Кіріспе

Логистикадағы алымдар Көлік саласында "Демюррейдж" /dɪˈmʌrɪdʒ/ термині кеме жалдау кезінде жүкті тиеу және түсіруге берілген уақыттан кейін жалдаушының кемеде болған кезеңін білдіреді (жату мерзімі). Ал, демюррейдж – жүк тиеу/түсіру операцияларының кешігуі үшін кеме иесіне жалдаушы төлейтін төлем. Ресми түрде, демюррейдж – келісімшартта (фрахт шарты) белгіленген жату мерзімін бұзғаны үшін төленетін айыптөлеудің бір түрі. Демюррейдж кейде сатушыға шығын келтіруі мүмкін, себебі ол жалпы тасымалдау құнына қосымша шығыс әкеледі. Кеме портода болған мерзімнің соңында порт агенті кеме портода болған оқиғалардың тізімін жазып, фактілер туралы есеп дайындайды. Бұл есеп капитан мен жүк жіберуші немесе жүк алушыға уақыт тізімін жасауға және оған қол қоюға мүмкіндік береді. Уақыт тізімі жату мерзімін, сондай-ақ демюррейджді немесе экспедициялық ақыны есептеуге пайдаланылады.

Контейнерлік жүк тасымалдау

Саудагерге контейнер беру келісімшарты кеме беру келісімшартымен ұқсас болғандықтан, индустрия контейнерді белгіленген мерзімнен артық пайдалануды Контейнер демуражы деп атайды. Бұл артық пайдалану әдетте контейнер жеткізушіге (көбінесе тасымалдаушыға) саудагерден төлем талап ету құқығын береді. Принцип бойынша, кеме демуражы мен контейнер демуражы арасындағы ұқсастық дұрыс деп санауға болады, себебі екеуі де бір ұғымды көрсетеді – жүк тасымалдау мақсатымен бір тараптан екінші тарапқа берілген жабдықты уақтылы қайтармау. Дегенмен, контейнер демуражының нақты тәртібі әлі толық анықталған жоқ. Контейнерлік тасымалдауда клиенттерге контейнерді түсіру (босату) үшін келісімшартта белгіленген уақыт беріледі. Түсіруге рұқсат етілген уақыт әдетте 3-4 сағат аралығында болады, ал одан кейін тасымалдау орнында өткізілген уақыт "демураж" деп есептеледі. Тасымалдаушылар рұқсат етілген мерзімнен кейін өткен әрбір сағат үшін сағаттық төлем алады. Демураж – бұл тасымалдау компанияларының саудагер контейнерді пайдаланғаннан кейін оны жөндеуге кеткен шығындарды өтеуі де болуы мүмкін, сондай-ақ тасымалдау компаниясының контейнерді уақтылы қайтармағандығы үшін клиенттерден алатын төлем де болуы мүмкін.