Кіріспе

Альфред Плесонтон (7 маусым 1824 – 17 ақпан 1897) – Америка Азаматтық соғысы кезіндегі Одақ әскерінің офицері және Одақ атқыштар корпусының генерал-майоры. Ол Геттисбург науқаны барысында Потомак армиясының кавалерия корпусына қолбасшылық етті, оның ішінде соғыстың ең ірі кавалериялық шайқасы – Брэнди Станциясы шайқасы да болды. 1864 жылы ол Транс-Миссисипи театрына ауыстырылып, онда Конфедерация генералы Стерлинг Прайсты екі маңызды шайқаста жеңіп, Миссуридегі соғысты тиімді аяқтады, оның ішіндегі Майн-Крик шайқасы соғыстың екінші ірі атқыштар шайқасы болды. Ол Стивен Плесонтонның ұлы және Август Плесонтонның інісі еді.

Ерте өмір

Плезонтон 1824 жылдың 7 маусымында Вашингтон қаласында дүниеге келді. Ол Стивен мен Мэри Хопкинс Плезонтонның ұлы еді. Альфред туған кезде Стивен жақсы танымал болған. 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ Мемлекеттік департаментінің қызметкері ретінде ол Ұлттық мұражайдағы маңызды құжаттарды, соның ішінде Тәуелсіздік жариялағы мен АҚШ Конституциясын, Вашингтонды басып алған британдық әскерлерден сақтап қалды. АҚШ Қаржы министрлігінің бесінші аудиторы ретінде Стивен Плезонтон 1820 жылдан 1852 жылға дейін АҚШ маяктарының іс жүзіндегі басқарушысы болды. Оның консервативті көзқарасы мен үнемге баса назар аударуы маяктарды салу және технологияны дамытудағы прогресті тежеді және кейбір маяктардың тозуына әкелді. Ол бұл сала бойынша тәжірибесі болмағандықтан, көптеген жауапкершіліктерді жергілікті кеден инспекторларына жүктеді. 1852 жылы АҚШ Конгресі реформа қажет деп шешіп, АҚШ маяктарының қаржылық және әкімшілік міндеттерін өз мойнына алу үшін Маяк кеңесін құрды. Альфредтің үлкен ағасы Август АҚШ Әскери академиясына оқуға түсіп, Пенсильвания штатының көмекші адъютанты және жалақы төлеушісі қызметін атқарды. Оның мансаптық бағыты кіші ағасына әсер еткені анық, және екеуі де 1812 жылғы соғыста әкелерінің көрсеткен ерлігінің арқасында академияға қабылдануға сенімді болды. Альфред 1844 жылдың 1 шілдесінде Вест-Пойнтті бітіріп, 1-ші АҚШ драгун полкіне (ауыр кавалерия) брифетті екінші лейтенант болып тағайындалды. 1849 жылдың 30 қыркүйегінде ол бірінші лейтенант болып жоғарылатылды. 17 қыркүйекте Антиетам шайқасында артиллериялық оқтан келген соққыдан оң құлағы зардап шекті. Дегенмен, оның талаптары оған 1863 жылдың 22 маусымынан бастап еріктілердің генерал-майоры шеніне тағайындалуға мүмкіндік берді. Кавалерия корпусының қолбасшысы генерал-майор Джордж Стоунмен Канцельорсвиллден кейін қызметтен алынғаннан кейін Хукер Плезонтонды оның уақытша орнына тағайындады. Плезонтон тіпті осы жоғары лауазымды да лайықты түрде қабылдай алмады. Ол генерал Хукерге: «Мен бұл корпустың қанағаттандырмайтын жағдайына қатысты үнсіз қала алмаймын, оның қазіргі хал жауапкершілігі маған тиесілі емес» деп хат жазды.

Геттисбург

Плезонтонның жаңа лауазымындағы алғашқы шайқасы бір айдан кейін Геттисбург кампаниясында болды. Ол Брэнди-Стейшн шайқасында Одақ әскерлерінің кавалериясын басқарды, бұл соғыстың ең ірі кавалериялық шайқасы еді. Одақ кавалериясы негізінен Дж.Е.Б. Стюарттың Конфедерация кавалериясына кездесіп қалды, ал 14 сағаттық шайқас қанды, бірақ нәтижесіз аяқталды. Бірақ Стюарт күтпеген шабуылға ұшырағанына ұялғандықтан, ал Одақ атты әскерлері өздерінің қабілеттеріне жаңа сеніммен қарады. Плезонтонды Брэнди-Стейшн шайқасында Стюартты тиімді жеңбегені үшін төменгі шендегі офицерлер сынға алды. Генерал Хукер Плезонтонға Вирджиния штатының Калпепер маңындағы Конфедерация кавалериясын «таратып, жоюға» бұйрық берді, бірақ Плезонтон өзіне «Калпеперге күшпен барлау» жасау ғана бұйырылғанын айтып, өз әрекеттерін ақтады. Геттисбург кампаниясының қалған бөлігінде, шешуші шайқасқа дейін, Плезонтон қабілетті кавалерия қолбасшысы ретінде өзін көрсетпеді және жалпы алғанда, жау әскерлерінің орналасқан жері мен ниеттері туралы қолбасшысына хабарлай алмады. Генерал Роберт Лидің басқаруындағы Солтүстік Вирджиния армиясы Шенноа аңғары арқылы және солтүстікке қарай Пенсильванияға Одақ әскерлерінен жасырынып өте алды. Осы кезеңде ол өзінің штабының мүшесі, АҚШ конгрессменінің жүргені капитан Илон Дж. Фарнсвортты тікелей бригадир-генералға көтеруге тырысты. Плезонтон сондай-ақ капитан Уэсли Мерритті және бірінші лейтенант Джордж Армстронг Кастерді бригадир-генерал шеніне көтерді. Плезонтон конгрессменмен хат алмасып, Джеб Стюартпен салыстырғанда өзінің адамдары мен жылқыларының жетіспеушілігіне шағымданды; сонымен қатар, Вашингтон қорғанысындағы кавалерияға қолбасшылық еткен генерал-майор Джулиус Стахельдің кавалерия күштерін алу үшін саяси әрекеттер жасады. Бұл амал сәтті аяқталды. Стахель лауазымынан алынып, оның әскерлері Плезонтонға қайта бағындырылды. Хукер осы әрекеттерге ашуланды, және бұл, мүмкін, тек өзінің 28 маусым 1863 жылы қолбасшылық лауазымынан босатылуы ғана Плезонтонның мансабын ертерек тоқтатудан сақтап қалды. Геттисбург шайқасында Плезонтонның жаңа қолбасшысы генерал-майор Джордж Г. Мид оның (және оның әкесінің) беделін біліп, оны қатаң бақылауда ұстады. Шайқастың үш күні бойы Плезонтон жақын маңдағы кавалерия корпусы штабына емес, армия штабында Мидпен бірге болуға мәжбүр болды, ал Мид кавалерияны әдеттегідей армия қолбасшысы емес, тікелей басқарды. Соғыстан кейінгі жазбаларында Плезонтон өзінің шайқастағы рөлін маңызды деп көрсетуге тырысты, оның ішінде Геттисбург қаласының шешуші нүкте болатынын Мидке болжағандығын және Конфедерацияның Пикетт шабуылында жеңілгеннен кейін Мидке генерал Лиге шабуыл жасап, оны жеңуге шақырғандығын айтты. Ол бұл мәлімдемелерді Мид қайтыс болғаннан кейін жасады, дауласу мүмкін болмаған кезде. Алайда, 3 шілдеде Мид бригада дивизиясына генерал Джадсон Килпатрикке Конфедерация армиясының оң жақ қанатына шабуыл жасауға бұйрық берген кездегі бақытсыз кавалериялық әрекеті үшін Плезонтонды кінәлауға болмайды, бұл қамалданған жаяу әскерге қарсы өлімге алып келетін шабуылға және бригадир-генерал Илон Фарнсворттың бекер өліміне әкелді. Плезонтон майданнан алынғаннан кейін, Мид оның шайқас кезінде штаб бастығының міндетін атқарғанын жоғары бағалады.

Транс-Миссисиппи

Плезонтон Транс-Миссисипи театрына ауыстырылды және 1864 жылдың 4 шілдесінде Орталық Миссури округінің және Сент-Луис округінің басшылығына тағайындалды. 1866 жылдың 10 сәуірінде президент Эндрю Джонсон Миссуридегі науқандағы қызметі үшін Плезонтонды тұрақты армияда бригадалық генерал лауазымына ұсынды, оның шені 1865 жылдың 13 наурызынан бастап есептеледі. АҚШ Сенаты оны 1866 жылдың 4 мамырында (және 1866 жылдың 14 шілдесінде, далалық емес қызметке тағайындалғандардың шені өзгергеннен кейін) бекітті. 1866 жылдың 17 шілдесінде президент Джонсон Плезонтонды соғыстағы жалпы мінез-құлқы үшін тұрақты армияның генерал-майоры лауазымына ұсынды, оның шені 1865 жылдың 13 наурызынан бастап есептеледі. АҚШ Сенаты оны 1866 жылдың 23 шілдесінде бекітті.

Соғыстан кейінгі мансап

Соғыстан кейін, Плезонтон тұрақты әскерде генерал-майордың құрметті атағына ие болғанымен, ерікті қызметтен кавалерия майорының тұрақты атағымен босатылды. Плезонтон кавалериядан кеткісі келмегендіктен, жаяу әскердегі подполковник ұсынысын қабылдамады және көп ұзамай бұрынғыдан жоғары тұрған офицерлерге бағынуына наразы болды. Плезонтон 1868 жылы отставкаға шықты, ал 1888 жылы майор атағымен Армияның зейнеткерлер тізіміне енгізілді. Плезонтон, идеолог немесе күшті басшы емес, көбінесе бюрократ болғандықтан, оңтүстіктің әскери күшін жеңіп, басқа штаттарға қауіп тудырмауды қалады, бірақ көтерілісшілерді «толық жеңу», құлдықты жою немесе Линкольнді қайта сайлауға жұмсалатын құнға сенбеді. Альфред Плезонтон 1897 жылдың 17 қаңтарында Вашингтонда ұйықтағанда қайтыс болды және әкесінің қасында Конгресс зиратында жерленді. Канзас штатындағы Плезантон қаласы 2007 жылы алғашқы «Генерал Плезонтон күндері» мерекесін өткізді. Геттисбург шайқасы алаңындағы үлкен Пенсильвания ескерткішінде генерал Плезонтонның мүсіні орнатылған. Дегенмен, бұл мүсін Альфредтің ағасы, Пенсильванияда туған Августты бейнелейтін болуы мүмкін, ол шайқас кезінде Пенсильвания ополчениесінде генерал болған.