Кіріспе

Американдық табиғатты қорғау биологы және жазушы Энн Хоуленд Эрлих (шын аты Энн Фитцхуг Хоуленд; 17 қараша 1933 жыл) – американдық ғалым және автор. Ол әріптесі және күйеуі Пол Р. Эрлихпен бірге жазған «Халық бомбасы» кітабындағы болжамдарымен ең танымал. Ол халық санының артуы және экология тақырыбында отыздан астам кітап жазған немесе бірге жазған, соның ішінде Гретчен Дэйлимен бірлескен «Лелек және саба» (1995) және «Басымдық жануар: Адам эволюциясы және қоршаған орта» (2008) кітаптарын атауға болады. Ол сондай-ақ халықты бақылау, қоршаған ортаны қорғау және ядролық соғыстың экологиялық салдары сияқты қоғамдық маңызға ие мәселелер туралы кеңінен жазды. Ол табиғатты қорғау биологиясы бойынша пікірсайыстардағы маңызды тұлғалардың бірі саналады. Оның ойынша, халық санының шексіз өсуі және адамның табиғи ресурстарды ретсіз пайдалануы қоршаған ортаға қауіпті угроза тудырады. Оның жарияланымдары Рим клубына үлкен шабыт берген. Ол Пол Эрлихпен бірге Стэнфорд университетінде Табиғатты қорғау биологиясы орталығын құрды, онда 1987 жылдан бері директордың орынбасары болғаннан кейін саясат координаторы болып жұмыс істейді. Ол 1980 жылғы Ақ үйдің Қоршаған орта сапасы жөніндегі кеңесінің «Жаһандық 2000» есебіне жеті тәуелсіз сарапшының бірі ретінде қатысты. Ол Пол Эрлихпен 1950 жылдардың соңында бауырсақтарды зерттеу арқылы ғылыми ынтымақтастығын бастады, осылайша биологиялық жіктеу, экология және эволюция туралы маңызды сұрақтарға жауап беру үшін сынақ жүйесі ретінде пайдаланды. Ол көптеген ұйымдардың кеңесінде қызмет етті және қызмет етеді: «Жердің достары» (1976–1985), «Жер тағдыры туралы конференциялар» (1981–1984), «Инновациялық дипломатия орталығы» (1981–1992), «Прогресті қайта анықтау» (1994–1996), «Ploughshares қоры» (1990–2003) және «Сьерра клубы» (1996–2002).

Жеке өмір

Эрлих Айова штатының Де-Мойн қаласында Вирджиния Липпинкотт (Фицхуг) Хоуленд пен Уинстон Денсмордың қызы болып дүниеге келді. Бала кезінен табиғатқа қызығушылық танытып, көбінесе сыртта дала гүлдерін зерттеп, географияны оқығанды ұнатты. Жасөспірім шағында Колумбия университетінің зоология профессоры, жабайы табиғатты қорғау ұйымы "Бун және Крокетт клубының" мүшесі және қазба жәндіктерді жинаушы болған Фэрфилд Осборнның "Біздің тоналған планетамыз" кітабын оқыды.

Халық санының көтерілуі (1968)

"Халық санының өрбуі" деген сөз тіркесі алғаш рет 1958 жылы жарнамашы және кәсіпкер Хью Мурдың памфлетінде қолданылды. "Халық санының өрбуі" кітабының алғашқы басылымы мына мәлімдемемен басталды: "Бір аймақ қашан тым көп халқымен толып кетеді? Егер оның халқы қайта жаңартылмайтын ресурстарды жылдам тұтыну арқылы (немесе жаңаруға болатын ресурстарды жаңаруға келмейтіндей етіп өзгерту арқылы) және қоршаған ортаның халқына қолдау көрсету қабілетін нашарлатусыз сақтап тұру мүмкін болмаса. Қысқасы, егер аймақтың ұзақ мерзімді сыйымдылығы қазіргі адамдардың салдарынан нашарлап жатса, онда ол аймақ тым көп халқымен толып кеткен." Эрлихтер тұтыну мен технология да экологиялық дағдарыстарға кінәлі екенін мойындайды, бірақ одан әрі бұзылуды тоқтату үшін халықты бақылауға басымдық беру керек. "Кедей елдердегі халық санының жылдам өсуі олардың кедей болып қалуының маңызды себебі болып табылады, ал сол елдердегі халық санының артуы дамуға тырысқанда қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсерін күшейтеді."

Адам халқының оңтайлы мөлшері (1994)

Бұл мақалада Эрлихтерлер қазіргі технологиялық мүмкіндіктерді ескере отырып, адам баласының "оптималды саны" туралы өз пікірлерін білдіреді. Олар "туылу деңгейіне ықпал ететін әлеуметтік саясатты" қалыптастыру туралы айтады.

"Қырағай мен арақ" (1995)

Кедейлік табиғи ресурстарды тұрақты емес пайдалануға қалай итермелейтіні туралы жан-жақты негізделген кітап, азық-түлік өндірісі халық санының өсуінен қалай озып кететіні жөніндегі ұсыныстармен, Гретчен С. Дэйлимен бірлесіп жазылған. Авторлар халық саны мен азық-түлікпен қамтамасыз ету арасындағы байланысты қарастырып, адам саны мен тамақтану қажеттіліктерін теңестіру стратегиясын ұсынады. Олардың ұсыныстарына әйелдердің білім деңгейін арттыру арқылы әлеуметтік жағдайын жақсарту, нәсілшілдік пен діни көзқарастарды төмендету, ауыл шаруашылығы жүйесін реформалау және байлар мен кедейлер арасындағы өзгешелікті қысқарту кіреді. text=Бұл буын бұрынғылардан ешқандайсы болмаған ауқымды және күрделі проблемалармен, сондай-ақ оларды шешуге уақыттың аздығымен бетпе-бет келеді. "Лелек пен сапа" кітабы осы мәселелерді ойластырылған және нақты түрде баяндайды. Осы маңызды үндеуге баршамыздың құлақ асып, назар аударатынымызға үміттенеміз.|author=Генри У. Кендалл, Нобель сыйлығының лауреаты және Юлиус А. Страттон физика профессоры, MIT.

Ниневимен бірге (2005)

Атауы Рудьярд Киплингтің 1897 жылғы "Рецессиялық" поэмасына сілтеме жасайды, "Міне, кешегі барлық мақтанышымыз / Ниневия мен Тирмен бірге кетті!" деген жолдармен ежелгі Месопотамия өркениеттерінің құлауына себеп болған мақтанқорлықты білдіреді. Америкалық кітапханалар қауымдастығы 2005 жылғы "Ерекше кітап" деп таныған Эрлих, біздің заманымыздың маңызды мәселелерін – өрістей түсетін тұтынуды, әлі де өсіп жатқан әлем халқын және тежелмейтін саяси және экономикалық теңсіздікті ашып көрсетеді. Ғылым, экономика және тарих негізінде, ол саяси және экологиялық талқылауларды кең контекстке қойып, болашағымызды жақсарту үшін мүмкін болатын шешімдердің кең ауқымын ұсынады: жергілікті шаралардан бастап ұлттық үкіметті реформалауға және халықаралық бастамаларға дейін.

Үстем жануар (2008)

Ерлихтер осы танымал кітапта адамның Құрлықтан күнкөрісін табуға тырысқан осал жаратылыстан бастап, оның әрбір шаршы метрін өзгерте алатын күрделі жаһандық қоғамға қалай дамығанын ерекше тәсілмен зерттейді: олар басымдыққа ие жануарға айналды. Олар неліктен өзіміздің түрімізге қауіп төндіретін әлемді құрып жатқанымызды сұрайды және қазіргі бағытты өзгерту үшін не істеуге болатынын ұсынады.

Әлемдік өркениеттің құлдырауынан құтылу мүмкін бе? (2013)

Бұл есеп, бұрынғы көптеген өркениеттердің табиғаттың құлдырауы салдарынан құлағандығын, ал қазіргі заманда осы процестің жаһандық құлдырауға алып келуі мүмкін екенін еске салады. Халықтың артық көбеюі, байлардың және кедейлердің шамадан тыс тұтынуы, сондай-ақ дұрыс таңдалмаған технологиялар – басты себептер. Ал мәдениеттегі күрт өзгерістер ғана апатты болдырмауға үміт береді.