Кіріспе

Ағылшын керамика шебері Джордж Тинворт (5 қараша 1843 – 11 қыркүйек 1913) – 1867 жылдан өмірінің соңына дейін Ламбеттегі Доултон фабрикасында жұмыс істеген ағылшын керамика шебері.

Туған жері мен білімі

6 Milk Street, Walworth Common, Оңтүстік Лондон, Англияда туған Тинворт, көкөніс сатушы болып жұмыс істеген әкесінен дөңгелек жасаушыға айналған, ал отбасының жағдайы өте қиын болды. Әкесінің жолын қуған ол, бос уақытын ағаш кесумен өткізді және өнерге қабілетті екенін ерте көрсетті. Бала кезінде ол жәрмеңкелерде өзін көрсетіп жүрген "жанды мүсіндерге" қатты таң қалған. Ол шатырлардың арасынан тығылып қарап тұратын. Үйде ол "көзге айна қарап мүсіндер жасауға" кірісті. (Chums boys annual, 1896, 135-бет). Ол майға басылатын мөрлерді ойып жасауды бастады, ал көрші көшедегі мамыр шебері анатомияны оқу үшін өнер мектебіне баруды ұсынды. Он тоғыз жасында ол Кеннингтон Парк Роудтағы жергілікті Ламбет өнер мектебінде кешкі сабақтарға қатысу үшін пальтосын кепілге қойды. 1896 жылы "Chums Boys Annual" журналында Тинворт былай деп түсіндірді: "Мен бұл жайтты әкемнен жасыруға мәжбүр болдым. Шындығында, ол ештеңе білмей тұрып, мен Ламбет өнер мектебіне айлар бойы түнгі сабақтарға бардым. Әкем анама қайда кетіп бара жатырмын деп сұрайтын, бірақ, әйқайыма орай, ол оның сұрақтарына жауап бергісі келмеді". (Chums, 1896). Ол ешқандай туындысын сатпай тұрып, арба дөңгелектерін жөндеу арқылы ақша тапты. Ол сондай-ақ салют фабрикасында аптасына жарты шиллингтен жұмыс істеді. Кейін ол ыстық пресс машинасының жанында жұмыс істеді, онда аптасына төрт шиллинг тауып, таңғы жетіден кешкі тоғызға дейін еңбек етті. Ламбетте оқуын бастаған жылы ол "Христостың қорлануы" атты туындысын жасады, ол қазір Саутварк қаласындағы Уолворт жолындағы Камминг мұражайында қойылған. Ламбет өнер мектебінен (қазіргі Лондон өнер мектебінің Сити және Гильдиялар) ол 1864 жылы Корольдік академиялық мектептерге оқуға түсті және өз жұмысы үшін түрлі медальдар жеңіп алды.

Doulton & Co компаниясы

Корольдік академияны бітірген соң ол Доултонмен, Ламбет тас ыдыс жасаушы компаниясымен жұмысқа орналасты. Тинворт бұрын Ламбет өнер мектебінің студенттері тобының бірі болған, олар мектеп директоры Джон Спарксқа Доултонның ғимаратына қосымша жасалған терракотта фризін жасауда көмектескен. Осы жылы әкесі қайтыс болды, және ол анасы мен отбасының басты күтушісі қалды. Доултон компаниясында ол вазалар, құмыралар, әзілді фигуралар, жануарлар және ірі туындылар жасады. Доултонмен байланысы арқылы Тинворт 1887 жылы Копенгаген, Данияда киеленген Сент-Албан Англикан шіркеуі үшін алтарь, мінбар және су шашу құралын (фонт) жобалады. Бұл шіркеуге фабриканың сыйлықтары болды және Тинворттың дизайнымен тұз глазурьдалған бөлшектері бар терракоттадан жасалды.

Ерекше еңбектері

Саутворк қаласындағы Куминг мұражайында оның тірідей өлшемдегі үш қыш бас мүсіні және "Еврейлердің египеттік бастықтардың басшылығымен кірпіш жасауы" атты терракоталық көрінісі бар. Соңғысы 1914 жылы Doulton and Co компаниясымен Тинвортқа арналған ескерткіш ретінде мұражайға сыйға тартылды; олар оның әріптестерін қанаудың аллегориясы ретінде түсінілуі мүмкін екенін мойындамаған сияқты. Оның көптеген туындылары Корольдік академияда көрсетілді, онда оларды Джон Раскин және басқалар бағалады. Ол мектепке қабылданған жылы алғаш рет "Төмендегі өмірдегі бейбітшілік және ашу" деп аталатын балалардың төбелесін бейнелейтін топ көрмеге қойылды. Ірі масштабты терракоталық фонтан, "Өмірдің қайнар көзі", 1872 (немесе 1869?) жылы Генри Доултонмен Кеннингтон паркіне сыйға тартылды. Ол 1980 жылдары зардап шекті, ал Парк достары оны қалпына келтіру үшін қаржы іздеуде. Тинворттың басқа туындыларын Ламбеттегі Бақ тарихы мұражайында; Манчестердегі Сент-Бейд колледжінің негізгі кіреберісіне жақын; Ламбеттегі Black Prince Road-тағы бұрынғы Doulton зауытының кіреберісіндегі панельде; Врейсберидегі баптист шіркеуінде; Корнуоллдағы Труро соборында; Ханлидегі Сент-Марк шіркеуінде, Сток-он-Трент; және Уилтширдегі Бертон қаласындағы Сент-Мэри шіркеуінде табуға болады. 1870 жылы Тинворт Норфолк графтығындағы Сандрингемдегі корольдік шіркеу үшін екі тас фризін жасауға шақырылды. "Мыс жолан" және "Хрестен түсу" атты туындылар кейіннен шіркеуден алынып, 1930 жылы Корольдік коллекциясымен Солтүстік Актондағы Сент-Габриэль шіркеуіне, шіркеу құрылысының шығындары қолда бар қаражаттан асып кеткеннен кейін, оны аяқтауға көмектесу үшін ұлттық үндеу жасағаннан кейін сыйға тартылды. Олар Актонда жұртшылыққа көрсетілуде. Куминг мұражайы Тинворттың ірі тәуелсіз өнер жобасын сақтауда. Бұл 1904 жылы Саутварк пен Шекспирдің байланысына арналған монументалды ескерткіш жобасының 4 фут (1 метр) үлгісі. Оны іске асыру үшін жеткілікті қаржы жиналмады. Бұл Тинворттың ең амбициялық дербес өнер жобасы болғанымен, ол "Бараббастың босатылуы" және "Саулдың Дәуітке шабуылы" сияқты рельефтегі бірнеше күрделі фигуралық композициялар жасады. Саутварк жергілікті зерттеулер архивінде оның қолжазбасы (жарияланбаған) автобиографиясы сақталған. Йорк соборындағы Сент-Стефан капелласының терракотадан жасалған киізбасы Тинвортқа тиесілі. Ол 1937 жылы қосылды.

Өлім

Тинворт 1913 жылдың 11 қыркүйегінде Лондонда қайтыс болды және Батыс Норвуд бейіштігіндегі анасының қабіріне жерленді. Оның есімі Ламбеттегі Тинворт көшесінде мәңгі есте сақталады.