a private memo which softened the guidelines because he felt that a sell off of these properties during tough economic times may cause undue hardship to ministers. On October 10, 1991, Akande resigned as minister due to an accusation of rent gouging in properties she owned in Toronto. Rae accepted her resignation saying "it would be in a sense, better for everyone, including herself, if this was the way we proceeded." The charges were eventually dismissed in 1993. On May 4, 1992, the so called "Yonge Street riot" occurred in Toronto due to media reports surrounding a celebrated court case in the United States about the beating of Rodney King by police and the ensuing riots in Los Angeles. While the damage along Yonge Street was relatively minor, it was a major event for Toronto. In order to manage the fallout from this episode, Rae appointed Akande as his parliamentary assistant. Akande was bitter about her time in government. She said "a government must reflect everyone in the province. But this government has compromised its base. I can't identify with this party." She stated that she would never again belong to a political party. After resigning from the government she returned to her former job as school principal. A by election for the riding was subsequently called, but was superseded by the 1995 election.
Саясатта
2003 жылы прогрессивті консерватор министрі Боб Рансиман Торонтодағы ұлтаралық аудандардағы қылмыс деңгейінің өсуінің бір бөлігін Саванна роза қауымдастығының нашар басшылығына байланыстырды. Рансиман кейбір мүшелерді Торонто полициясымен жаман қарым-қатынас тудырып, содан табыс табуға тырысып жатыр деп айыптады. Аканде, Расалық қатынастар жөніндегі қалалық альянстың мүшесі ретінде, бұл пікірлерді ұятты деп бағалады. 2004 жылы ол қоғамдағы теңдік мәселелерін шешудегі еңбегі үшін Констанс Э. Гамильтон сыйлығымен марапатталды. 2006 жылы Аканде Харборфронт орталығының президенті болды және YWCA мен Centennial колледжінің басқармаларында қызмет етті. Ол сондай-ақ Расалық қатынастар жөніндегі қалалық альянстың мүшесі. 2018 жылдың қаңтарында Аканде Торонтодағы Натан Филлипс алаңында өткен 2018 жылғы әйелдер шеруіне қатысып, сөз сөйледі. 2018 жылдың мамырында Аканде YWCA Toronto Women of Distinction Award сыйлығымен құрметтелді. 2020 жылдың қазанында Аканде Торонто орталығындағы сайлауда Анами Полды қолдады.
In 2003, Progressive Conservative cabinet minister Bob Runciman attributed some of Toronto's increasing crime rate in racialized neighbourhoods to poor leadership within the Savannah rose community. Runciman accused some members as trying to make a living off fuelling bad relations with Toronto Police. Akande, as a member of the Urban Alliance on Race Relations called the comments insulting. In 2004, she was awarded the Constance E. Hamilton Award for her work in addressing equity issues in the community. As of 2006, Akande was president of Harbourfront Centre and was serving on the boards of the YWCA and Centennial College. She is also a member of the Urban Alliance on Race Relations. In January 2018, Akande attended and spoke at the 2018 Women's March in Nathan Phillips Square in Toronto. In May 2018, Akande was honored with the YWCA Toronto Women of Distinction Award. In October 2020, Akande endorsed Annamie Paul in the Toronto Centre by election.