Та́лдом қаласының тарихы мен әкімшілік бөлінуі

Кіріспе

Талдом (Та́лдом) – Ресейдің Мәскеу облысындағы қала. Мәскеудің солтүстігінде, Мәскеуді Савьоловоға байланыстыратын қала маңы темір жолында орналасқан. Халқы: Бұрын Талдом (1918 жылға дейін) және Ленинск (1929 жылға дейін) деп аталған.

Тарих

Талдом 1677 жылы негізі салынған.

20 ғасыр

Қазан революциясынан кейін, 1918 жылдың наурыз айында "мүлікке төленген ерекше біржолғы салықтан" алынған 2 миллион рубльді "Атқару комитетінің қажеттіліктері үшін" пайдаланып, Талдомда алғашқы жолаушылар көлігі сатып алынды (1918 жылдың жазында ол пайдалынынан шығарылды). Сол қаржыны пайдалана отырып, 1918 жылдың наурыз айында қалалық электр станциясының құрылысы басталды (ол 1923 жылы іске қосылды). Сәуір айының соңында баспа техникасы сатып алынып, Клычкованың "Шоңқыр" баспаханасының 3 қабатты тас ғимаратында баспахана, кітапты тігу шеберханасы және кітап дүкені ұйымдастырылды. 1918 жылдың 1 мамырында осы баспаханада "Еңбекші мен шаруа" газетінің алғашқы саны жарық көрді. 1918 жылдың 3 желтоқсанында Тверь облыстық атқару комитетінің президиумының шешімімен Талдом ауылы Ленинск қаласы деп аталды – бұл Владимир Лениннің есімімен аталатын алғашқы қала болды (Ленин сол кезде тірі еді). Ленинскіге жақын Тверь, Мәскеу және Владимир облыстарының волостарының "ұсыныстарына" жауап ретінде және аяқ киім өндірісімен экономикалық байланыста болғандықтан, 1921 жылдың 15 тамызында Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің декретімен Мәскеу облысының құрамында жаңа Ленинский ауданы құрылды. Азамат соғысы мен соғыс коммунизмінің жылдарында Талдом тұрғындарының аяқ киім саудасы күрт төмендеді. Жаңа экономикалық саясат кезінде ғана қолөнер аяқ киім өндірісі жандана бастады, бірақ бұрынғы деңгейіне жетпеді. НЭП аяқталар тұста аяқ киім өнеркәсібі қайтадан құлдырап, 1930 жылдардың ортасына қарай толығымен жойылды. 1923 жылы қала электрлендірілді. 1929–1930 жылдары, аудандық әкімшілік бөлініс кезеңінде Ленинск (Талдом) Мәскеу облысының Кимрский ауданына қарады. 1930 жылдың қарашасында әкімшілік бөліністің кезекті қайта ұйымдастырылуынан кейін Мәскеу облысында екі Ленинский ауданы пайда болды, ал Ленинск (Талдом) 1918 жылдың мамырында Талдомда большевиктерге қарсы аштық көтерілісі кезінде қаза тапқан жергілікті "экспроприаторлардың экспроприаторы" Николай Собцовтың құрметіне Собцовск деп аталды. Алайда, Собцовск атауы алты айдан кем уақытқа созылды – орталық билік Собцовтың большевизмінің күмәнділігіне байланысты оны бекітпеді. 1931 жылдың наурыз айында қала өзінің тарихи аты Талдомға қайта оралды, ал аудан тиісінше Талдомский деп аталды. 1962 жылы Талдомский ауданы таратылып, Дмитровский ауданына қосылды, бірақ 1965 жылы қайта құрылды.

After the October Revolution, using the 2 million rubles received from the "extraordinary one time tax on property" in March 1918 "for the needs of the Executive Committee," the first passenger car was purchased in Taldom (it was scrapped in the summer of 1918). Using the same funds, in March 1918, the construction of a city power plant began (it began operating in 1923). At the end of April, printing equipment was purchased, and a printing house, a bookbinding workshop, and a bookstore were organized in the "3 story stone building of Klychkova's workshop, rented for 600 rubles per month." On 1 May 1918, the first issue of the newspaper Peasant and Worker was published in this printing house. By the decision of the Presidium of the Tver Provincial Executive Committee of 3 December 1918, the village of Taldom was renamed the city of Leninsk—the first town to be renamed after Vladimir Lenin (who was still alive then) — and the Taldom volost was renamed Leninskaya. In response to the "petitions of the population" of the volosts of the Tver, Moscow, and Vladimir provinces adjacent to Leninsk and economically connected with the production of footwear, on 15 August 1921, by decree of the All Russian Central Executive Committee, a new Leninsky District was formed as part of the Moscow province with its center in the city of Leninsk. During the years of the civil war and war communism, the shoe trade of the residents of Taldom declined sharply. Only during the New Economic Policy did handicraft shoe production begin to revive, but it did not reach its former scale. As the NEP was winding down, the shoe industry declined again, and by the mid 1930s, it disappeared completely. In 1923, the city was electrified. In 1929–1930, during the period of district administrative division, Leninsk (Taldom) belonged to Kimrky District of Moscow Obast. In November 1930, after another reorganization of the administrative division, two districts with the name Leninsky appeared in Moscow Oblast, and Leninsk (Taldom) was renamed Sobtsovsk, in honor of the local "expropriator of expropriators" Nikolai Sobtsov, who was killed in May 1918 during an anti Bolshevik hunger riot in Taldom. However, the name Sobtsovsk lasted less than six months the central authorities did not approve it due to the dubiousness of Sobtsov's Bolshevism. In March 1931, the city returned to its historical name, Taldom; the district, accordingly, began to be called Taldomsky. In 1962, Taldomsky dDstrict was abolished and merged to Dmitrovsky District, but in 1965, it was reestablished.

Қала басшылары

Қала басшысы сонымен қатар Талдом қалалық кеңесінің басшысы болып табылады. 2005–2013 жылдары Григорий Степанович Мирошниченко (Біріккен Ресей). 2013 жылғы 9 қыркүйектен қазірге дейін Юрий Витальевич Журкин (Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы).

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Әкімшілік-аумақтық бөлініс шеңберінде, ол үш қала типтес поселкемен (Северный, Вербилки және Запрудная) және бірқатар ауылдық елді мекендермен бірге Талдом облыстық маңызы бар қаласы ретінде біріктірілген. Әкімшілік муниципалдық бөлініс ретінде Талдом қаласы, осы елді мекендермен бірге Талдом қалалық округін құрайды.

Әкімшілік және муниципалдық тарих

2018 жылға дейін Талдом Талдом ауданының орталығы болды. Мәскеу облысының әкімшілік-аумақтық реформасы аясында Талдом ауданы таратылды, ал оның құрамына Северный, Вербильки және Запрудная қалалары сияқты қала типтес елді мекендері мен бірқатар ауылдық жерлер кіретін аумағы Талдом қаласына бағынышты болды, сонымен бірге Талдом облыстық маңызы бар қала мәртебесін алды. Муниципалдық бөлініс ретінде Талдом муниципалдық ауданы таратылып, осы аумақ Талдом қалалық округі құрамына енгізілді. 2018 жылдан бері аймақтың ресми атауы – Талдом облыстық маңызы бар қаласы және оған қосылған аумақ.

Талдомды таратушы

Талдом таратушысы (переда́тчик Та́лдом) – Талдом маңындағы ұзын және қысқа толқынды радиохабар таратуға арналған ірі кешен. Ол екі ұзын толқын жиілігінде хабар таратады: 153 кГц жиілігінде 300 кВт қуатпен және 261 кГц жиілігінде 2500 кВт қуатпен. World Radio TV Handbook тізімінде көрсетілгендей, соңғысы әлемдегі ең қуатты радиохабар тарату станциясы болып есептеледі. Ұзын толқынды тарату үшін екі антенна жүйесі бар: 153 кГц үшін 257 метрлік бір мачта-радиатор және 261 кГц үшін 275 метрлік мачтаның төңірегіне шеңберленіп орналасқан бес мачтадан тұратын сақина тәрізді антенна жүйесі. Бұл соңғы антенна жақсы аспан толқынын жояды. Қысқа толқынды антенна жүйесі бірнеше мачталардан тұрады, олар әртүрлі биіктіктегі кабельдермен байланыстырылған.