Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық дәрігер Теодор Эшерих (29 қараша 1857 – 15 ақпан 1911) – неміс-австриялық педиатр және Грац және Вена университеттерінің профессоры. Ол Escherichia coli бактериясын ашты және сипаттады.
Austrian doctor
Theodor Escherich (; 29 November 1857 – 15 February 1911) was a German Austrian pediatrician and a professor at universities in Graz and Vienna. He discovered and described the bacterium Escherichia coli.
Отбасы және білім
Теодор Эшерих Ансбахта, аудандық медициналық кеңесші (Крайсмедицинальрат) Фердинанд Эшерихтің (1810–1888), медициналық статистик және оның екінші әйелі Мария Софи Фредерике фон Стромердің, бавариялық армия полковнигінің қызының кіші ұлы ретінде дүниеге келді. Теодор Эшерих бес жасында анасы қайтыс болды, ал бес жылдан кейін Фердинанд Эшерих Вюрцбургке көшіп, бұрынғы аудандық медициналық кеңесші лауазымына қайта оралды және үшінші әйеліне үйленді. Теодор 12 жасқа келгенде, үш жылға Австрияның Фельдкирх қаласындағы иезуиттер басқаратын пансионға жіберілді. Кейіннен ол Вюрцбургте орта білімін аяқтады, классикалық тілдер гимназиясында оқыды және 1876 жылы Абитур емтиханын тапсырды. Страсбургте жарты жылдық әскери қызметтен кейін, 1876 жылғы қысқы семестрде Вюрцбург университетінде медицинаны оқуға түсті. Содан кейін ол Киль және Берлин университеттерінде оқыды, ал 1881 жылғы желтоқсанда медициналық емтиханды үлкен жетістікпен тапсырғаннан кейін Вюрцбургке оралды.
Theodor Escherich was born in Ansbach, as the younger son of Kreismedizinalrat (District Medical Officer) Ferdinand Escherich (1810−1888), a medical statistician, and his second wife, Maria Sophie Frederike von Stromer, daughter of a Bavarian army colonel. When Theodor Escherich was five, his mother died, and five years later Ferdinand Escherich moved to Würzburg to take up his former position as Kreismedizinalrat and married his third wife. When Theodor was 12, he was sent to a boarding school run by Jesuits in Feldkirch, Austria for three years. Later, he finished secondary education in Würzburg, where he attended a Gymnasium (classical language high school) and took his Abitur examination in 1876. After a half year military service in Strasbourg, Escherich took up his studies of medicine at the University of Würzburg in the winter term of 1876. Later, he attended the universities of Kiel and Berlin, and returned to Würzburg before passing his medical examination with excellence in December 1881.
Вюрцбург пен Мюнхендегі медициналық мансап (1882-1890)
Мюнхендегі әскери ауруханада 18 ай қызметтенгеннен кейін, Эшерих 1882 жылы Вюрцбургке оралды және Юлиус ауруханасының медициналық клиникасында интернист Карл Якоб Адольф Кристиан Герхардттың екінші, кейін бірінші ассистенты болды. Герхардт Эшерихтің докторлық жетекшісі болды және оның диссертация тақырыбын ұсынды. 1882 жылдың 27 қазанында Эшерих медицина докторы ғылымының кандидаты атағын алды. Келесі екі жыл ішінде ол Венада лекцияларға қатысты (Герман фон Видерхофер және Алоис Монтимен бірге) және Санкт-Анна балалар клиникасында бактериологиялық зерттеулер жүргізді. 1884 жылдың тамызында ол Мюнхендегі зерттеу жұмыстарын жалғастырды, онда педиатрия медицина факультетінің бөлімі ретінде құрылған болатын. 1884 жылдың қазан айында Бавария билігі Эшерикті холера эпидемиясын зерттеу үшін Неапольге жіберді. Ол сондай-ақ Парижге сапар шекті, онда танымал невролог Жан Мартин Шарконың лекцияларын тыңдады.
After an 18 month service in a military hospital in Munich, Escherich returned to Würzburg in 1882 to become second and later first assistant to the internist Carl Jakob Adolf Christian Gerhardt in the medical clinic of the Julius Hospital, Würzburg. Gerhardt became Escherich's doctoral advisor and suggested the topic of his thesis. On 27 October 1882, Escherich was awarded his medical doctorate. In the following two years, he attended lectures in Vienna (with Hermann von Widerhofer and Alois Monti) and did bacteriological research work at the St Anna Children's Clinic. In August 1884, he continued his research work in Munich, where pediatrics had been established as a department of the medical faculty. In October 1884, the Bavarian authorities sent Escherich to Naples to do research work in the actual cholera epidemic. He also travelled to Paris, where he heard lectures by Jean Martin Charcot, the renowned neurologist.
Е. coli бактериясының ашылуы
1886 жылы, қарқынды зертханалық зерттеулерден кейін, Эшерих нәрестелердің ас қорыту физиологиясымен ішек бактерияларының байланысы туралы монография жариялады. Мюнхендегі медицина факультетіне ұсынылған және Штутгартта басылып шыққан бұл жұмыс – «Die Darmbakterien des Säuglings und ihre Beziehungen zur Physiologie der Verdauung» (1886) («Нәрестелердің ішек бактериялары және олардың ас қорыту физиологиясымен байланысы») – оның абилитациялық диссертациясы болды және оны педиатрия саласындағы жетекші бактериолог ретінде таныстырды. Осы басылымда Эшерих «bacterium coli commune» деп атаған, кейіннен «Escherichia coli» деп аталған бактерияны сипаттады. Келесі төрт жыл бойы Эшерих Генрих фон Ранкеге Мюнхендегі фон Хаунерш балалар клиникасында бірінші ассистент болып жұмыс істеді.
In 1886, after intensive laboratory investigations, Escherich published a monograph on the relationship of intestinal bacteria to the physiology of digestion in the infant. This work, presented to the medical faculty in Munich and published in Stuttgart, Die Darmbakterien des Säuglings und ihre Beziehungen zur Physiologie der Verdauung (1886) (Enterobacteria of infants and their relation to digestion physiology), was to become his habilitation treatise and established him as the leading bacteriologist in the field of paediatrics. It was also the publication where Escherich described a bacterium which he called “bacterium coli commune” and which was later to be called Escherichia coli. For the next four years, Escherich worked as first assistant to Heinrich von Ranke at the Munich Von Haunersche Kinderklinik.
Грац пен Венадағы педиатрия профессоры (1890-1911)
1890 жылы Эшерих Прагаға шақырылған Рудольф фон Якштан кейін, педиатрияның төтенше профессоры және Грацтағы Санкт-Анна балалар клиникасының директоры болып тағайындалды, төрт жыл өткен соң ол толық профессор атанды. Грацта жұмыс істеген кезде ол физик Леопольд Пфаундлердің қызы Маргарет Пфаундлерге (1890–1946) үйленді. Олардың ұлы Леопольд (1893 жылы туған) он жасында қайтыс болды, ал қызы Шарлотта ("Сонни" деп аталған) (1895 жылы туған) 1980 жылдарға дейін өмір сүрді. Эшерих Грацтағы балалар ауруханасын Еуропадағы ең танымал мекемелердің біріне айналдырды. 1902 жылы Эшерих Германн Видерхоферден кейін Венада педиатрия профессоры болды, онда ол Санкт-Анна балалар ауруханасын басқарды. Эшерих 1903 жылы Säuglingsschutz (Нәрестелерді қорғау қоғамы) құрғанда және ана сүтімен тамақтандыруды қолдау науқанын бастағанда кеңінен танымал болды. Ол 1911 жылы Венада қайтыс болды.
In 1890, Escherich succeeded Rudolf von Jaksch, who had been called to Prague, as professor extraordinary of pediatrics and director of the St Anna children’s clinic in Graz, where he became professor ordinary four years later. While working in Graz, he married Margarethe Pfaundler (1890−1946), daughter of the physicist Leopold Pfaundler. They had a son Leopold (born 1893), who died at age ten, and a daughter Charlotte (called "Sonny") (born 1895), who survived to the 1980s. Escherich made the Graz pediatric hospital one of the best known institutions in Europe. In 1902, Escherich succeeded Hermann Widerhofer as full professor of pediatrics in Vienna, where he directed the St. Anna Kinderspital (St. Anna Children's Hospital). Escherich became renowned in 1903 when he founded the Säuglingsschutz (Infant Defence Society) and started a high profile campaign for breastfeeding. He died in Vienna in 1911.