Кіріспе

Неміс дәрігері және табиғи емші

Кристоф Вильгельм Фридрих Гуфеланд (12 тамыз 1762, Лангенсальза – 25 тамыз 1836, Берлин) – неміс дәрігері, табиғи емші және жазушы. Ол Германиядағы өз заманының ең белгілі тәжірибелі дәрігері және көптеген оқу материалдарын және дамыған сыни ойлау қабілетін көрсеткен еңбектердің авторы ретінде танымал.

Өмірбаян

Хюфеланд Саксонияның Лангенсалца қаласында (қазіргі Тюрингия) дүниеге келді және Веймарда білім алды, онда оның әкесі әмірхана дәрігері қызметін атқарды. 1780 жылы ол Йена университетіне түсіп, келесі жылы Геттингенге барды, ол жерде 1783 жылы медицина саласында бітірді. Бірнеше жыл Веймарда әкесіне көмектескеннен кейін, 1793 жылы Йенадағы медицина кафедрасына шақырылды, сонымен бірге Веймарда сарай дәрігері және патология профессоры лауазымдарын иеленді. Осы кезеңде ол Иммануил Кантпен маңызды хат алмасуды бастады. 1798 жылы Пруссияның Фридрих Вильгельм III оған Берлиндегі Шариттегі медициналық колледждің және жалпы мемлекеттік медициналық істердің директоры лауазымын берді. Ол 1809 жылы құрылған Берлин университетінде патология және терапия кафедрасын басқарды, ал 1810 жылы мемлекеттік кеңесші атанды. 1823 жылы ол Швед Корольдік ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Уақыт өте ол өз отанын Гёте, Хердер, Шиллер және Виланд сияқты танымал тұлғалармен бірге құрметке бөленді. Хюфеланд Сэмюэл Ханеманның жақын досы болды және оның алғашқы жазбаларын 1796 жылы өзінің журналында жариялады. Ол сондай-ақ "1783 жылы Геттингенде масондыққа таныстырылғаннан кейін, осы уақытта Иллюминати орденіне қосылды". Ол сонымен қатар Қытай алхимиясымен және ұзақ өмір сүру әдістерімен де қызығушылық танытқан. Оның көптеген еңбектерінің ең танымалдарының бірі – "Makrobiotik oder Die Kunst, das menschliche Leben zu verlängern" (1796) атты трактаты, ол 1828 жылы Венада Йован Стеичтің аудармасында, соның ішінде серб тіліне де аударылды. Оның практикалық еңбектерінің ең толықсызы – "Практикалық медицина жүйесі" (System der praktischen Heilkunde, 1818–1828). 1795 жылдан 1835 жылға дейін ол "Journal der praktischen Arznei und Wundarzneikunde" журналын шығарды. Оның өмірбаяны 1863 жылы жарық көрді.

Табиғи ем

Хуфеланд натуропатиялық медицинаның ерте жақтастарының бірі болды, ол мінез-құлық пен тамақтану арқылы сақтауға болатын "өмір күші" бар екенін айтты. Хуфеланд Гиппократтың ықпалында болды және ол "табиғи емдеу" (naturtherapeutik) деп атаған нәрсені насихаттады. Ол гомеопатияны қолдады. Кітап жақсы денсаулықты сақтау және өмірді ұзарту жолдары туралы бағдарламаны ұсынды. Хуфеланд вегетариандық диетаны ұсынды. Гете және оның әйелі кітапқа қызығушылық танытты. Макробиотик диетасын құрған Георг Осава Хуфеландтың ықпалында болды.

Шығармалары

Enchiridion medicum oder Anleitung zur medizinischen Praxis: Елу жылдық тәжірибенің мұрасы. Алтыншы басылым. Jonas Verlagsbuchhandlung. (Жонас баспалар үйі) Берлин, "Шейін соққанда электр күшінің" медициналық пайдасы, Verlag Rockstuhl, Bad Langensalza, 1. Қайта басылым 1783/2008, Vollständige Darstellung der medicinischen Kräfte und des Gebrauchs der salzsauren Schwererde Rottmann, Берлин 1794. Дюссельдорф университеті мен мемлекеттік кітапханасының цифрлық басылымы. Die Kunst, das menschliche Leben zu verlängern (1/2 том) Haas, Вена 1798. Дюссельдорф университеті мен мемлекеттік кітапханасының цифрлық басылымы. Armen Pharmakopöe, Берлин үшін жасалған, сол жердегі кедейлерге арналған аурухана туралы хабарлама Realschulbuchhandlung, Берлин 3-ші басылым. 1818. Дюссельдорф университеті мен мемлекеттік кітапханасының цифрлық басылымы. Conspectus Materiae medicae secundum Ordines naturales in Usum Auditorium Dümmler, Berolini. 1820 жылғы екінші, толықтырылған басылым. Дюссельдорф университеті мен мемлекеттік кітапханасының цифрлық басылымы. Armen Pharmakopöe Reimer, Берлин 4-ші басылым. 1825. Дюссельдорф университеті мен мемлекеттік кітапханасының цифрлық басылымы. Armen Pharmakopöe: Zugleich eine Auswahl bewährter Arzneimittel und Arzneiformeln Reimer, Берлин 7-ші басылым. 1832. Дюссельдорф университеті мен мемлекеттік кітапханасының цифрлық басылымы. Makrobiotik oder Die Kunst das menschliche Leben zu verlängern, Штутгарт: A. F. Macklot, 1826. Афоризмдер мен ойлар, Verlag Rockstuhl, Bad Langensalza, 1. Қайта басылым 1910/2009, Bibliothek der practischen Heilkunde. 1802 жылы академиялық кітапханада жарияланды. Ескерту: Google Books-та 6-шы том цифрланған. Уильям Джеймс Эразм Уилсон редакциялаған "Өмірді ұзарту өнері" (Hufeland's Art of Prolonging Life), 1854 ж.