Кіріспе

Австриялық дәрігер Теодор Эшерих (29 қараша 1857 – 15 ақпан 1911) – неміс-австриялық педиатр және Грац және Вена университеттерінің профессоры. Ол Escherichia coli бактериясын ашты және сипаттады.

Отбасы және білім

Теодор Эшерих Ансбахта, аудандық медициналық кеңесші (Крайсмедицинальрат) Фердинанд Эшерихтің (1810–1888), медициналық статистик және оның екінші әйелі Мария Софи Фредерике фон Стромердің, бавариялық армия полковнигінің қызының кіші ұлы ретінде дүниеге келді. Теодор Эшерих бес жасында анасы қайтыс болды, ал бес жылдан кейін Фердинанд Эшерих Вюрцбургке көшіп, бұрынғы аудандық медициналық кеңесші лауазымына қайта оралды және үшінші әйеліне үйленді. Теодор 12 жасқа келгенде, үш жылға Австрияның Фельдкирх қаласындағы иезуиттер басқаратын пансионға жіберілді. Кейіннен ол Вюрцбургте орта білімін аяқтады, классикалық тілдер гимназиясында оқыды және 1876 жылы Абитур емтиханын тапсырды. Страсбургте жарты жылдық әскери қызметтен кейін, 1876 жылғы қысқы семестрде Вюрцбург университетінде медицинаны оқуға түсті. Содан кейін ол Киль және Берлин университеттерінде оқыды, ал 1881 жылғы желтоқсанда медициналық емтиханды үлкен жетістікпен тапсырғаннан кейін Вюрцбургке оралды.

Вюрцбург пен Мюнхендегі медициналық мансап (1882-1890)

Мюнхендегі әскери ауруханада 18 ай қызметтенгеннен кейін, Эшерих 1882 жылы Вюрцбургке оралды және Юлиус ауруханасының медициналық клиникасында интернист Карл Якоб Адольф Кристиан Герхардттың екінші, кейін бірінші ассистенты болды. Герхардт Эшерихтің докторлық жетекшісі болды және оның диссертация тақырыбын ұсынды. 1882 жылдың 27 қазанында Эшерих медицина докторы ғылымының кандидаты атағын алды. Келесі екі жыл ішінде ол Венада лекцияларға қатысты (Герман фон Видерхофер және Алоис Монтимен бірге) және Санкт-Анна балалар клиникасында бактериологиялық зерттеулер жүргізді. 1884 жылдың тамызында ол Мюнхендегі зерттеу жұмыстарын жалғастырды, онда педиатрия медицина факультетінің бөлімі ретінде құрылған болатын. 1884 жылдың қазан айында Бавария билігі Эшерикті холера эпидемиясын зерттеу үшін Неапольге жіберді. Ол сондай-ақ Парижге сапар шекті, онда танымал невролог Жан Мартин Шарконың лекцияларын тыңдады.

Е. coli бактериясының ашылуы

1886 жылы, қарқынды зертханалық зерттеулерден кейін, Эшерих нәрестелердің ас қорыту физиологиясымен ішек бактерияларының байланысы туралы монография жариялады. Мюнхендегі медицина факультетіне ұсынылған және Штутгартта басылып шыққан бұл жұмыс – «Die Darmbakterien des Säuglings und ihre Beziehungen zur Physiologie der Verdauung» (1886) («Нәрестелердің ішек бактериялары және олардың ас қорыту физиологиясымен байланысы») – оның абилитациялық диссертациясы болды және оны педиатрия саласындағы жетекші бактериолог ретінде таныстырды. Осы басылымда Эшерих «bacterium coli commune» деп атаған, кейіннен «Escherichia coli» деп аталған бактерияны сипаттады. Келесі төрт жыл бойы Эшерих Генрих фон Ранкеге Мюнхендегі фон Хаунерш балалар клиникасында бірінші ассистент болып жұмыс істеді.

Грац пен Венадағы педиатрия профессоры (1890-1911)

1890 жылы Эшерих Прагаға шақырылған Рудольф фон Якштан кейін, педиатрияның төтенше профессоры және Грацтағы Санкт-Анна балалар клиникасының директоры болып тағайындалды, төрт жыл өткен соң ол толық профессор атанды. Грацта жұмыс істеген кезде ол физик Леопольд Пфаундлердің қызы Маргарет Пфаундлерге (1890–1946) үйленді. Олардың ұлы Леопольд (1893 жылы туған) он жасында қайтыс болды, ал қызы Шарлотта ("Сонни" деп аталған) (1895 жылы туған) 1980 жылдарға дейін өмір сүрді. Эшерих Грацтағы балалар ауруханасын Еуропадағы ең танымал мекемелердің біріне айналдырды. 1902 жылы Эшерих Германн Видерхоферден кейін Венада педиатрия профессоры болды, онда ол Санкт-Анна балалар ауруханасын басқарды. Эшерих 1903 жылы Säuglingsschutz (Нәрестелерді қорғау қоғамы) құрғанда және ана сүтімен тамақтандыруды қолдау науқанын бастағанда кеңінен танымал болды. Ол 1911 жылы Венада қайтыс болды.