Кіріспе

Канадалық-американдық актер (1914–1992)
актер

Джон Бенджамин Ирландия (30 қаңтар 1914 – 21 наурыз 1992) – канадалық-американдық актер және кинорежиссер. Британ Колумбиясының Ванкувер қаласында туып, Нью-Йорк қаласында өскен ол бірнеше танымал вестерн фильмдеріндегі екінші рөлдерімен кино көрермендеріне кеңінен танылды, оның ішінде «Менің сүйкімді Клементиным» (1946), «Қызыл өзен» (1948), «Кешірім аңғары» (1951) және «О.К. Корралдағы атыс» (1957) фильмдері бар. Ол «Барлық патшаның адамдары» (1949) фильміндегі Джек Берден рөлі үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылып, «Оскар» номинациясын алған Британ Колумбиясында туған алғашқы актер атанды. Ирландияның басқа фильмдері: «Күн астындағы серуен» (1945), «Жоанна д’Арк» (1948), «Спартак» (1960), «Пекинде 55 күн» (1963), «Рим империясының құлауы» (1964), «Оқиғалар» (1970) және «Қош бол, жаным» (1975). Ол көптеген телесериалдарда да ойнады, ең белгілісі – «Aldaşkóshter» (1960–62). 1960 және 1970 жылдары итальяндық кинода жұмыс істеді, соның ішінде спагетти-вестерн «Жүгір, адам, жүгір» (1968), «Бірінің үстінде бірі» (1969) және даулы соғыс драмасы «Салон Китти» (1976) фильмдеріне қатысты. 1960 жылы Ирландия теледидар индустриясына қосқан үлесі үшін Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды.

Ерте өмір

Айрланд 1914 жылдың 30 қаңтарында Британдық Колумбиядағы Ванкуверде дүниеге келді. Ол өте ерте жасынан Нью-Йорк қаласында өмір сүрді. Ирландияның формальды білімі 7-сыныпта аяқталды, ол отбасына азық-түлік табуға көмектесу үшін жұмыс істеді. Ол әкесін білмеді; анасы, шотландтық фортепиано мұғалімі Грейси Фергюсон, ирландтық вадевиль артисі Майкл Нуонға тұрмысқа шығып, үш бала тағы дүниеге келді: қызы Кэтрин, Томми (келешектегі актер-комедияшы Томми Нунан) және тағы бір ұлы Майкл. Олардың тегі Нуон еді; Ирландия оның тегінің қайдан шыққанын ешқашан анық білмеді. Ол жүзумен айналысты, бір кезде Джонни Вайсмуллермен жарысқан. Ол карнавалда су астындағы трюктар көрсетіп, жәрмеңкеші болып жұмыс істеді. Оның жұмыстарының бірі су жәрмеңкесінде болды, онда ол өлі асьтармен күресті.

Театр

Бір күні ол Манхэттендегі Давенпорт еркін театрының жанынан өтіп бара жатқан еді. Ол тегін қойылым бар деп ойлап ішке кірді, бірақ орнына тегін оқуға мүмкіндік алды. Ол гримеркада ұйықтап, сахнаның артында жұмыс істеп, репетиция жасаған үшін күн сайын бір доллар алатын. 1941 жылы ол Морис Эванс пен Джудит Андерсон қатысқан «Макбет» қойылымында Бродвейдегі алғашқы өнерін көрсетті. Содан кейін тағы да бірнеше Бродвей қойылымдары болды.

20th Century Fox телеарнасы

Ирландия 20th Century Fox компаниясымен келісімшарт жасады және Льюис Майлстоун режиссерлік еткен 1945 жылғы «Күн астындағы серуен» соғыс фильмінде жеке Винди, ойлы хаттар жазатын солдат ретінде кинодағы дебютін жасады. Содан кейін «Оян да арманда» (1946); Кэрол Лэндиспен бірге «Жасыл шамдардың артында» (1946); және тағы да Лэндиспен «Итке мұндай жағдай болмауы керек» (1946) фильмдеріне түсті. Ол Джон Фордтың «Менің сүйкімді Клементиным» (1946) фильмінде Билли Клэнтон рөлін ойнады.

Еркін актер және Қызыл өзен

Ирландияның алғашқы басты рөлі «Railroaded!» (1947) фильмінде болды, режиссері Энтони Манн, «Eagle Lion» студиясы үшін түсірілген. Ол «King Brothers» үшін «Гангстер» (1947) және «Columbia» үшін «Мен қиындықтарды жақсы көремін» (1948) фильмдеріндегі қосалқы рөлдерге оралды. Ирландия «Ашық құпия» (1948) фильмінде «Eagle Lion» үшін басты рөлді ойнады, содан кейін Энтони Маннның классикалық нуар фильмі «Жалған мәміле» (1948) фильмінде қосалқы рөлде ойнады. Ирландия Говард Хоукстың 1948 жылғы «Қызыл өзен» фильміндегі шабуылшы Чери Валанс рөліне маңызды қосалқы рөлде түсті. Алайда, Хоукс актерге ашуланғанда Ирландияның рөлі қысқартылды. Ирландия Ингрид Бергманның «Жоанна д’Арк» (1948) фильмінде армия капитаны болды.

Директор

Джон Ирландия Роджер Корманның алғашқы туындысы "The Fast and the Furious" (1954) фильмінің режиссері болды; Ирландия да бас рөлді ойнады. Ол британдық триллер "Шыны қақпақ" (1955) және соғыс фильмі "Тозақтың көкжиегі" (1955) фильмдерінде басты рөлді ойнады. Ол Корман үшін тағы бір фильм түсірді, бұл жолы актер ретінде ғана – "Gunslinger" (1956). 1955 жылдың шілдесінде ол "Revue" компаниясымен теледидар фильмдерін түсіру және режиссерлік ету туралы келісімшартқа қол қойды. 1956 жылдың қаңтарында ол "Port of Call" телесериалында басты рөлді ойнауға келісімшарт жасады. Ирландия "О.К. Корралдағы атыс" (1957) фильмінде Джонни Ринго рөлінде эпизодтық рольде ойнады, ал MGM-нің "Партия қызы" (1958) фильмінде гангстер рөлін ойнады. Ол "No Place to Land" (1958) және "Stormy Crossing" (1958) фильмдерінде басты рөлді ойнады. 1959 жылы Ирландия NBC батыс сериалының "The Fight Back" эпизодында Карл Свенсонмен бірге Ансел Торгин рөлінде Крис Слейд ретінде пайда болды. Сюжет бойынша Миссисипи штатының Виксбург қаласына жақын орналасқан Хэмптон деген сыбайлас жемқор қаланың басшысы Том Фаулер (Том Лафлин) фермерлердің егіндерін сатуына кедергі келтіреді. "Энтерпрайз" кемесінде өткен тойға байланысты туындаған дау кезінде Фаулер бастаған қарақшылар тобы сериалдың басты кейіпкері Грей Холденді (Даррен МакГэвин) қуалайды. Карл Свенсон да осы эпизодта түсті.

1960 жылдар

1959 жылы Джон Джуди Гарлендтің Capitol Records үшін жазбасында "The Letter" альбомында қонақ ретінде өнер көрсетті. Ирландия 1960 жылы Стэнли Кубриктің "Спартак" фильмінде гладиатор Крикс рөлінде Кирк Дугласпен бірге түсті. Сол жылы ол "Раухайд" батыс сериалының "Едем бағындағы оқиға" атты эпизодында Винч рөлін ойнады және Англияда "Faces in the Dark" (1960) фильмін түсірді. Ол сондай-ақ "Триллер" телесериалының (1960) "Папа Бенджамин" эпизодында да пайда болды. 1960 жылдан 1962 жылға дейін ол британдық "The Cheaters" телесериалында сақтандыру компаниясының алаяқтық істерін тергеуші Джон Хантер рөлін ойнады. Ол "Wild in the Country" (1961) фильмінде Элвис Преслиге көмектесті және "Шет елден келген адам" (1961) фильмінде басты рөлді ойнады. 1962 жылы ол "Rawhide" сериалының "Портрет оқиғасы" эпизодында Франк Траск кейіпкерін сомдады. "The Spanish Camp" эпизоды 1965 жылдың 7 мамырында көрсетілді. Доктор Джон Мериттің (Джон Ирландия) басшылығымен ескі испан қазынасын іздеп жүрген ер адамдар тобы, малдың суға мұқтаж болса да, қазба аумағынан малдың өтуіне келіспеді. Ол Чарльтон Хестонмен бірге "Пекинде 55 күн" (1963) фильмінде эпизодтық рөлде ойнады және "Рим империясының құлауы" (1964) фильмінде Балломар рөлінде түсті, екеуі де продюсер Сэмюэл Бронстонның Испанияда түсірген фильмдері болды. 1960 жылдардың ортасында ол "Б" класты фильмдердің жұлдызы ретінде танылды, мысалы, Кроуфордпен бірге түскен "Мен не көргенімді білемін". 1965 жылы ол "Rawhide" сериалының соңғы маусымында Джед Колби рөлін ойнады. 1966 жылы ол "Gunsmoke" сериалының "Stage Stop" (S12E10) эпизодында "Jeb Coombs" рөлінде, зорлық-зомбылық көрсетіп, пошта кочиін тонауға қатысқан рөлде ойнады. 1967 жылы ол Майкл Лэндонмен бірге "Бонанза" сериалының "Ред Криктегі сот" эпизодында маршал Уилл Рембоу рөлінде пайда болды. Бірнеше жылдан кейін ол Лэндонмен "Маленький домик в прериях" сериалының екі эпизодында 3-ші маусымның "Жоғалған қыз" және 5-ші маусымның "Винока жауынгерлері" эпизодтарында тасталған шахтаға құлаған Кэрри Ингаллсты құтқаратын мас адам рөлінде қайтадан пайда болды. Ол A. C. Лайлздың "Форт Юта" (1967) батыс фильмінде басты рөлдердің бірін сомдады, содан кейін Еуропаға "Hate for Hate" (1967) және "Pistol for a Hundred Coffins" (1967) фильмдеріне түсті, сондай-ақ "Villa Rides" (1968), "Trusting Is Good Shooting Is Better" (1969), "One on Top of the Other" (1969) және "Carnal Circuit" (1969) фильмдерінде түсті.

1970 жылдар

1970 жылы Ирландия "Шилодағы ерлер" (Вирджиниялықтардың жаңа аты) телесериалының "Дженни" атты эпизодында Кинрой рөлінде ойнады. Ол "Жеті мәйіттің үйі" (1974), "Салон Китти" (1976) және "Шайтанның жақтастары" (1977) сияқты туындыларда да көрінді. Дегенмен, ол "The Adventurers" (1970) сияқты жоғары бюджеттік фильмдерде де, Роберт Митчемнің "Farewell, My Lovely" (1975) жеке детективтік фильмінде полиция лейтенанты рөлінде де ойнады.

Кейінгі мансап

Ол "Тандер Ран" (1986) американдық әрекет-триллер фильмінде түсті. 1987 жылы ол газеттерге "Мен актермін, маған рөл беріңіздер" деген жарнама берді. Бұл оны "Боннанза: Келесі буын" телефильмінде Бен Картрайттың кіші інісі Джонатан Аарон Картрайт рөліне ие болуға алып келді. 1988 жылы ол "Әлемдер соғысы" эпизодының "Көзге көз" атты бөлімінде пайда болды. Ирландия мансабы бойы сахнаға жиі оралып, 1950 жылдары екі фильмді бірлесіп түсірді: атышулы батыс драмасы "Ханна Ли" (1953) және автокөлік тонау туралы "Жылдам және ашулы" (1955).

Жеке өмір

Кейде Ирландияның есімі сол кездегі таблоидтарда Натали Вуд, Барбара Пейтон және Сью Лайон сияқты әлдеқайда жас жұлдыздармен байланысты айтылды. Ол 45 жасында 16 жасар актриса Тюсдей Уэлдпен кездескені үшін дау тудырды. Ирландияның "Королева арасы" (1955) түсірілімінде бірге ойнаған Джоан Кроуфордпен де романы болды. Он жылдан кейін Ирландия мен Кроуфорд Уильям Каслдың "Мен сенің не істегеніңді көрдім" фильмінде қайтадан бірге ойнады. Ол үш рет үйленген. 1940 жылдан 1949 жылға дейін оның алғашқы әйелі Элейн Шелдон болды, одан Джон және Питер деген екі ұлы болды. 1949 жылдан 1957 жылға дейін ол актриса Джоан Дрюмен (оның кіші інісі, әртіс Питер Маршалл, бастапқыда Ирландияның жарты інісі Томми Нунанмен комедиялық дуэттерімен танымал болды) тұрмысқа шықты. 1956 жылдың шілдесінде Дрю ауруханаға көзі қарауып түсті, ол бұл жарақатты кездейсоқ деп айтса да, көптеген адамдар оны Ирландияның салғанын сенді. Кейіннен Ирландия барбитураттарды артық дозада қабылдағаны үшін ауруханаға жатқызылды. 1957 жылы ажырасқанда олардың 50 000 доллардан астам қарызы болды. 1962 жылдан өмірінің соңына дейін Ирландия Дафна Майрик Камеронға үйленді, олардан Дафна есімді қызы мен Камерон есімді ұлы дүниеге келді. Оның төрт немересі бар: Пит, Мелисса, Джек және Гелиос. 1992 жылдың 21 наурызында Ирландия Санта-Барбарада (Калифорния штаты) лейкемиядан 78 жасында қайтыс болды.