Кіріспе

Томас Миддлтонның 17 ғасырдағы пьесасы. "Сілтеуші" – Томас Миддлтон жазған Якоби дәуірінің трагедиялық комедиясы. Пьеса Корольдің әскерлерімен Blackfriars театрында қойылған. Ол 1613 және 1616 жылдар аралығында жазылған деп саналады; өз заманында жарияланбаған және 1778 жылы Исаак Рид жариялағанға дейін тек қолжазба күйінде сақталған.

Қолжазба

Кеңінен сақталған қолжазба (1821 жылдан бері, Бодлейан кітапханасының қорынан Малоне 12), 48 жапырақтан тұратын кішкентай кварто форматты жиынтық, осы дәуірде Корольдің труппасы үшін жұмыс істеген, Шекспирдің пьесаларының Бірінші фолиосына бірнеше мәтін дайындаған кәсіби көшіруші Ральф Крейннің қолымен жазылған, сондай-ақ Миддлтонның "Шахмат ойыны" пьесасының сақталған екі қолжазбасы және Корольдің труппасының басқа да шығармалары да осы қолжазбаға жатады. Миддлтон осы кезеңде Корольдің труппасы үшін жазғандықтан, Крейнмен байланысы таңқаларлық емес. Қолжазбада Миддлтонның Томас Холмсқа арналған арнауы бар. Онда Миддлтон пьесаны "надандықтан туған, бақытсыз" деп сипаттайды. Бұл бұрын пьесаның көрермендерге ұнамағанын білдірген, бірақ қазіргі зерттеушілер пьесаның цензура немесе құқықтық себептермен сахнадан алынған болуы мүмкін деген пікірде.

Макбет

"Кере бер, кере бер" және "Қара рухтар" атты екі ән "Солқыр" пьесасы мен Уильям Шекспирдің "Макбет" трагедиясында кездеседі. Миддлтонның пьесасында әндердің толық мәтіні келтірілген, ал "Макбет" пьесасында ән атаулары ғана сахналық нұсқауларда еске алынады. Көптеген зерттеушілер бұл әндердің Бірінші фолио басылғанда "Макбетке" қосылғандығына келіседі.

Жұлдыздар

Миддлтон сиқыршылар туралы негізгі дереккөзі Реджинальд Скотттың «Сиқыршылықты ашу» (1584) еңбегі болды, одан драматург шақыру сөздерін, демон есімдерін және құрамына кіретін ингредиенттерді алды. Алайда, Миддлтон Скотттың сиқыршылыққа қатысты күмәнді көзқарасын ескермейді, тек оның кітабынан пайдалы элементтерді ғана іздейді. Ол сонымен қатар Никколо Макиавеллидің «Флоренция тарихында» және Маттео Банделлоның көркем шығармаларында айтылған Равенна герцогы мен герцогинясының тарихи оқиғасын пайдаланды. Миддлтон жазған дәуірде сиқыршылық тақырыбы өзекті болды және «Эдмонтон сиқыршысы» және «Соңғы Ланкашир сиқыршылары» сияқты басқа да туындылардың тақырыбына айналды. Миддлтонның басты сиқыршысы – 120 жастағы Гекэйт. Оның сиқыры Сенеканың «Медея» трагедиясының классикалық үлгісіне сай келеді; ол махаббат және жыныстық сиқырға маманданған, бір кейіпкерге бедеулікке әкелетін сиқыр береді. (Пьесаның сюжетінің осы бөлігін қалыптастыру кезінде Миддлтон Леди Фрэнсис Хауард пен Эссекс графының замандас ажырасу дауынан әсер алған болуы мүмкін, ол сиқыр арқылы тудырылған бедеулік туралы айыптауларды қамтыды.) Миддлтонның Гекэйт есімді ұлы (және туысқандық қатынастағы жақыны) Файрстоун бар, ол пьесада клоун рөлін атқарады. Ол Стадлин, Хоппо, Хеллвайн және Пакл сиқыршыларынан тұратын топқа жетекшілік етеді. «Солдақ» пьесасындағы оккульттік материал тек үш сахнада кездеседі:

I акт, II сахнада сиқыршылар тобы таныстырылады және көптеген сиқыршылық ерекшеліктері бар, бұл қорқынышты көңіл-күйді орнатуға арналған – қуырылған тышқандар мен тұздалған өрмекшілер, «крещениеден өтпеген сәбидің» еті, көк жалынмен қайнап жатқан қазан, «ұрлар, эльфтер, қарт әйелдер, сатирлер, Пан, фавндар, тритон, кентаврлар, гномдар, кішкентай шайтандар», «жазғыртқыштың [жарғананың] қаны» және тағы да көп нәрсе. Бір сәтте мысық скрипка ойнап кіреді (бұл рөлді мысық костюмі киген музыкант орындайды). III акт, III сахнада «Келіңіз» әні орындалады, ол «Макбетке» қосылды, және сиқыршылардың ауадағы қанатын жаюы туралы айтады: бір сәтте «Рух мысық түрінде түседі», ал Гекэйт «Рухпен бірге көтерілуде» деп көрсетіледі. V акт, II сахнада «Қара рухтар» әні орындалады, ол да «Макбетке» енгізілген. Миддлтонның сиқыршылары «дәстүрлі демонологиялық тұрғыдан алғанда, тәлкекке салушы, кісі өлтіруші және бұзық, бірақ олар сонымен қатар күлкілі, осал және оларға жүгінгендердің мемлекеттік билігі мен әлеуметтік жағдайын сақтау үшін ыңғайсыз қажет». Миддлтонның пьесаны Италияда орналастыру шешімі оның заманындағы Рим-католик қоғамындағы сиқыршылыққа қатысты нанымдар мен тәжірибелерге қарсы сатиралық элементті білдіруі мүмкін.