Кіріспе

A Florida Enchantment (1914) – Сидни Дрю режиссерлік еткен және Vitagraph студиясы тарапынан жарық көрген үнсіз фильм. Бұл толық метражды комедиялық/фантастикалық фильм Флорида штатының Сент-Огастин қаласында және оның төңірегінде түсірілген, осы қалада оқиғасы да өрбиді. Фильм басты рөлдердегі киім ауыстырып кию арқылы сомдаған кейіпкерлерімен ерекшеленеді, бұл кейіннен бисексуалдық, лесбияндық, гомосексуалдық және трансгендерлік ретінде талқыланды.

Сюжет

Фильмде Лилиан Траверс, тұрмысқа шығатын солтүстік аймақтың бай әйелі, Флоридадағы әпкесіне барады. Ол жерде ол қызықты дүкенге кіріп, ішінде хат пен тұқым салынған кішкентай сандық сатып алады. Әпкесінің үйінде ол тұқымдардың еркектерді әйелге, ал әйелдерді еркекке айналдыратынын түсіндіретін хатты оқиды. Құдайы Фредке ашуланған Лилиан тұқымның әсерін сынап көруге шешім қабылдайды. Ертесі күні Лилиан өзін еркекке айналғандығын байқайды. Лилианның Лоренс Талботқа айналуы кейде еркекше лесбиянкаға айналу ретінде де түсіндіріледі. Бұл пікірді Лилианның күйеуінің кейіннен әйелшелікке ұқсайтын гейге айналуы нығайтады. Дегенмен, Лилиан мен оның күйеуі бір-біріне де, бір жынысты адамдарға да (әртүрлі уақытта болса да) қызығушылық танытқандықтан, бұл фильмде американдық кинода бисексуалды кейіпкерлердің алғашқы рет тіркелген жағдайы деп есептеледі.

Қабылдау және талдау

Шығарылған кезде Variety басылымы фильмнің "ешқашан жарыққа шығармауы керек еді" деп мәлімдеген, ал New York Clipper басылымы фильмді сынап, оқиғаның ортасындағы әйел және ер адам рөліндегі сомдаулар "өте жағымсыз тақырып" екенін айтқан. 1896 жылы түпнұсқа роман Бродвей сахнасында қойылғанда, New York Times оны "улы нәрсе" және "құсытарлық" деп сипаттаған. Флорида университетіндегі магистрлік диссертациясында Джоэл Кристиан Адамс фильмді талдап, оның түпнұсқа романнан өзгешеленгенін, сол кездегі тұтыну капитализмімен байланысын көрсеткен. Ол фильмнің "лесбияндық және гомосексуалдық көріну тарихының қалыптасу кезеңіндегі бастапқы мәтінге" айналғанын айтқан, сондай-ақ фильм кейіпкерлерінің өзгеруі "көрінетін тұрақты жыныс және нәсілдік жіктеу жүйесінде" жүзеге асады деп тұжырымдаған. Ғалым Джанет Стайгер фильмде киім ауыстыру мен гендерлік алмасудың "толыққанды қарастырылғанын" айтып, оның қызығушылық тудыратынын, себебі ол киім ауыстыруды ғана емес, гендерлік трансформацияға байланысты әңгіме құрады және "шығанақты шиеленіс" жасайды деп түсіндірген. Кинотанушы Дэвид Калат фильмнің алғашқы "толық метражды комедия" болуы мүмкін екенін айтқан, фильмдегі нәсілдік стереотиптерді сынға алған, бірақ оның "үкілі идентичность" туралы екенін атап өткен. Тарихшы Джулио Капо-младший фильм көрермендерді Флорида қалалары мен курорттарында мүмкін болған "гендерлік және сексуалдық шектен шығуларға" таныстырғанын, оның ішінде Чикаго мен Нью-Йорк қалаларындағы билерге ұқсас билерді де қамтығанын айтқан, сондай-ақ "раса туралы мәдени түсініктер" фильм арқылы жеткізілген хабарға әсер еткенін мәлімдеген. Ол сондай-ақ үш жыл бұрын премьерасы өткен сол аттас водевиль шоу мен фильмді де ажыратқан. Фильм зерттеушісі Сьюзан Поттер фильмнің "жаңа стильдік трансформацияға" бейім екенін айтқан, онда кейіпкер жаңа бейне және сексуалдық түсініктілік құрумен қатар, "оқуға кепілдік беру" үшін әрекет етеді. Басқалары одан да сын көзбен қараған. Алғашқы кинотанушы Мэгги Хеннейльд фильмнің киноиндустрия үшін "күнделікті нан" екенін, ол "көбінесе нормадан тыс денелерді пайдаланып", фильмнің коммерциялық тартымдылығы мен оның "көркемдік амбициялары" арасындағы шиеленісті шешуге тырысқанын айтқан. Ол сондай-ақ фильмте бұрынғы роман адаптацияларында болған "кодификацияланған ауытқушылық немесе сексуалдық бұзушылық" белгісінің жоқ екенін мәлімдеген.

Танымал мәдениетте

Фильм Чарли Кауфманның 2020 жылғы "Antkind" романының маңызды бөлігі болып табылады.