Кіріспе

Сан-Францисконың батыс шетін Тынық мұхиты бойымен құрайтын жол, Август Стриндбергтің пьесасы. Ұлы шоссе – Сан-Франциско қаласының Тынық мұхиты жағалауындағы батыс шекарасын құрайтын жол. 1929 жылы салынған, ол Оушен Бичтің қасында шамамен 5,6 километрге созылады. Оның оңтүстік ұшы Мерсед көліне жақын Скайлайн бульварында (35-ші мемлекеттік трассасы) орналасқан; солтүстік ұшы Пойнт-Лобос даңғылы мен Клиф Хаусқа дейін жетеді. 2020 жылы жолдың бір бөлігі көліктер үшін жабылды, ал 2021 жылы апта ішінде қайта ашылды.

Сипаттама

Ұлы тас жол – 1929 жылы салынған төрт қатарлы бөлінген жол. Оның ұзындығы шамамен 5.6 километр (3.5 миль) және Сан-Францисконың батыс жағындағы Оушен Бич бойымен Тынық мұхитының жанынан өтеді. Ұлы тас жол Скайлайн бульварынан басталып, солтүстікке қарай Пойнт Лобос даңғылы мен Сан-Францисконың Сыртқы Ричмонд ауданындағы Клиф Хаусқа дейін созылады. Ол Голден Гейт паркінің батыс шекарасын құрайды, ал жол бойында парктің солтүстік-батыс және оңтүстік-батыс бұрыштарында голландтық және Мёрфи жел тегершіктері орналасқан. Екі жел тегершігі де Голден Гейт паркіне су жеткізу үшін салынған. Солтүстік-оңтүстік бағытындағы автомобиль жолының бұл бөлігі Линкольн жолы мен Слоат бульварынан басқа, жақын маңдағы Сансет ауданындағы нысаналарға тікелей қол жеткізуді қамтамасыз етпейді. Линкольн мен Слоат арасындағы 3.2 километрлік (2 миль) аралықта автомобильдерге тоқтауға арналған қондырғылар жоқ, сондықтан бұл демалысқа арналған көше. Бұл жергілікті көлік үшін қолданылуын шектейді, сондықтан демалыс көшесінің шығысында, оған параллель орналасқан Төменгі Ұлы тас жол деп аталатын тағы бір көше бар. Бұл көшенің бір жағында тұрғын үйлер орналасқан, ал екі көше арасында аралас мақсаттағы жол салынған. Көше бойында әр блокқа жуық тоқтау белгілері мен жылдамдық шектеушілер орнатылған. N Джуда, Сан-Франциско қалалық темір жолының трамвай желісі, Ұлы тас жол мен Джуда көшесінде аяқталады, ал L Таравал, тағы бір трамвай желісі, Ұлы тас жолдан екі блок қашықтықта, Вавона және 46-шы даңғылда аяқталады.

Тарих

Ұлы тас жол 1868 жылғы Хамфрис Поттер картасында белгіленген, ол Сан-Францисконың жаңадан иеленген Сыртқы жерлерінің, оның ішінде Ричмонд және Сансет аудандарының көше жоспарын көрсеткен. 1890 жылдары 1894 жылғы Калифорнияның қысқы халықаралық көрмесін салу мақсатымен Ұлы тас жолдың оңтүстік соңынан Алтын қақпа саябағына дейін теміржол тартылды. Бұл теміржол 1895 жылдың ақпанында алынып тасталғанымен, оны тұрақтандырған топырақ үйірмесі бүгінге дейін Ұлы тас жолдың шығыс жағында көрініп тұр, ол көп мақсатты жолға тіреу қызметін атқарады. 1900 жылдардың басында автомобильдер танымал бола бастағанда, Ұлы тас жолды жақсарту және кеңейту, сондай-ақ оны тозудан қорғау жөніндегі жұмыстар күшейді. Қала инженері Майкл О'Шонессинің Оушен Бич Эспланадасы 1928 жылы, ал 1929 жылы жаңадан асфальтталған Ұлы тас жол аяқталды. Бетон қабырға бүгінге дейін сақталған. 1950-60 жылдардағы «Хот Род» дәуірінде Ұлы тас жол өзгертілген автомобильдердің иелері және дөңгелектегі жарыстарға қатысқысы келетін адамдар үшін танымал орын болды. 1980 жылдары Сан-Франциско Калифорнияның жағалау заңы мен Таза су заңына сәйкес, Ұлы тас жолды сегіз бағыттан төрт бағытқа дейін азайтты және су астындағы кәріздік су тасымалдау құрылысын орнатты.

Ортаңғы бөліктің жаяу жүргіншіге арналған бөлігі

Ұлы тас жолдың екі мильдік ортаңғы бөлігі, Линкольн бульвары мен Слоат бульвары арасында, мереке күндері, сондай-ақ демалыс күндері мен жұма күндері түстен кейін және кешке автокөліктерге жабық, демалыс мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін, бірақ аптаның қалған күндері көлік қозғалысына ашық. Бұл гибридтік жүйе 2021 жылдың тамызынан бері қолданылып келеді, 2025 жылға дейін жалғасуы жоспарланған, және автокөліктерге толыққанды қайта ашуды қалайтын тұрғындар мен жолдың бөлігін тұрақты, тәулік бойы, 17 акрлық саябаққа айналдыруды армандаған басқа тұрғындар арасындағы келісім болып табылады. Қалалық шенеуніктердің мәлімдемесіне сәйкес, жабылудың нәтижесінде аптасына орташа есеппен 26 400 жаяу және велосипедпен келген келуші тіркелді, ал автокөліктерге ашық болған кезде аптасына 140 000 көлік өткен. 2021 жылға қарай жабылу, сондай-ақ Голден Гейт саябағындағы JFK Drive-дың жаяу жүргіншілерге арналған аймаққа айналуы қызу пікірталас тудырды. Қоғамдық бастамамен құрылған петицияға 11 000-нан астам қол қойылды, мақсаты – жолды автокөліктер үшін қайта ашу. Сол айда Сан-Францисконың батыс жағындағы үш қадағалаушы және қала әкімі Лондон Брид Ұлы тас жолды жұмыс күндері (жұма күні түстен кейіннен басқа) автокөліктерге қайта ашу жоспарын жариялады. Бұл жариялау Сан-Франциско округінің көлік басқармасының кеңістіктің болашағын жоспарлау бойынша жүргізіп жатқан жеке және үздіксіз жоспарлау процесін тоқтатты, бұл наразылықтарға әкелді. Автокөліктерге жабылуға дейін жол жылына орташа есеппен 27 рет құмды тазалау және су тасқынының алдын алу үшін жабылатын. 2022 жылдың сәуір айында құмның салдарынан Ұлы тас жол толығымен немесе жартылай автокөліктерге жабылды. 2022 жылдың желтоқсанында қала тұрғындары Ұлы тас жолды автокөліктерге қайта ашуға міндеттейтін дауыс беру бастамасын қабылдамағаннан кейін, Сан-Франциско қадағалаушылар кеңесі 9–2 дауыспен гибридтік келісімді 2025 жылға дейін жаңартты.

Оңтүстік кеңейтуді жабу жоспарлануда

Теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты, Ұлы автомобиль жолының Слот бульварынан Калифорния штатының 35-жолына дейінгі оңтүстік бөлігі 2026 жылдың басында Оушен Бич климаттық өзгеріске бейімделу жобасы аясында көлік құралдары үшін толығымен жабылатын болады. Бұл бөлік көп мақсатты жол, алаң және қалалық кәріз инфрақұрылымын қорғауға арналған жартастық қабырғамен алмастырылады. Ұлы автомобиль жолы мен Слоттың қиылысында орналасатын жаңа алаңтақта жаңа әжетхана ғимараты салынады, ал жабық учаскенің оңтүстік жағында Skyline көшесінен кіре алатын тұрақ және жағажайға түсетін жаңа баспалдақ болады.