Кіріспе

Бұл суретте NCp7-нің әдеттегі құрылымы көрсетілген, ол ВИЧ-пен күресте мырыш саусағының ингибиторларымен анықталады. Мырыш саусағының ингибиторлары немесе мырыш шығарушылар – бұл мырыш саусақтарымен кері әсер ететін және оларды байланыс орнынан мырышты босатып, полипептидтік тізбектің конформациясын бұзатын, соның салдарынан мырыш саусақтарын тиімсіз ететін және олардың байланысқан жасушалық функцияларын орындауына кедергі келтіретін заттар немесе қосылыстар. Бұл әдетте мырыш байланысу орнын хелациялау арқылы жүзеге асырылады. Мырыш саусақтары мРНҚ реттеуге, кері транскрипцияға, синтезделген вирустық ДНҚ-ны қорғауға, транскрипцияны тежеуге және бастапқы интеграция процестеріне қатысқандықтан, мырыш саусағының функциясын болдырмау жасушаның немесе вирустың жұмысына елеулі әсер етуі мүмкін. Мырыш саусағының ингибиторлары көбінесе ВИЧ-пен күресу үшін қолданылады. ВИЧ-ті емдеу әдетте кері транскриптазалар мен протеазаларды нысанаға алуға негізделеді. Алайда, вирустың резистентті штаммдарының пайда болуы немесе емдеуді тоқтату салдарынан бұл әдістер тиімсіз болып көрінеді. Мырыш саусақтарын ингибиторларды қолданып, мырыш саусақтарын нысанаға алып, тұрақсыздандыру – ВИЧ-пен күресудің жаңа тәсілі. SARS, полиомиелит, Эбола, қызылша, адам коксакиі, денге, құтыру, адам гепатиті, адам парагриппі және адам тыныс алу жүйесінің синхтициалды вирусы сияқты басқа вирустардың да ұқсас мырыш саусақтары бар және олар мырыш саусағының ингибиторлық технологиясынан пайда көруі мүмкін. Өмір бойында NCp7 тРНҚ-ның оралуына көмектеседі, кері транскрипция үшін праймер ретінде әрекет етеді, ХИВ 1-нің капсидіндегі нуклеин қышқылдарын басқарады, вирустық РНҚ-ны жаңа вириондарға енгізуге көмектеседі және ХИВ 1-нің ерте және кеш сатыларындағы репликациясына тікелей қатысады. ЦКЖЖ байланыс орнындағы мырыш (II) байланысы доменнің жұмыс істеуі және құрылымның конформациясын тұрақтандыруы үшін қажет, бұл NCp7-ге ВИЧ репликациясы үшін қажетті процестерді орындауға мүмкіндік береді. CCHC байланыс орны мутацияға төзімді және ВИЧ-1 репликациясына қатысқандықтан, ол мырыш шығарушылар арқылы ВИЧ-тің алдын алу үшін өте қолайлы кандидат болып табылады.

Азоттық карбонамид

Азодкарбонамид (АДА) – ВИЧ-ты емдеу үшін клиникалық сынақтан өткен алғашқы мырыш шығарушы зат. АДА мырышпен байланысқан цистеиннің күкірт атомдарына электрофильдік шабуыл жасап, ВИЧ-ты тежейді. Бұл электрофильдік өзара әрекеттесу мырыш байланысу ошағын тұрақсыздандырады, байланыстардың жаңа орналасуының нәтижесінде мырыш ионын алу оңайлайды.

2,2-ди-тиобизбензамид (DIBA)

DIBA-лар ADA, NOBA және NOBP сияқты әрекет етеді. Олар NCp7 цинк саусағындағы цистеин қалдықтарымен реакцияға түсіп, цинк саусағының доменінен цинкті шығаратын ковалентті конформациялық өзгеріске алып келеді. DIBA бастапқыда перспективті вирустық қарсы препараттар болып көрінсе де, олардың тұрақтылығымен байланысты клиникалық мәселелер туындады. DIBA-лар бензизотиазолонға айналуға бейім, ал бұл зат ретровирустармен күресте бастапқы қосылысқа қарағанда нашар тиімділікке ие. Сонымен қатар, глутатион DIBA-дағы дисульфидтік байланыстарды төмендетіп, оның in vitro функциясын шектейді. Меркаптобензамид және оның сәйкес продәрмегі белгілі ВИЧ препараттарымен біріктірілгенде қосымшадан синергиялық әсерге дейін тиімділік көрсетті. Бұған қоса, олар цитотоксикалық әсер көрсетпеді.

Пиридиний алканоил тиолестерлері (PATES)

N [2 (5 пиридиновалероилтио)бензоил] сульфацетамид бромиді (45-қосылыс деп аталады) – мырышты шығарып тастауға қабілетті пиридиниялканоил тиоэстері. Күміспен белсендірілгеннен кейін 45-қосылыс өзінің пиридиниялканоил топтарын пайдаланып NCp7-ні ковалентті түрде өзгертеді, атап айтқанда карбоксилдік ұшындағы мырыш саусағындағы 36 және 49 цистеиндерін өзгертеді. Ол мырышты байланысу орындарынан екі қадаммен шығарып жібереді. Бірінші карбоксилдік ұшындағы мырыш саусағынан мырыш босатылады, содан кейін аминдық ұшындағы мырыш саусағынан мырыш шығарылады.

Бис-тиадизолбензол-1,2-диамин

Бис-тиадизолбензол 1,2 диамин (NV038) – жаңа мырыш шығарушылардың бірі. NV038 вирусы жасушаға енгеннен кейін, бірақ кері транскрипция аяқталмас бұрын, цинк саусағының жұмысына әсер етеді. NV038, басқа мырыш шығаратын қосылыстар сияқты, мырышты байланысу орнынан алу үшін келаталайды. Дегенмен, оның құрылымдық ерекшеліктеріне байланысты, көптеген басқа мырыш шығарушылардан өзгеше механизм арқылы әрекет етеді деп саналады. Оның құрылымы тиол-дисульфид алмасуына немесе цистеинге ацил тобының ауысуына ыңғайлы жағдай жасамайды. Керісінше, NV038 эстердегі екі карбонил оттегін пайдаланып, мырышпен реакцияға түседі деп болжануда.