Кіріспе
Салан, Саланус немесе Залан (Болгар және Серб кириллицасы: Салан немесе Залан; Zalán; Salanus) – «Gesta Hungarorum» бойынша, 9-шы ғасырда Дунай мен Тиса өзендері арасында оңтүстікте және Карпаттар арасында солтүстікте билік еткен жергілікті болгар воеводы (дүкені). Оның воеводтығының (герцогтығының) астанасы Титель қаласы болған. Оның герцогтығының нақты шекарасы белгісіз: кейбір деректерге сәйкес, оның герцогтығы қазіргі Сербияның солтүстік бөлігін, қазіргі Венгрияның орталық бөлігінің көп бөлігін, қазіргі Словакияның шығысын және қазіргі Украинаның батыс бөлігі мен Солтүстік Румынияның бір бөлігін қамтыған. Оның аты Szalánkemén топонимінен шыққан (ескіше Zoloncaman, бүгінгі Stari Slankamen).
Salan, Salanus or Zalan (Bulgarian and Serbian Cyrillic: Салан or Залан; Zalán; Salanus) was, according to the Gesta Hungarorum, a local Bulgarian voivod (duke) who ruled in the 9th century between Danube and Tisa rivers in the south and the Carpathians in the north. The capital of his voivodship (duchy) was Titel. The exact border of his duchy is not clear: according to some sources, his duchy included present day northern Serbia, much of present day central Hungary, present day eastern Slovakia and part of present day western Ukraine and northern Romania,
His name comes from the toponym Szalánkemén (archaically Zoloncaman, today Stari Slankamen).
Тарих
Gesta Hungarorum-ға сәйкес, Салан (Салан) Византия империясының немесе Болгария патшасының православиелік вассалы болған. Сербиялық тарихшы доктор Алекса Ивич Саланды славян патшасы деп есептейді. Хроникада ол Атилла хан қайтыс болғаннан кейін Ресей және Польша шекарасына дейінгі аймақты жаулап алған болгар ханының ұрпағы екені айтылады. Венгрлердің басып алу кезінде (896 жылдан кейін) венгрлер Саланның воеводствосына шабуыл жасады, ал патша Симеон бастаған болгарлар воевод Саланға көмекке келді. Тіпті Византия императоры да венгрлерге қарсы қосымша әскер жіберді. Венгрлер 10 ғасырдың басында Альпар даласында Салан басқарған біріккен болгар және византия армиясын жеңіп, Саланның воеводствосы венгр билігіне қарады.
Халықтық ақпарат құралдарында
Герцог Салан 9 ғасырда Crusader Kings III видео ойынында ойнауға болатын кейіпкер ретінде көрінеді.