Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Мортон Блум (/b//l//ʌ//m/; 29 сәуір 1921 – 17 қазан 2011) – 1948 жылдан 1991 жылға дейін қызмет еткен американдық тарихшы. Ол 20 ғасыр американдық саяси тарихы саласындағы маман болды және Йель университетінің жоғары лауазымды қызметкерлеріне кеңесші болды.
John Morton Blum (/b//l//ʌ//m/; April 29, 1921 – October 17, 2011) was an American historian, active from 1948 to 1991. He was a specialist in 20th century American political history, and was a senior advisor to Yale officials.
Өмір және мансап
Блум Нью-Йорк қаласында Эдна (Левино) мен Мортон Густав Блумның ұлы болып дүниеге келді. Оның отбасы еврейлерден еді. Ол қарапайым отбасында өсті, Филипс академиясы мен Гарвард университетінде стипендия мен кампустағы жұмыстар арқылы оқыды. 1943 жылы бітірген соң АҚШ Әскери-теңіз күштеріне лейтенант болып қабылданып, Кариб теңізінде, Екінші дүниежүзілік соғыстың Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағында және Иво Джимада қызмет етті. 1950 жылы ол Фредерик Мерк жетекшілігімен докторлық диссертациясын жазу үшін Гарвардқа қайта оралды. Блум 1946 жылы Памела Зинкке үйленді және үш балаға ие болды. 1948 жылдан 1957 жылға дейін МТИ-де сабақ берді, содан кейін 1957 жылы Йель университетіне көшті. 1991 жылы зейнетке шықты.
Blum was born in New York City, the son of Edna (LeVino) and Morton Gustave Blum, a businessman and inventor. His family was Jewish. He was raised in a household with limited means, and attended Phillips Academy and Harvard University on scholarships and campus jobs. Upon graduation in 1943, he was commissioned as an ensign in the United States Navy, serving in the Caribbean, the South West Pacific theatre of World War II, and Iwo Jima. In 1950 he returned to Harvard to write his PhD under the direction of Frederick Merk. Blum married Pamela Zink in 1946 and had three children. He taught at MIT from 1948 to 1957 before moving to Yale University in 1957. He retired in 1991.
Йель университетінің профессоры
Блум 34 жыл бойы Йель университетінің тарих факультетінде қызмет етті, онда ол мыңдаған студенттерге сабақ беріп, оларға үлкен әсер етті. Оның үлкен лекциялық курсында тыңдағандардың бірі – болашақ АҚШ президенті Джордж Буш. Блум кейіннен "Мен оны есімде ұстамаймын" деп мойындады, бірақ Буш Йель университетінде 2001 жылдың мамыр айында сөйлеген сөзінде Блумның өзіне тигізген әсерін айтты. Оның басқа да белгілі студенттерінің арасында профессор Генри Луис Гейтс бар, ол Блумды өзінің ұстазы деп есептейді, сондай-ақ профессор Лора Калман (Калифорния университеті, Санта-Барбара), Стив Гиллон, «Тарих арнасының» ресми тарихшысы, Массачусетс штатының сенаторы Джон Керри және Коннектикут штатының сенаторы Джозеф Либерман бар. Блум 1960 жылдардың соңында Тарих кафедрасының меңгерушісі болды.
Blum was on the history faculty at Yale for 34 years, where he taught and influenced thousands of students. One of them in his large lecture class was future U. S. President George W. Bush. Blum later admitted "I haven't the foggiest recollection of him", but Bush remembered and cited Blum's influence in his commencement speech at Yale in May 2001. Other prominent students of his include Professor Henry Louis Gates, who considered Blum to be his mentor, as well as Professor Laura Kalman (University of California, Santa Barbara), Steve Gillon, resident historian of the History Channel, Massachusetts Senator John Kerry, and Connecticut Senator Joseph Lieberman. and served as chairman of the History Department in the late 1960s.
Автор
Блум бірнеше тарихи еңбектердің авторы, соның ішінде «Джозеф Тюмульти және Уилсон дәуірі» (1951) (президент Вудро Вильсонның жеке хатшысы Джозеф Патрик Тюмульти туралы), «Республикалық Рузвельт» (1954), «V – Жеңіс үшін» (1977) (Екінші дүниежүзілік соғыс туралы) және «Дау-дамай жылдары: американдық саясат және қоғам, 1961–1974» (1992) (АҚШ президенті Джон Ф. Кеннедидің қызметке кірген күнінен бастап АҚШ президенті Ричард Никсонның отставкасына дейінгі АҚШ саясатын қамтиды). Ол Йель университетіне арналған «Ескі көк мәйіт» (2005) атты детективтік романды да жариялады. Сондай-ақ, ол «Тарихпен бірге өмір» (2004) атты мемуарын жазды, онда елдегі ең беделді тарих факультетіндегі жылдары туралы айтады, онда ол басымдық құрайтын, көбінесе ақ нәсілді WASP студенттердің құрамының әртүрліленуіне куә болды және оны «шындықтан қашқан емес, баламалы шындық» деп сипаттады. Блумның ең көп оқылған еңбегі – Уильям С. Макфили, Эдмунд С. Морган, Артур М. Шлезингер кіші және Кеннет М. Стамппен бірлесіп жазған және редакциялаған «Ұлттық тәжірибе: АҚШ тарихы» (1963) университеттік тарих оқулығы болды. 1954 жылы жарық көрген «Республикалық Рузвельт» кітабы АҚШ президенті Теодор Рузвельттің беделін қайта жаңғыртты, оны Генри Ф. Принглдің 1931 жылы жарық көрген және Пулитцер сыйлығын жеңіп алған «Теодор Рузвельт: Биографиясы» кітабындағы оның бейнесінен құтқарып қалды, онда ол есейе алмаған, мақтанғақ саясаткер ретінде бейнеленген. Алайда Блумның стильі сынға ұшырады: «Көптеген өмірбаян жазушылардан айырмашылығы, Блум табиғи жазушы емес; оның стилі әсем де, тегіс те емес. Оның сөйлемдері көбінесе қиын және ауыр болып келеді, оқырманды еркін ішудің орнына, әрі-бері соруға мәжбүрлейді». Нью-Дил саясатын зерттеуші Блум Генри Моргентау кішінің (1891–1967) 1934–1945 жылдары АҚШ қазынашылығының хатшысы болған күнделіктеріне негізделген «Моргентау күнделіктерінен» (3 том, 1959–1967) өмірбаян жазды. Блум редактор ретінде де өнімді болды, Элтинг Э. Морисон редакциялаған «Теодор Рузвельттің хаттары» (8 том, 1951–1954) жинағының редакторы болды. 1980 жылы Блум «Еркіндік, әділдік, тәртіп: өткен саясат туралы жазбалар» атты 13 эсседен тұратын жинақты жариялады, онда Теодор Рузвельт, Герберт Кроли, Марк Ханна, Вудро Вильсон, Франклин Д. Рузвельт, Элеонора Рузвельт, Генри Уоллес, Арчибальд МакЛиш, Уолтер Липман және Эрл Уоррен сияқты 20 ғасырдың алғашқы жеті онжылдығының 10 саяси көшбасшыларының өмірбаяндары бар. Ол сондай-ақ Уолтер Липман мен Генри А. Уоллестің хаттарын редакциялады.
Blum is the author of several historical works, including Joseph Tumulty and the Wilson Era (1951) (about President Woodrow Wilson's private secretary Joseph Patrick Tumulty), The Republican Roosevelt (1954), V Was for Victory (1977) (about World War II), and Years of Discord: American Politics and Society, 1961–1974 (1992) (covering U. S. politics from the inauguration of U. S. President John F. Kennedy to the resignation of U. S. President Richard Nixon). He also published a mystery novel based on Yale, An Old Blue Corpse (2005). He also wrote a memoir, A Life with History (2004), detailing his years on the nation's top history faculty, where he witnessed the privileged mostly white WASP student body grow in diversity, describing it as "not a refuge from reality but an alternative reality". Perhaps Blum's most widely read work was The National Experience: A History of the United States (1963), a university history textbook he edited and co authored with William S. McFeely, Edmund S. Morgan, Arthur M. Schlesinger Jr. and Kenneth M. Stampp. His 1954 book The Republican Roosevelt restored the reputation of U. S. President Theodore Roosevelt, rescuing it from Henry F. Pringle's Pulitzer Prize winning 1931 biography Theodore Roosevelt: A Biography, which portrayed him as a blustering politician who never grew up that kept him from being taken seriously. However Blum's prose came under attack: "In contrast to many biographers, Blum is not a natural writer; his style is neither elegant nor smooth. Instead, his sentences are often awkward and clunky and force the reader to sip rather than drink freely." A specialist on the New Deal, Blum wrote From the Morgenthau Diaries (3 vols., 1959–1967), a biography closely based on the diaries of Henry Morgenthau Jr. (1891–1967), United States Treasury Secretary in 1934–1945. Blum was also prolific as an editor, serving as co editor of The Letters of Theodore Roosevelt (8 vols., 1951–1954), edited by Elting E. Morison. In 1980 Blum published Liberty, Justice, Order: Writings on Past Politics, 13 essays containing profiles of 10 political leaders representing the first seven decades of the 20th century, including Theodore Roosevelt, Herbert Croly, Mark Hanna, Woodrow Wilson, Franklin D. Roosevelt, Eleanor Roosevelt, Henry Wallace, Archibald MacLeish, Walter Lippman, and Earl Warren, bringing out their efforts to foster social justice and economic equality. He also edited the letters of Walter Lippmann and Henry A. Wallace.
Кино және теледидар
Блум 1983 жылы Вуди Алленнің «Зелиг» фильмінде өзінің ролін сомдады, сондай-ақ PBS телеарнасындағы «Америка тарихы» сияқты түрлі деректі фильмдерде пайда болды, оның ішінде 1996 жылы тарихшы Дэвид МакКаллоумен бірге түсірілген «Теодор Рузвельт» фильмі де бар. 1999 жылы ол «The Century: America's Time» телесериалының «Ұлы соғыс» бөлімінде қатысты.
Blum made a cameo appearance as himself in the 1983 Woody Allen film Zelig, and he has appeared in various documentaries on PBS such as the American Experience series, including Theodore Roosevelt in 1996 with fellow historian David McCullough. In 1999 he appeared in "The Great War" segment of The Century: America's Time.