Кіріспе
«Бұзылған гүлдер» немесе «Сары адам мен қыз» – көбінесе «Бұзылған гүлдер» деп аталатын, 1919 жылы Д.У. Гриффит түсірген американдық үнсіз драмалық фильм. Оны «United Artists» компаниясы таратқан, ал премьерасы 1919 жылдың 13 мамырында өтті. Басты рөлдерде Лилиан Гиш, Ричард Бартельмесс және Дональд Крисп ойнаған. Фильм Луси Берроуз есімді жас қыздың, алкогольге тәуелді боксшы әкесінен зорлық көріп, мейірімді қытай адамы Ченг Хуанмен танысуы туралы айтады, ол оған ғашық болады. Бұл «United Artists» компаниясы таратқан алғашқы фильм болды. Ол Томас Берктің 1916 жылғы «Лаймхаус түндері» жинағына енген «Чинктің және баланың» повесіне негізделген. 1996 жылы «Бұзылған гүлдер» АҚШ Конгресі кітапханасының Ұлттық кино реестріне қосылатын 25 фильмнің тізіміне енді.
the 1936 film
Broken Blossoms or The Yellow Man and the Girl, often referred to simply as Broken Blossoms, is a 1919 American silent drama film directed by D. W. Griffith. It was distributed by United Artists and premiered on May 13, 1919. It stars Lillian Gish, Richard Barthelmess, and Donald Crisp, and tells the story of young girl, Lucy Burrows, who is abused by her alcoholic prizefighting father, Battling Burrows, and meets Cheng Huan, a kind hearted Chinese man who falls in love with her. It was the first film distributed by United Artists. It is based on Thomas Burke's short story "The Chink and the Child" from the 1916 collection Limehouse Nights. In 1996, Broken Blossoms was included in the annual selection of 25 motion pictures to be added to the National Film Registry of the Library of Congress.
Сюжет
Ченг Хуан өзінің туған жері Қытайдан кетеді, өйткені ол "Англосаксон жерлеріне Будданың мейірімді хабарын таратуды армандайды". Оның идеализмі Лондонның қатал ішкі қаласындағы қатыгез шындықпен бетпе-бет келгенде жоғалады. Алайда, оның миссиясы ақыры "жарылған гүлге" деген адалдықпен жүзеге асады Люси Берроуз, боксшы Баттинг Берроуздың әдемі, бірақ қаламаған және қорлық көрген қызы. Бір күні кешке ашулы әкесі ұрып-соғып, тастап кеткен Люси Ченгтің үйінде, оның дүкенінің үстіндегі әдемі және экзотикалық бөлмеде баспана табады. Ченг Люсиге күтім жасап, денсаулығын қалпына келтіргенде, екеуі қоғамның екі қалаусыз адамы ретінде байланысқа түседі. Барлығы Лусидің әкесі қызының қайда екенін білгенде, ашуланып, оны жазалау үшін үйіне сүйреп әкеледі. Өмірінен қорқып, Люси өзін әзілшіл әкесінен құтылу үшін шкафқа кіреді. Ченг Люсиді құтқаруға келгенде, ол оны өте жақсы көреді, бірақ тым кеш. Люсидің жансыз денесі қарапайым төсекте жатыр, ал Батлинг екінші бөлмеде ішіп жатыр. Ченг Люсидің жастық жүзін қараса, ол жағдайға қарамастан, кінәсіздігімен және тіпті күлкіге деген ең кішкентай белгісімен сәуле шашады, Бэтлинг бөлмеге қашып кету үшін кіреді. Екі адам ұзақ уақыт бойы тұрды, олар бір-біріне қара көзбен қарады, Бэтлинг Ченгке балтамен шабуыл жасады, ал Ченг Берроусты бірнеше рет өзінің тапаншасымен атып, кек алады. Люсидің денесімен үйіне оралғаннан кейін Ченг Буддаға арналған ғибадатхана салып, көкірегіне пышақпен өз өмірін жояды.
Өндіріс және стиль
Гриффиттің "Ұлт тууы" немесе "Тәуелсіздік" сияқты бұрынғы әсем әрі кең ауқымды туындыларынан өзгеше, "Бұзылған гүлдер" – бақыланатын студиялық ортаны пайдаланып, "импрессионизм" мектебінің сурет салуын еске түсіретін, жақынырақ "импрессионистік" әсерді құратын кішкентай фильм. Толығымен студияда түсірілген "Бұзылған гүлдер" ерекшелігі сол кездегі Голливудтың көптеген туындылары тиімді атмосфераны жасау үшін көбінесе нақты орындарда түсірілген болатын. "Бұзылған гүлдер" фильмінің визуальдық стилі қараңғы көлеңкелермен, есірткіге тәуелділермен және маскүнемдермен толы Лаймхаус көшелерін көрсетеді, олар Ченг пен Люсидің таза махаббатына қарсы қойылады, бұл Ченгтің әсем безендірілген пәтері арқылы білдіріледі. Керісінше, Бэрроулардың қарапайым бөлмесі – қысым мен жауыздықтың сезімін береді. Фильм сыншысы және тарихшы Ричард Шикель осы шыншылдықтың "Пабст, Стиллер, фон Стернберг сияқтыларын" шабыттандырғанын, ал кейіннен АҚШ-та дыбыс кезеңінде "Фильм-нуар" жанрында қайта пайда болғанын айтады. Гриффит актерлерімен ынтымақтастыққа дайын екенімен және көптеген жағдайларда олармен бірге зерттеу сапарларына қатысқандығымен белгілі. Осылайша, "Бұзылған гүлдер" – режиссерлік және актерлік стильдің үйлесімі. Гриффит өзінің аяқталған туындысына көзі жетпеді және монтажды аяқтауға бірнеше ай кетті, ол: "Мен осы нәрсеге қарай алмаймын, ол мені қатты депрессияға түсіреді" деді.
Griffith was unsure of his final product and took several months to complete the editing, saying: "I can't look at the damn thing; it depresses me so."