Кіріспе
1980 жылғы 7 желтоқсанда Португалияда президенттік сайлау өтті. Қазіргі президент генерал Рамалхо Эанес, олардың лидері Марио Соарестің қарсылығына қарамастан, Социалистік партияның қолдауын алды, сондай-ақ Португалия Коммунистік партиясының қолдауын да алды. Олардың үміткері Карлос Брито сайлауға бір апта қалғанда Эанеске қолдау көрсетті. Португалия жұмысшыларының коммунистік партиясы да Эанеске қолдау білдірді, оның суреті коммунистік партия белсенділері салған көптеген қабырғаларда пайда болды. 1974 жылғы демократиялық революцияның маңызды тұлғаларының бірі Отелио Сараива де Карвалхо да екінші рет үміткер болды, бірақ 1976 жылғы көрсеткіштерінен қалып қойды. Жаңадан құрылған Социалистік бірлік жұмысшы партиясы өзінің үміткері Айрес Родригесті ұсынды. Оның басты қарсыласы генерал Соарес Карнейро оңшыл көзқарастарымен белгілі болды және қарсыластары оны алты жыл бұрын құлатылған диктаторлық режиммен байланысы бар қатал адам деп сипаттады. Оны Демократиялық Альянс қолдады, ол Социал-демократиялық партия, Демократиялық әлеуметтік орталық және кішкентай Халықтық монархистік партиясынан құралған орталық-оң коалиция еді. Сайлауға екі күн қалғанда, Соарес Карнейроның екі маңызды қолдаушысы – премьер-министр Франсиско Са Карнейро (туыс емес) және қорғаныс министрі Аделино Амаро да Коста 1980 жылғы Камаратедегі әуе апатында қаза тапты. Апатқа қарамастан, сайлау жоспарланғандай өтті және екінші турдың қажеттігі туралы болжамдар расталмады, Рамалхо Эанес Соарес Карнейроның 40 пайызына қарсы шамамен 57 пайыз дауыспен жеңіске жетті.
Presidential elections were held in Portugal on 7 December 1980. Incumbent president General Ramalho Eanes gathered the support of the Socialist Party, despite the objection of their leader, Mário Soares, and also the support of the Portuguese Communist Party, whose candidate, Carlos Brito, withdrew the week before the election giving his support to Eanes. The Communist Party of the Portuguese Workers also gave support to Eanes, whose picture became a feature on numerous walls around the country, painted by Communist Party activists. One of the major players in the democratic revolution of 1974, Otelo Saraiva de Carvalho, was also a candidate, for the second time, but finished far behind his previous result of 1976. The newly founded Workers Party of Socialist Unity presented its own candidate, Aires Rodrigues. His main opponent, General Soares Carneiro, was known for his right wing views and was branded by opponents as a hardliner, with links to the dictatorial regime that had been overthrown only six years earlier. He was supported by the Democratic Alliance, a centre right coalition of the Social Democratic Party, the Democratic Social Center, and the smaller People's Monarchist Party. Two days before the election, two of Soares Carneiro's leading supporters, Prime Minister Francisco Sá Carneiro (no relation) and Defence Minister Adelino Amaro da Costa, died in the 1980 Camarate air crash while they were heading for a rally in Oporto. Despite the accident, the election went ahead as planned, and predictions that a second round would be needed were shown to be wrong, with Ramalho Eanes winning with almost 57 percent, against 40 percent for Soares Carneiro.
Сайлау жүйесі
35 жастан асқан кез келген португал азаматы президенттікке үміткер бола алады. Мұны істеу үшін 7500-нан 15000-ға дейінгі қол жинап, Португалия Конституциялық сотына тапсыру қажет. Португалия Конституциясына сәйкес, сайлану үшін кандидатқа дауыстардың көпшілігі керек. Егер ешбір кандидат бұл көпшілікті алмаса, ең көп дауыс жинаған екі кандидат арасында екінші кезең өтеді.
Аудан бойынша нәтижелер
Ауданы Eanes Carneiro Otelo Galvão de Melo Pires Veloso Rodrigues Қатысушылар Дауыс % Дауыс % Дауыс % Дауыс % Дауыс % Дауыс % Aveiro 161,264 46.09% 177,116 50.62% 2,924 0.84% 4,441 1.27% 3,441 0.98% 699 0.20% 84.56% Azores 65,399 57.22% 46,059 40.30% 656 0.57% 1,150 1.01% 863 0.76% 175 0.20% 74.09% Beja 87,644 74.49% 24,395 20.73% 3,210 2.73% 888 0.75% 916 0.78% 618 0.53% 82.03% Braga 197,162 52.12% 170,796 45.15% 3,380 0.89% 2,541 0.67% 3,746 0.99% 692 0.18% 88.18% Bragança 35,628 36.21% 59,809 60.66% 696 0.71% 745 0.76% 1,354 1.37% 294 0.30% 77.51% Castelo Branco 80,341 55.07% 61,140 41.90% 1,500 1.03% 984 0.67% 1,570 1.08% 367 0.25% 81.74% Coimbra 147,345 57.03% 102,930 39.84% 3,129 1.21% 2,274 0.88% 1,891 0.73% 776 0.30% 80.43% Évora 85,820 70.40% 31,270 25.65% 2,870 2.35% 901 0.74% 587 0.48% 451 0.37% 87.02% Faro 128,720 64.94% 61,282 30.92% 3,607 1.82% 1,934 0.98% 1,979 1.00% 699 0.35% 81.45% Guarda 50,349 40.37% 70,556 56.68% 870 0.70% 875 0.70% 1,573 1.26% 351 0.28% 81.13% Leiria 111,447 45.33% 126,203 51.33% 3,087 1.26% 2,655 1.08% 1,810 0.74% 678 0.28% 82.69% Lisbon 792,652 60.72% 469,173 35.94% 24,178 1.85% 11,323 0.87% 6,019 0.46% 2,011 0.15% 86.25% Madeira 52,208 44.34% 60,160 51.10% 2,446 2.08% 1,494 1.27% 1,198 1.02% 230 0.20% 77.46% Portalegre 65,466 68.58% 27,485 28.79% 918 0.96% 777 0.81% 524 0.55% 285 0.30% 85.75% Porto 523,634 57.85% 355,723 39.30% 10,251 1.13% 5,726 0.63% 8,627 0.95% 1,197 0.13% 88.17% Santarém 173,821 61.41% 99,911 35.30% 3,901 1.38% 2,723 0.96% 1,839 0.65% 872 0.31% 83.87% Setúbal 299,596 74.75% 82,290 20.53% 13,826 3.45% 2,804 0.70% 1,363 0.34% 919 0.23% 86.41% Viana do Castelo 63,172 44.76% 74,052 52.47% 1,156 0.82% 991 0.70% 1,426 1.01% 328 0.23% 80.17% Vila Real 53,884 39.06% 80,420 58.30% 969 0.70% 744 0.54% 1,538 1.11% 398 0.29% 78.65% Viseu 82,370 36.04% 139,077 60.59% 1,934 0.84% 2,425 1.06% 2,764 1.20% 601 0.26% 79.04% Көзі: SGMAI Президент сайлауының нәтижелері