Фриц Кёберле: Чагас ауруының патогенезін ашқан австриялық-бразилиялық патолог.
Fritz Köberle
Фриц Кёберле – австрийско-бразильский врач, открывший нейрогенный механизм хронической фазы болезни Шагаса. Биография, научные работы и военная служба.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фриц Кёберле (1 қазан 1910, Айхграбен, Австрия – 20 ақпан 1983) – австриялық-бразилиялық дәрігер, патолог және ғалым, Шагастың ауруының созылмалы фазасының нейрогендік механизмін ашқан. Бұл Trypanosoma cruzi протозоясынан туындайтын, адамға қондырылатын паразиттік ауру.
Fritz Köberle (October 1, 1910 in Eichgraben, Austria – February 20, 1983) was an Austrian Brazilian physician, pathologist and scientist, discoverer of the neurogenic mechanism of the chronic phase of Chagas disease, a human parasitic disease caused by Trypanosoma cruzi, a protozoan.
Өмір
Фриц Кёберле Австрияның Айхграбен қаласында дүниеге келді және Вена университетінде медицинаны оқыды, 1934 жылы үздік дипломмен бітірді. Ол студент кезінде Патология институтында жұмыс істей бастады және 1935 жылы бітіргеннен кейін көп ұзамай профессордың көмекшісі болып қабылданды. Австрияның Германияға қосылуы (Аншлюс) кезінде Кёберле медициналық лейтенант ретінде әскерге шақырылып, Венадағы Орталық армия ауруханасында патолог болып жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, 1940 жылы Кёберле Вермахттың XII армия тобының далалық патологы болып тағайындалды және Франция, Бельгия, Польша және Ресей майдандарында қызмет етті. Осы кезеңде ол жұқпалы аурулар патологиясы (бактериялық дизентерия, тиф, тиф қызуы, туляремия және безгек), сондай-ақ соғыс салдарынан болған жаралар бойынша мол тәжірибе жинақтады және төрт мыңнан астам аутопсия жасады. Соғыстан кейін Кёберле Мюнстер университетіне жеке оқытушы болып оралды және 1945 жылға дейін медициналық патология профессоры және зерттеушісі қызметін жалғастырды. Біраз уақыттан соң Вена университетіне қайта оралды, ал 1946 жылы Төменгі Австриядағы Сент-Пөлтен қалалық ауруханасының серологиялық және патологиялық институтының директоры лауазымын қабылдады. 1952 жылы оның жеке және ғылыми өмірін түбегейлі өзгертетін шақыру алды. Бразилияның Сан-Паулу штатындағы Рибейрао-Прету қаласында Сан-Паулу университеті жаңа медициналық мектеп ашты. Штат үкіметінің басты мақсаты – қарқынды дамып келе жатқан ішкі аймақта дәрігерлердің санын арттыру болды. Ал оның бірінші деканы, паразитолог, медициналық зерттеуші және университет профессоры доктор Зеферино Ваз жаңа мектепте жоғары сапалы медициналық зерттеулер мен оқыту үшін жағдай жасауды қалады. Осы мақсатта Ваз бірқатар шетелдік зерттеушілерді негізгі және клиникалық бөлімдердің төрағалары болуға шақырды, ал Фриц Кёберле Германияда оқыған бразилиялық медицина зерттеушісі профессор Хенрике да Роша Лимадан жақсы ұсыныс алды. Доктор Кёберле шақыруды қабылдап, 1953 жылы отбасымен бірге Рибейрао-Прету медицина мектебіне көшіп келді. Көп ұзамай ол Патология кафедрасын ұйымдастырып, оның төрағасы болды және бразилиялық зерттеушілердің шағын тобын құрай бастады.
Fritz Köberle was born in Eichgraben, Austria, and studied medicine at the University of Vienna, Austria, graduating magna cum laude in 1934. He began to work in the Institute of Pathology while he was a student and, soon after his 1935 graduation, he was admitted as an assistant professor. With the annexation of Austria to Germany (Anschluss), Köberle was drafted into the Army as a medical lieutenant and worked as a pathologist in the Central Army Hospital of Vienna. With the outbreak of the Second World War hostilities, Köberle was attached as field pathologist to the XII Army Group of the Wehrmacht in 1940 and served in the fronts of France, Belgium, Poland and Russia. He was able to acquire during this period an enormous experience on the pathology of infectious diseases (bacterial dysentery, typhus, typhoid fever, tularemia and malaria) as well as war inflicted wounds, and performing more than four thousand autopsies. After the war, Köberle returned to the University of Münster as Privatdozent, continuing his activities as professor and researcher of medical pathology until 1945. He returned shortly to the University of Vienna, and, in 1946, accepted a post as director of the Serological and Pathological Institute of the General Hospital of St. Pölten, Lower Austria. In 1952, he received an invitation which would radically change his personal and scientific life. A new medical school was being established by the University of São Paulo in Ribeirão Preto, in the hinterland of the state of São Paulo, Brazil. The main objective of the state government was to increase the number of physicians in the rapidly developing hinterland, and its first dean, Dr. Zeferino Vaz, a parasitologist, medical research and professor of the University, wished to create a favorable environment for high quality medical research and teaching in the new school. With this in mind, Vaz invited a number of foreign researchers to become chairmen of the basic and clinical departments, and Fritz Köberle had a good recommendation by Prof. Henrique da Rocha Lima, a Brazilian medical researcher who had studied in Germany. Dr. Köberle accepted an invitation and moved with his family to the Medical School of Ribeirão Preto in 1953. He soon organized the Department of Pathology, became its chairman, and began to assemble a small group of Brazilian researchers.
Шығармалары
Рибейрао-Претода болғанда, Кёберле жаңа кафедра үшін патологияда зерттеудің перспективті саласы Шагастың ауруы немесе американдық трипаносомоз болуы мүмкін екенін атап өтті, оны 1910 жылы Карлос Шагас есімді басқа бразилиялық дәрігер ашқан болатын. Оның ашылғанына 40 жыл өткенімен, аурудың созылмалы фазасының ерекше көріністері, мысалы, мегаэзофаг, мегаколон, кардиомегалия, жүрек қарыншасының аневризмасы, ахалазия және т.б., сондай-ақ осы бірнеше патологиялардың себептік механизмі туралы аз мәлімет болды. Рибейрао-Прето және Оңтүстік Минас-Жерайс аймақтарында Шагастың ауруынан болатын өлім-жітімдердің көптігін пайдалана отырып, ол кезде бұл аймақта ауру эндемикалық және кең таралған болатын, Кёберле бастапқыда ас қорыту жолдарының кеңею патологияларын зерттеді және Ауербахтың плексусіндегі автономды жүйке жүйесінің нейрондарының санын кеңінен өлшеу арқылы мынаны дәлелдеді: 1) олар ас қорыту жолының барлық бөлігінде күрт азайған; 2) мегаколон және мегаэзофаг тек қана нейрондар санының 80% және 55% астам азайған кезде пайда болды; 3) бұл патологиялар ас қорыту жолының перистальдикасын (бұлшықеттің сақина тәрізді жиырылуын) жүйкелік реттеудің бұзылуы нәтижесінде пайда болды, яғни тамақ немесе нәжіс люмен арқылы жылжуы үшін күшті күш қажет болатын жерлерде; 4) еуропалық идиопатиялық мегаэзофаг және Шагастың мегаэзофагы бірдей этиологияға ие, атап айтқанда, Ауербахтың миоэнтерикалық плексусінің дегенерациясына. Шагастың миокард патологиясының типтік белгілерін зерттей отырып, оның электр өткізгіш жолдарының зақымдануы, жүрек аритмиясы, қарыншалық шыңының аневризмасы, кардиомегалия және қарыншалық фибрилляциядан кенеттен өлімге әкелетінін, Кёберле мен оның әріптестері парасимпатикалық (55%) және симпатикалық (35%) ішкі жүрек жүйесінің кеңінен денервациясынан туындайтынын дәлелдеді, бұл жиырылудың бақылау тепе-теңдігін бұзып, жүрек жетіспеушілігіне, кардиомегалияға және гипоксияға алып келді. Ол осы әсерлердің жиынтығын парасимпатикалық-привативті кардиопатия деп атады. Шагастың ауруында байқалатын бронхоэктазис және миелопатия сияқты басқа да емес, типтік құбылыстарды Кёберле өзінің жаңа неврогендік теориясының тұрғысынан зерттеді. Осылайша, өзінің классикалық және егжей-тегжейлі ғылыми зерттеулерімен Кёберле алғаш рет Шагастың ауруының этиопатогенезіне бірыңғай және түбегейлі жаңа (және даулы) көзқарас ұсынды, оны жедел фазасында дамитын және ұзақ мерзімді, баяу денервацияға әкелетін автономды жүйке жүйесінің ауруы ретінде сипаттады. Трипаносома нейрондарды тікелей зақымдайтын сияқты болмағандықтан, Кёберле және басқа зерттеушілер нейротоксин, цитотоксикалық факторлар немесе аутоиммундық механизмдердің әрекетін болжады. Кёберле 1976 жылы Сан-Паулу университетінен зейнеткерлікке шықты, бірақ көп ұзамай Кампинас мемлекеттік университетінің Медициналық мектебіне қонақ профессор ретінде көшті, Сан-Паулудағы Кампинастағы оның ұлының бірі, Готфрид Кёберле ортопедия профессоры болып жұмыс істеді. Ол 1983 жылы Американада қайтыс болғанға дейін сол жерде жұмыс істеді. Тағы бір ұлы, Роланд Кёберле, Сан-Карлостағы Сан-Паулу университетінде физика профессоры.
While in Ribeirão Preto, Köberle noted that a promising field of research in pathology for the new department and himself could be Chagas disease, or American trypanosomiasis, which had been discovered by another Brazilian physician named Carlos Chagas, in 1910. Even though 40 years had passed since its discovery, little was known about the peculiar manifestations of the chronic phase of the disease, such as megaesophagus, megacolon, cardiomegaly, heart ventricular aneurysm, achalasia, etc., and the mechanism of the causation of these several pathologies. By making good use of the extensive caseload of fatalities due to Chagas disease in the region of Ribeirão Preto and Southern Minas Gerais, where it was endemic and widely prevalent at the time, Köberle studied initially the dilation pathologies of the digestive tract and proved, by extensively quantifying the number of neurons of the autonomic nervous system in the Auerbach's plexus, that: 1) they were strongly reduced all over the digestive tract; 2) that megacolon and megaesophagus appeared only when there was a reduction of over 80% and 55% of the number of neurons, respectively; 3) these pathologies appeared as a result of the disruption of the neurally integrated control of peristalsis (muscular annular contraction) in those parts where a strong force is necessary to impel the luminal bolus of food or feces; and 4) European idiopathic megaesophagus and Chagas megaesophagus appeared to have the same etiology, namely the degeneration of the Auerbach's myoenteric plexus. Studying the typical features of the Chagasic myocardium pathology, characterized by damage to its electrical conduction pathways, heart arrythmia, aneurysm of the ventricular apex, cardiomegalia and sudden death by ventricular fibrillation, Köberle and his group of collaborators were able to prove that they were caused also by an extensive denervation of the parasympathetic (55%) and sympathetic (35%) intrinsic cardiac nervous networks, leading to a control imbalance of contraction, cardiac failure, cardiomegalia and hypoxia. He named this constellation of effects as cardiopathia parasympathicopriva. Other less typical phenomena observed in Chagas disease, such as bronchiectasis and myelopathy were also studied by Köberle under the new prism of his neurogenic theory. Thus, with his classical and detailed scientific studies, Köberle proposed for the first time a unified and radically different (and polemical) view of the etiopathogeny of Chagas disease, characterizing it as a disease of the autonomic nervous system, which establishes itself during the acute phase and provokes long term and slowly installing denervation. Since the trypanosoma does not seem to damage neurons directly, Köberle and other researchers have hypothesized the action of a neurotoxin, cytotoxic factors or autoimmune mechanisms. Köberle retired from the University of São Paulo in 1976, but soon moved as visiting professor to the Medical School, of the State University of Campinas, in Campinas, São Paulo, where one of his sons, Gottfried Köberle, is a professor of Orthopedics. He worked there until his death, in 1983, in Americana. Another son, Roland Köberle, is a professor in Physics at the University of São Paulo at São Carlos.
Әр түрлі
Рибейрао Претодағы USP кампусының бас кіреберісі алдындағы алаң оның есімімен аталады.
The square in front of the main entrance to the USP campus at Ribeirão Preto is named in his honor.