Кіріспе

АҚШ армиясының генералы және азаматтық инженері (1815–1872)

Джордж Гордон Мид (31 желтоқсан 1815 – 6 қараша 1872) – 1863–1865 жылдардағы Америка Азамат соғысы кезінде Потомак армиясына қолбасшылық еткен АҚШ армиясының генерал-майоры. Ол Шығыс майданының көптеген маңызды шайқастарында күресті және Геттисбург шайқасында генерал Роберт Ли басқарған Солтүстік Вирджиния армиясын жеңді. Ол Испанияның Кадис қаласында, Филадельфиядағы бай саудагерлер отбасында дүниеге келді және 1835 жылы АҚШ әскери академиясын бітірді. Ол Екінші Семинол соғысында және Америка-мексика соғысында шайқасты. Ол АҚШ армиясының топографиялық инженерлер корпусында қызмет етті және 1851 жылдан 1856 жылға дейін Флорида мен Нью-Джерсидегі маяктар құрылысын, ал 1857 жылдан 1861 жылға дейін АҚШ көлдерін зерттеуді басқарды. Оның Азамат соғысындағы қызметі Пенсильвания резервтерінде бригадир генерал болып басталды, ол Вашингтон қаласының төңірегінде қорғаныс құрылыстарын жүргізді. Ол Пенисула кампаниясында және жеті күндік шайқаста күресті. Глендейл шайқасында ауыр жарақат алғаннан кейін, ол екінші Булл-Ран шайқасында бригадасын басқаруға оралды. Дивизия командирі ретінде Оңтүстік тау шайқасында сәттілікке жетті және Антиэтам шайқасында I корпустың уақытша қолбасшысы болды. Мидтің дивизиясы Фредериксбург шайқасында қарсыластардың қатарын бұзып өтті, бірақ қолдаудың жетіспеуіне байланысты кері шегінуге мәжбүр болды. Мид генерал-майор дәрежесіне көтеріліп, V корпустың қолбасшысы болды және оны Чанселлерсвилл шайқасында басқарды. Геттисбург шайқасынан үш күн бұрын ол Потомак армиясына қолбасшылық етуге тағайындалды және 1863 жылғы 1 шілдедегі шайқастың бірінші күнінен кейін майданға келді. Ол күштерін тиімді қорғаныс шайқасын жүргізу үшін қолайлы жерде ұйымдастырды және Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясының бірнеше күшті шабуылдарын тойтарды. Жеңіске қуанғанмен, президент Авраам Линкольн Мидтің қарсыластардың шегінуі кезіндегі тиімсіз қуғын-сүргініне сын көзбен қарады, бұл Ли мен оның армиясына Вирджинияға қашуға мүмкіндік берді. Мидтің әскерлері Бристоу жорығында шағын жеңіске жетті, бірақ Майн Рун шайқасында нәтиже белгісіз болды. Мидтің сақтық танытуы Линкольнді Потомак армиясының жаңа қолбасшысын іздеуге итермеледі. 1864–1865 жылдары Мид Потомак армиясына Құрлықтық науқан, Ричмонд-Петербург науқаны және Аппоматтокс науқаны кезінде басшылық етуді жалғастырды, бірақ оның ықпалы осы науқандарға тікелей қатысқан генерал-лейтенант Улисс С. Гранттың бақылауымен көлеңкеге түсті. Грант осы науқандар кезінде стратегияның көп бөлігін жүргізді, бұл Мидке бұрынғыдан гөрі әлдеқайда аз ықпал етуге мүмкіндік берді. Соғыстан кейін Мид 1865 жылдан 1866 жылға дейін және 1869 жылдан 1872 жылға дейін Атлантика әскери дивизиясының қолбасшысы болды. Ол Оңтүстік департаментін басқарды (1866–1868) және 1872 жылы Үшінші әскери округтің құрамында бес оңтүстік штатының АҚШ-қа қайта кіруіне және штаттық үкіметтердің құрылуына қадағалау жасады. Мид армия ішіндегі саяси бәсекелестіктерге ұшырады, әсіресе генерал-майор Дэниел Сиклс, ол Геттисбург шайқасындағы Мидтің рөлін жоққа шығаруға тырысты. Оның тез ашуланғыш мінезінен оған «Ескі Қабылан» деген лақап ат берілді.

Ерте өмір және білім

Мид 1815 жылғы 31 желтоқсанда Испанияның Кадис қаласында Ричард Ворсам Мид пен Маргарет Коутс Батлердің он баласының сегізіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі, ирландтық Джордж Мид, Филадельфиядағы бай саудагер және жер алыпсатар болған. Оның әкесі испандық-американдық сауда арқасында байып, АҚШ-тың теңіз агенті болып тағайындалды. Испанияны Пиреней соғысында қолдағандықтан ол қаржылық тұрғыда қиын жағдайға түсті; оның отбасы 1817 жылы қиын жағдайда Америка Құрама Штаттарына оралды. Мид Филадельфиядағы бастауыш мектепте және Вест-Пойнттағы АҚШ әскери академиясының үлгісіндегі жеке мектеп – Америка классикалық және әскери лицейінде білім алды. 1828 жылы Джордж 12 жасқа толғанда әкесі қайтыс болды, оны Германтаун әскери академиясынан алып қайтарды. Джордж Вашингтонда Салмон П. Чейз басқаратын мектепке орналастырылды; алайда, Чейздің басқа міндеттеріне байланысты ол бірнеше айдан кейін жабылды. Содан кейін ол Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Маунт Хоуп институтына жіберілді. Мид 1831 жылғы 1 шілдеде Вест-Пойнттағы АҚШ әскери академиясына қабылданды. Ол колледжге түсіп, құқық білімін алуды армандаған, бірақ Вест-Пойнтта оқу оған ұнамады. 1835 жылы 56 курсанттың арасында 19-шы орынды иеленді. Ол әскери киім мен жаттығулардың егжей-тегжейіне қызығушылық танытпады және 168 жаза жинады, міндетті түрде академиядан шығаруға себеп болатын көрсеткіштен 32 кем.

Топографиялық корпус және Мексика-Америка соғысы

Мид 3-артиллерияның екінші лейтенанты болып тағайындалды. Ол жаз бойы Лонг-Айленд теміржолының құрылысында геодезиялық жұмыстарға көмектесіп, содан кейін Флоридаға қызметке жіберілді. Ол Екінші Семинол соғысында қатысты және Семинол тайпасының бір тобын батысқа, үнділердің жеріне сүйемелдеуге міндеттелді. Жыл соңында ол толыққанды лейтенант болды, ал 1836 жылдың күзінде, қажетті бір жылдық қызметтен кейін, армиядан кетті. Ол Флоридаға оралып, қайын інісі Джеймс Дункан Грэм үшін жеке тұлға ретінде жұмыс істеді, АҚШ Топографиялық инженерлер корпусы үшін теміржол жобасында геодезиялық жұмыстарға көмектесті. Ол Техас-Луизиана шекарасында, Миссисипи өзенінің дельтасында және Мэн мен Канаданың солтүстік-шығыс шекарасында Топографиялық инженерлер үшін қосымша зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1842 жылы Конгресс азаматтық адамдарды Топографиялық инженерлер корпусында жұмыс істеуден шығарып тастады, сондықтан Мид өз жұмысын жалғастыру үшін екінші лейтенант ретінде армияға қайта оралды. 1843 жылдың қараша айында ол майор Хартман Бачтың басшылығымен маяктар салуға тағайындалды. Ол Делавэр шығанағындағы Брэндивайн шоалындағы маяқтың құрылысында жұмыс істеді. Мид Мексика-Америка соғысында қатысты және генералдар Закари Тейлор мен Роберт Паттерсонның штабтарында қызмет етті. Ол Пало-Альто шайқасында, Ресака-де-ла-Пальма шайқасында және Монтеррей шайқасында шайқасты. Монтеррейде генерал Уильям Уорттың қол астында қызмет етіп, бекінілген позицияға шабуыл жасау үшін бір топты төбеге жетектеді. Ол бірінші лейтенант шеніне көтерілді және Филадельфия тұрғындарынан ерлігі үшін алтынмен әшекейленген қылыш алды. 1849 жылы Мид Флоридадағы Форт Брукке Семинол тайпасының елді мекендерге жасаған шабуылдарына көмектесу үшін тағайындалды. 1851 жылы ол Кей-Ларгодағы Карисфорт рифіндегі маяқтың құрылысын басқарды. 1852 жылы Топографиялық корпус АҚШ Маяктар басқармасын құрды және Мид Флоридадағы жауапкершілікке ие болған жетінші округ инженері болып тағайындалды. Ол Ки-Весттегі Sand Key маяғын, Флорида штатының Юпитер қаласындағы Jupiter Inlet маяғын және Флорида кілттеріндегі Sombrero Key маяғын салуды басқарды. Бачты Батыс жағалауына ауыстырғаннан кейін, Мид Нью-Джерси мен Делавэрдегі төртінші округтің жауапкершілігін өз мойнына алды және Лонг-Бич аралында Барнегат маяғын, Атлантик-Ситидегі Абсекон маяғын және Кейп-Мэйдегі Кейп-Мэй маяғын салды. Ол сонымен қатар бірнеше американдық маяқтарда қолданылған гидравликалық шамды өңдеп шығарды. Мид 1851 жылы бірінші лейтенант, ал 1856 жылы капитан шеніне көтерілді. 1857 жылы Мидке Ұлы көлдерді зерттеу миссиясының басшылығы тапсырылды. Оның басшылығымен Хьюрон көлінің зерттеулері аяқталды және Мичиган көлінің зерттеулері Гранд және Литтл Траверс шығанақтарына дейін кеңейтілді. Капитан Мид басшылық еткенге дейін Ұлы көлдердегі су деңгейі жергілікті түрде уақытша өлшегіштермен өлшенетін, бірыңғай эталондық жазықтық белгіленбеген еді. 1858 жылы оның ұсынысы бойынша бассейн бойынша жазбаларды жүйелеу үшін құралдар орнатылды. Мид 1861 жылы Азамат соғысы басталарға дейін көлдерді зерттеумен айналысты.

Америка Азаматтық соғысы

Мид 1861 жылғы 31 тамызда, АҚШ Азамат соғысы басталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Пенсильвания губернаторы Эндрю Кертиннің ықпалды ұсынысы бойынша еріктілердің бригадир генералы болып тағайындалды. Ол генерал Джордж А. Макколлдың басқаруымен Пенсильвания резервтерінің 2-ші бригадасына командир болып қойылды. Пенсильвания резервтері алғашқыда Вашингтон қаласының төңірегіндегі қорғаныс құрылыстарына жіберілді.

Жарым аралдағы науқан

1862 жылдың наурыз айында Потомак армиясы төрт корпусқа қайта ұйымдастырылды, Мид генерал-майор Ирвин Макдауэллдің қол астындағы І корпус құрамында қызмет етті. І корпус Раппаханнок аймағында орналасқан еді, бірақ маусым айында Пенсильвания резервтері бөлініп, негізгі әскерді күшейту үшін түбекке жіберілді. 25 маусымда Жеті күндік шайқас басталғанда резервтер тікелей шайқасқа қатысты. Механиксвилл және Гейнс Миллде Мидтің бригадасы көбінесе резервте ұсталды, бірақ 30 маусымда Глендейлде бригада қатыгез шайқастың ортасында болды. Оның бригадасы 1400 сарбазды жоғалтты, ал Мидтің оң қолына және арқасына оқ тиді. Ол сауығу үшін Филадельфияға жіберілді. Мид өзінің бригадасын екінші Булл-Ран шайқасына үлгерді, содан кейін Вирджиния армиясының генерал-майоры Ирвин Макдауэлл корпусына бекітілді. Оның бригадасы Генри Хаус төбесінде шегініп келе жатқан одақтас армияның арт жағын қорғау үшін батыл тұрды.

Мэриленд штатындағы науқан

Дивизия командирі Джон Ф. Рейнольдс отаршыл бөлімдерін дайындау үшін Пенсильвания штатының Харрисбург қаласына жіберілді, ал Мид Оңтүстік Тау шайқасы мен Антиетам шайқасында дивизияның уақытша командалық міндетін өз мойнына алды. Мидтің басшылығымен дивизия Роберт Родстың әскерлері ұстап тұрған Тёрнердің сағасына жақын маңызды биіктіктегі стратегиялық позицияға сәтті шабуыл жасап, оны басып алды, бұл басқа конфедерат әскерлерін кері шегінуге мәжбүр етті. Мидтің әскері биіктікке шабуыл жасағанда, корпус командирі Джозеф Хукер: "Мидке қараңыз! Ондай әскерлермен, осындай басшылықпен мен кез келген нәрсені жеңе аламын!" деді. 1862 жылдың 17 қыркүйегінде Антиетамда Мид I корпустың уақытша командалық міндетін қабылдады және Хукер жараланғаннан кейін және оны алмастыруды сұрағаннан кейін қатал шайқасты бақылады. 1862 жылдың 29 қыркүйегінде Рейнольдс Харрисбургтегі қызметінен оралды. Рейнольдс I корпустың, ал Мид III дивизияның командалық міндетін алды.

Фредериксбург және Чанселлорсвилл

1862 жылғы 5 қарашада Амброз Бернсайд Макклелланның орнын Потомак армиясының қолбасшысы ретінде басты. Бернсайд 1-ші корпустың басқаруын Рейнольдсқа тапсырды, бұл Мидті ренжітті, өйткені оның Рейнольдстен жауынгерлік тәжірибесі артық еді. 1862 жылғы 29 қарашада Мид Пенсильвания резервінің генерал-майорына дейін өрледі және Уильям Б. Франклиннің басшылығымен "Сол жақ Ұлы дивизия" дивизиясын басқаруға тағайындалды. Фредериксбург шайқасында Мидтің дивизиясы Конфедерация шебін бұзып өтті, генерал-лейтенант Томас Дж. "Стоунволл" Джексон корпусының оңтүстік жағындағы қиылыстан өтті. Бірақ оның шабуылына күш қосылмады, нәтижесінде дивизиясының көп бөлігі жойылды. Ол Орталық Ұлы дивизияны лайлы марш арқылы жетектеді және әскерлерін Раппаханок өзенінің жағасына орналастырды. 1862 жылғы 22 желтоқсанда Мид Дэниел Баттерфилдтің орнына V корпустың басшысы болды және оны Чанселлерсвилл шайқасында жетектеді. 1863 жылғы 26 қаңтарда Джозеф Хукер Потомак армиясының қолбасшылығын қабылдады. Хукердің Чанселлерсвилл шайқасына қатысты зор жоспарлары болды, бірақ оларды іске асыру сәтсіз аяқталды, нәтижесінде Конфедерация бастаманы қолға алды. Шайқас аяқталғаннан кейін Мид әйеліне: "Генерал Хукер қиын жағдайда өзінің жауынгерлік қабілеттерін көрсетпегені үшін барлық достарын көңілін қалдырды" деп жазды. Мид корпусы шайқастың көп бөлігінде резервте қалды, бұл Одақтың жеңілісіне себеп болды. Мид Хукердің Лиге қарсы шабуыл жасауды ұсынған қолбасшыларының бірі болды, бірақ Хукер кері шегінуді жөн көрді. Кейін Мид Хукердің оның позициясын дұрыс емес көрсеткенін біліп, оған қарсы шықты. Хукердің барлық қолбасшылары Дэн Сиклстен басқа Мидтің позициясын қолдады.

Геттисберг жорығы

1863 жылдың маусым айында Ли бастамашылыққа ие болып, Солтүстік Вирджиния армиясын Мэриленд және Пенсильванияға енгізді. Хукер жылдам әрекет етіп, Потомак армиясын Ли армиясы мен Вашингтон қаласының арасына орналастырды. Дегенмен, Линкольн әкімшілігі мен Хукер арасындағы қарым-қатынас Хукердің Чанселлерсвиллдегі нашар өрнегінен нашарлаған болатын. Хукер Геттисбург жорығында Лиді қууға көмектесу үшін Харперс-Ферриден қосымша күштер жіберуді сұрады. Линкольн мен Бас қолбасшы Генри Халлек бас тартқан соң, Хукер наразылық танытып, отставкаға шықты.

Потомак армиясының қолбасшылығы

1863 жылғы 28 маусымның таңертеңгі сағаттарында президент Авраам Линкольннің хабаршысы Мидке Хукердің орнына тағайындалғанын жеткізуге келді. Оянғаннан кейін ол әскердегі саяси тартыстардың өзіне жеткенін және тұтқындалғанын ойлады, бірақ оның орнына Потомак армиясына басшылық етуі тапсырылды. Ол белсенді түрде қолбасшылыққа ұмтылмаған және президенттің бірінші таңдауы болмаған. Джон Ф. Рейнольдс, Потомак армиясында Мидтен жоғары дәрежедегі төрт генералдың бірі, президенттің оны алмастыру туралы ұсынысын бұрын қабылдамаған. Үш корпус командирі – Джон Седжвик, Генри Слокум және Дариус Н. Коуч Мидті армия қолбасшылығына ұсынды және одан жоғары дәрежеде болса да, оның басшылығында қызмет етуге келісті. Әріптестері басшылықтың ауысуына қуанғанмен, Потомак армиясының сарбаздары Мидке күмәнданды, өйткені оның қарапайымдылығы, театрлық және ғалымдық мінез-құлқының жоқтығы генералға қойған үміттеріне сай келмеді. Мид 1863 жылғы 28 маусымда Потомак армиясының қолбасшылығын қабылдады. Әйеліне жазған хатында Мид армияға басшылық етудің "абыройды арттырудан гөрі құртуға" көбірек мүмкіндік беретінін жазды.

Геттисбург шайқасы

Мид армиясының қалған бөлігін Геттисбургке жеткізіп, қорғаныс шайқасына дайындады. Мид Потомак армиясына басшылық еткеніне небәрі төрт күн болған еді және корпус командирлеріне тез шешім қабылдайтынын, ал оларға бұл бұйрықтарды өздері дұрыс деп санаған жолмен орындау құқығын беретінін мәлімдеді. Сондай-ақ, ол корпус командирлерінен стратегиялық кеңес күтетінін айтты. Мид жоғары сатыдағы басшылыққа жаңа болғандықтан, штабта отырмай, майданды аралап, бұйрықтар беріп, олардың орындалуын қадағалады. Мид Потомак армиясына Лидің оларды қоршап, Балтимор және Вашингтон қалаларына қауіп төндіруіне жол бермеу үшін кең фронтпен жылжуға бұйырды. Сонымен қатар, Одақ үшін жағдай нашарлаған жағдайда Мэриленд штатындағы Пайп Крикке шегінудің шартты жоспарын жасады. 1863 жылдың 1 шілдесінде сағат 18:00-ге қарай Мид Вашингтонға телеграмма жіберіп, күштерін шоғырландырып, Геттисбургте бекініп алу туралы шешімін хабарлады. 1863 жылдың 2 шілдесінде Мид әскерлердің орналасуын қадағалап, бақылауын жалғастырды. Дэниел Сиклс рұқсатысыз әскерін бір шақырымға алға жылжытып, биікке шығарғанын және оң жақ қанатқа қауіп төндіретін үзіліс жасағанын білгенде ол ашуға булықты. Мид Литтл Раунд Топтың сол жақ қанатты сақтауда маңызды екенін түсінді. Ол Уорренге төбенің жағдайын анықтауға жіберді және бос екені анықталғаннан кейін V корпусына оны басып алуға бұйрық берді. Мид Лонгстриттің шабуылынан Литтл Раунд Топты қорғаған әскерлерді күшейтуді жалғастырды және он үш бригаданың жойылуға айналуына шама келді. Мидтің сол күні жасаған бір күмәнді шешімі – Слокумның XII корпусын Калпс-Хиллден сол жақ қанатқа көшіруге бұйрық беруі болды, бұл Конфедерация әскерлеріне оны уақытша басып алуға мүмкіндік берді. 1863 жылдың 2 шілдесінде кешке Мид жоғары шенді генералдарынан тұратын «соғыс кеңесін» шақырды. Кеңес шайқастың қазіргі жағдайына шолу жасап, қорғаныс позициясында күресуді жалғастыруға келісті. 1863 жылдың 3 шілдесінде Мид XII және XI корпустарға Калпс-Хиллді қайтарып алуға бұйрық берді және жеке өзі әскерді тексеру үшін Зират қырқасынан Литтл Раунд Топқа дейінгі барлық желі бойымен атпен жүрді. Оның штабы Зират қырқасының тікелей артындағы Лейстер үйінде орналасқан еді, ол сағат 13:00-де басталған 150 зеңбірек оғына ұшырады. Үй Конфедерация әскерлерінің қате бағытталған оқтарына түсті; Баттерфилд жараланды және үйдің алдында байланған он алты жылқы өлтірілді. Мид штаб-пәтерді тастап, хабарлардың оны табуын қиындатқысы келмеді, бірақ жағдай нашарлап, үй эвакуацияланды. Үш күн ішінде Мид майор-генералдар Джон Ф. Рейнольдс және Уинфилд С. Хэнкок сияқты қабілетті қолбасшыларды тиімді пайдаланды, оларға үлкен жауапкершілік жүктеді. Ол өзінің сол және оң жақ қанаттарына жасалған қарқынды шабуылдарға жылдам ден қойды, бұл Лидің орталыққа жасаған апатты шабуылымен, Пикетт шабуылымен аяқталды. Үш күндік шайқастың соңында Потомак армиясының 60 мың әскері мен 30 мың аты үш күн бойы тамақтанбаған және шайқастан шаршаған еді. 1863 жылдың 4 шілдесінде кешке Мид өзінің жоғары шенді генералдарымен екінші соғыс кеңесін өткізді, бірақ Ханкок пен Гиббон міндеттері мен жарақаттарына байланысты қатыспады. Кеңес армияның жағдайын қарастырып, Геттисбургте қалуды немесе солтүстік Вирджиния армиясын қууды талқылады. Кеңес бір күн демалып, қалпына келгеннен кейін Лидің армиясын қууға шешім қабылдады. Мид Халлекке хабарлама жіберіп: «Мен ертең барлау жүргізем, жаудың ниетін анықтау үшін. Егер жау шегінсе, мен оның қанаттары арқылы қуамын», – деді.

"Бристоу мен минаны қашу" акциясы

1863 жылдың күзінде Потомак армиясы XI және XII корпустардың Батыс майданына ауысуымен әлсіреп қалды. Мид Холлек пен Линкольн әкімшілігінен Лиді Вирджинияға қууға қысым сезінді, бірақ Ли армиясының 70 000 адамнан тұратыны туралы жаңылыс пікірге байланысты сақтық танытты, ал шындығында олардың саны бар болғаны 55 000 адамды құрады, ал Потомак армиясы 76 000 сарбазбен қаруланған еді. Геттисбердегі шығындарды толықтыру үшін келген Одақ әскерлерінің көп бөлігі жаңа сарбаздар болды және олардың жауынгерлік қабілеттері белгісіз болды. Ли Джефферсон Дэвиске сақтық танытқан Мидке қарсы шабуылға рұқсат беруді өтінді, бұл сонымен қатар Уильям Розенкрансты қолдау үшін Батыс майданына қосымша Одақ әскерлерінің жіберілуін тоқтатуға мүмкіндік берер еді. Чикамога шайқасы. Потомак армиясы Рапидан өзенінің солтүстік жағасында орналасты, ал Мид штаб-пәтерін Вирджиния штатының Калпепер қаласында құрды. Бристоу жорығында Ли Потомак армиясын айналып өтуге тырысып, Мидті Раппаханнок өзенінің солтүстігіне шегінуге мәжбүрледі. Одақ әскерлері Конфедерацияның семафор кодын жарып, оның құпиясын білді. Бұл, сондай-ақ барлаушылар мен тыңшылардың көмегімен Мидке Лидің әрекеттері туралы алдын ала хабар берді. Ли әскерлері Потомак армиясының батысына қарай солтүстікке жылжығанда Мид Калпепердегі штабын тастап, әскерлеріне Лиді тосқауылдау үшін солтүстікке қарай жылжуға бұйрық берді. Мид жорықта Лиді озатып, шағын жеңіске жетті. Ли жоспарларының сәтсіз аяқталуына Мидтің жылдам ресурстарды қайта орналастыруын себеп деп атады. Алайда Мидтің Лидің Вашингтонға жақындауына тосқауыл қоймауы Линкольнді Потомак армиясының жаңа қолбасшысын іздеуге итермеледі. 1863 жылдың қараша айының соңында Мид қысқы суықтар басталмас бұрын Лиге қарсы соңғы шабуылды жоспарлады. Майн-Ран жорығында Мид Рапидан өзенінің оңтүстігіндегі Солтүстік Вирджиния армиясының оң қанатын шабуылдауға тырысты, бірақ Уильям Х. Френчтің тиімсіз әрекеттері салдарынан маневр сәтсіз аяқталды. Шағын қақтығыстар болды, бірақ толыққанды шабуыл жасалмады. Мид Конфедерация күштерінің тым күшті екенін түсінді, ал Уоррен шабуыл жасаудың қаупін ескертіп, өлімге әкелуі мүмкін екенін айтты. Мид соғыс кеңесін өткізді, онда 1863 жылдың 1 желтоқсанында түнде Рапидан өзенінен арғы бетке шегіну туралы шешім қабылданды.

Құрлықтық науқан

1864 жыл сайлау жылы болды және Линкольн өзінің қайта сайлану тағдыры Одақ армиясының Конфедерацияға қарсы табысына байланысты екенін түсінді. Батыс театр операцияларында жаңадан жетістікке қол жеткізген генерал-лейтенант Улисс Грант 1864 жылдың наурыз айында Одақ армиясының барлық күштеріне бас қолбасшы болып тағайындалды. Грант Линкольнмен кездескенде, оған Потомак армиясын кім басқаратынын өзі таңдай алатынын айтты. Соғыс министрі Эдвин М. Стэнтон Грантқа: «Сіз онда өте әлсіз, шешімсіз адамды табасыз және менің кеңесім – оны бірден ауыстыру», – деді. Мид отставкаға кетуді ұсынды және қолдағы міндеттің маңыздылығы соншалықты үлкен екенін, ол Гранттың жұмысқа лайықты адамды таңдауына кедергі келтірмейді, қайда тағайындалса да қызмет етуге дайын екенін мәлімдеді. Грант Мидтің орнын алмастыру ниеті жоқ екенін жеткізді. Грант кейіннен бұл оқиғаның Геттисбердегі ұлы жеңіске қарағанда Мид туралы жағымды пікір қалыптастырғанын жазды. Грант Мидтің Линкольннің стратегиясын мақұлдамағанын және саясаткерлер мен баспасөз арасында танымал болмағанын білді. Грант оған Потомак армиясына толыққанды басшылықты тікелей бақылаусыз беруге дайын емес еді. Гранттың Мидке берген бұйрықтары тікелей және нақты болды. Ол: «Лидің армиясы – сіздің мақсатыңыз. Ли қайда барса, сіз де сонда баруыңыз керек», – деді. 1864 жылдың 4 мамырында Потомак армиясы қысқы тұрағынан шығып, Рапидан өзенін кешіп өтті. Мид пен Грант екеуі де Лидің Солтүстік Анна өзеніне немесе Майн Рунға шегінетініне сенді. Ли Потомак армиясының қозғалысы туралы ақпарат алды және шығысқа қарай жылжумен жауап берді, Уайлдернесте Одақ армиясымен кездесті. Мид Уорренге толық корпусымен шабуыл жасауға бұйрық берді, ал Хэнкокқа II корпусымен күш беруді тапсырды. Мид Одақ әскерлеріне шайқасқа қосылуға бұйрық берді, бірақ олар Wilderness орманды орманында қалыпты сақтап, бір-бірімен байланыс орнату үшін күресті. Үш күндік қатал шайқастан кейін және 17 000 адамның қаза болуынан кейін Одақ армиясы оны тең деп таныды, ал Мид пен Грант өз күштерін оңтүстікке қарай Спотсильвания сотының үйіне жылжытып, Лидің күштері мен Ричмонд арасында Одақ армиясын орналастырып, оларды ашық алаңдағы шайқасқа шығаруды үміттенеді. Одақ армиясы жаңа позицияларына қарай баяу жылжыды, ал Мид генерал-майор Филипп Шериданды және оның атты корпусын жолды тазартпағаны және жаудың қозғалысы туралы Мидке хабарламағаны үшін кінәлады. Грант Шериданды Батыс театрынан өзімен бірге алып келді және ол Потомак армиясының атты корпусының шаршаған және нашар тәртіпте екенін анықтады. Мид пен Шеридан атты әскерді пайдалану мәселесі бойынша келіспеді, өйткені Потомак армиясы атты әскерді тарихи түрде курьерлер, барлаушылар және штаб күзетшілері ретінде пайдаланған. Шеридан Мидке егер рұқсат берілсе, Стюартты «жеңіп алатынын» айтты. Мид бұл әңгіме туралы Грантка хабарлады, ол Шериданды сөгіс береді деп ойлады, бірақ ол: «Жарайды, ол әдетте не туралы сөйлейтінін біледі. Ол бірден бастасын!», – деді. Мид Гранттың шешімін қабылдады және Шериданға «жаудың атты әскеріне қарсы әрекет етуге» бұйрық берді және 9 мамырдан 24 мамырға дейін оны Ричмондқа қарай рейдке жіберіп, Конфедерацияның атты әскеріне тікелей қарсылық көрсетті. Шериданның атты әскері үлкен табысқа қол жеткізді, Конфедерацияның жабдықтау желілерін бұзып, жүздеген Одақ тұтқындарын босатып, конфедерация генералы Дж. Е. Б. Стюартты қаза қылды және Ричмонд қаласына қауіп төндірді. Алайда, оның кетуі Одақ армиясын жаудың қозғалысына көзсіз қалдырды. Грант соғыстың соңына дейін Мидпен бірге штаб-пәтерін құрды, бұл Мидтің өзіне берілген қатаң қадағалаудан ашулануына себеп болды. Бір газет Потомак армиясының «Грант басқарған, Мид басшылық еткен, Ханкок, Седжвик және Уоррен жетекшілік еткен» деп жазды. 1864 жылдың маусым айында болған оқиғадан кейін Мид Филадельфия Инквайрер газетінің тілшісі Эдвард Кропсиді жағымсыз мақала үшін тәртіпке шақырды, оның армиясына тағайындалған барлық баспасөз Мидті тек сәтсіздіктермен бірге атауға келісті. Мид бұл келісім туралы ештеңе білмеді, ал тілшілердің барлық мақтауды Грантка беруі Мидті ашуландырды. Қосымша айырмашылықтар Грант пен Мид арасындағы тартысты одан әрі күшейтті. Лиге қарсы ату соғысын жүргізген Грант Одақ армиясының алмастырушы сарбаздары бар екенін, ал конфедераттардың жоқ екенін білген кезде бұрын қабылдауға болмайтын шығындарды көруге дайын болды. Мид Гранттың конфедерацияның бекіністі позицияларына тікелей шабуыл жасау туралы ұсыныстарына қарсы болды, бұл Одақ сарбаздарының үлкен шығындарына әкелді. Грант Мидтің абайсыздануына ренжіді және бастапқыда Мидке басшылығында еркіндік беруге уәде бергеніне қарамастан, Грант Мидтің шешімдерін жоққа шығарып, Потомак армиясының тактикалық орналасуын бұйырды. Мид өзінің тәуелсіздігінің жоқтығына ашуланды және оның әскери басшы ретіндегі өнімділігі төмендеді. Колд-Харбор шайқасы кезінде Мид апаттық фронталдық шабуылды тиімді үйлестіре алмады. Алайда, Мид Гранттың Лиге қарсы науқанның басындағы артық сенімділігі Оверленд науқанының қатал шайқасынан кейін азайғанына риза болды және: «Менің ойымша, Гранттың көзі ашылды және енді Вирджиния мен Лидің армиясы Теннесси мен [Брэкстон] Брэггтің армиясы емес екенін мойындауға дайын», – деді. Спотсильвания сотының үйі шайқасынан кейін Грант Мидтің тұрақты армияның генерал-майорына өкіметтік лауазымға көтеруін сұрады. 1864 жылдың 13 мамырындағы Соғыс министрі Эдвин Стэнтонға жолдаған телеграммасында Грант: «Мид менің ең жоғары үміттерімнен асып түсті. Ол және [Уильям Т.] Шерман менің кездескенімнің ішіндегі ең лайықты офицерлер», – деді. Мидтің Шерман мен Шериданнан кейін өкіметтік лауазымға көтерілуі өзіне немқұрайлылық көрсетілгендей сезінді, соңғысы оның бағыныштысы болды. АҚШ Сенаты Шерман мен Шериданды 1865 жылдың 13 қаңтарында, Мидті 1 ақпанда бекітті. Кейіннен Шеридан 1869 жылдың 4 наурызында Грант президент болғаннан кейін және Шерман АҚШ армиясының бас қолбасшысы болғаннан кейін Мидтің үстінен генерал-лейтенант қызметіне көтерілді. Алайда, оның шенінің күні соғыстың соңында оны Грант, Халлек және Шерманнан басқа барлық офицерлерден жоғарырақ екенін білдірді.

Ричмонд-Петербург жорығы

Мид пен Потомак армиясы Джеймс өзенін кесіп өтіп, Вирджиния штатының Петербург қаласына бағытталған стратегиялық жабдықтау жолына шабуыл жасады. Олар қаланың қорғанысын зерделеді және Мид былай деп жазды: "Біз дұшпанды әдеттегідей, жер жұмыстарымен қорғалған өте күшті позицияда таптық, және Ричмондты қоршауға кіріспес бұрын Петербургті қоршауға алуға тура келеді сияқты." Шеннода армиясын басқару мүмкіндігі туды, бұл Вашингтонды Джубал Эрлидің шабуылдарынан қорғауға мүмкіндік берді. Мид Гранттан өзін босату үшін осы рөлді алуды қалаған; алайда, бұл лауазым Шериданға берілді. Мид Гранттан неге өзі, тәжірибелі офицер, бармағанын сұрағанда, Грант Линкольн Мидті Потомак армиясынан алып тастағысы келмейтінін және оның басшылығының жеткіліксіз екенін көрсетуді қаламағанын айтты. Петербургті қоршау кезінде ол генерал-майор Амброз Бернсайдтың Петербургтің шығысындағы Конфедерация желісінің астында қазылған шахтаға жарылғыш заттарды орналастыру жоспарын мақұлдады, бірақ соңғы сәтте Бернсайдтың шабуылға жақсы жаттығудан өткен афроамерикалық дивизиямен жетекшілік ету жоспарын өзгертті, оның орнына жаттығудан өтпеген және нашар басқарылатын ақ дивизияны қоюды бұйырды. Нәтижесінде болған Кратер шайқасы соғыстың ең ірі сәтсіздіктерінің біріне айналды. Аппоматтокс науқанында қатысқан болса да, Грант пен Шеридан көп бөлігін алды, ал Ли Аппоматтокс сотында бас тартқанда Мид қатыспады. Соғыс аяқталғаннан кейін Потомак армиясы 1865 жылдың 28 маусымында таратылды, сонымен қатар Мидтің оған басшылығы да аяқталды.

Саяси бәсекелестік

Потомак армиясындағы саяси бәсекелестіктер Вест-Пойнттің саяси консервативті, тұрақты офицерлеріне қарсылықтан туындады. Мид – Дуглас демократы болды және соғыстың нағыз мақсаты – Одақты сақтау деп есептеді, ал құлдыққа тек Одақтың ыдырауына қауіп тудырса ғана қарсы болды. Ол бұрын Потомак армиясының қолбасшысы болған Макклелланның жақтасы және саяси одақтасы болды. Чарльз П. Стоун және Фитц Джон Портер сияқты, соғысты шалақы жүргізуді жақтаған Макклелланның басқа да адал жандар тұтқындалып, әскери сотқа берілді. Мид түнгі уақытта оянып, оған Потомак армиясының басшылығы тапсырылғанын естігенде, кейін әйеліне армия саясатының оны ұстағанын және тұтқындалғанын ойлағанын жазды. Мидтің шаршағыштық танытуы оған жаман үн қақты, ол көптеген әріптестерінің құрметіне және армиядағы сарбаздарының сеніміне ие болса да, оларды жігерлендіре алмады. Мид қалыпты жағдайда әлеуметтік, зиялы және әдепті бола білсе, соғыстың қысымы оны тікенді және тіршіліксіз етіп, «Ескі Қарбалас» деген лақап атын алды. Ол ашуға оңай берілетін, асығыс әрекет ететін және саяси жауларының қуғындауынан қорқатын. Оның саяси жауларының ішінде Дэниел Баттерфилд, Абнер Даблдей, Джозеф Хукер, Альфред Плезантон және Дэниел Сиклс болды. Сиклс Мидке қарсы жеке ашкөздікке ие болды, себебі Сиклс Мидтің орнына келген Хукерге адал болды, сондай-ақ Геттисбургтегі даулы келіспеушіліктерге байланысты. Сиклс Мидтің ІІІ корпусын қорғаныс шебіне орналастыру туралы бұйрығын қателікпен немесе әдейілеп орындамады, бұл корпустың жойылуына және шайқастың екінші күні бүкіл армияны қауіпке ұшыратуға әкеп соқты. Гранттан бұрын Мидтің тікелей бастығы болған Халлек Мидті ашық сынады. Халлек пен Линкольн екеуі де Мидке Лидің армиясын жоюға қысым жасады, бірақ қалай жасау керектігін нақты айтпады. Радикалды республикашылар, олардың кейбіреулері, мысалы Таддеус Стивенс бұрынғы «Біліспейтіндер» болып, Мидтің отбасы сияқты ирландтық католиктерге қарсы болды, Соғыс жүргізу жөніндегі бірлескен комитет Мидтің «Мысбас» екеніне күдіктенді және оны қолбасшылықтан босатуға тырысты. Сиклс комитетке Мидтің шайқас басталғанға дейін Геттисбургтегі позициясын кері қайтаруды қалағанын айтты. Бірлескен комитет Мидті Потомак армиясының қолбасшылығынан алмады.

Кейінгі өмір және өлім

Мейдке Геттисбургтегі жетістіктері үшін Филадельфияның Одақтық лигасы алтын медаль табыс етті. Мейд 1866 жылдан өмірінің соңына дейін Филадельфиядағы Фэрмаунт паркінің комиссары қызметін атқарды. Филадельфия қаласы Мейдтің әйеліне 1836 Delancey Place мекенжайындағы үйді сыйға берді, және ол да сол жерде тұрды. Ғимараттың есігінің үстінде әлі де "Мейд" деген жазу бар, бірақ қазір ол пәтерлерге бөлінген. Мейд Гарвард университетінен заң ғылымының құрметті докторы (LL. D.) дәрежесін алды, ал оның ғылыми еңбектері Америка философиялық қоғамы және Филадельфия табиғи ғылымдар академиясы сияқты түрлі мекемелер тарапынан мойындалды. Соғыста алған жарақатынан туындаған ауруларға ұзақ уақыт бойы шалдыққан Мейд 1872 жылғы 6 қарашада 1836 Delancey Place мекенжайындағы үйінде пневмониядан қайтыс болды.

Мұра

Мидтің есімін сақтау үшін бірнеше мүсіндер орнатылды, оның ішінде Генри Кирк Буш Браунның Геттисбург ұлттық әскери паркіндегі атты мүсіні; Чарльз Графлидің Джордж Гордон Мид ескерткіші, Вашингтондағы E. Баррет Претимен АҚШ сотының алдында; Александр Милн Кальдердің атты мүсіні; және Филадельфиядағы Фэрмоунт паркіндегі Смит мемориалдық аркасының үстіндегі Дэниел Честер Френчтің мүсіні. Борис Блай салған Мидтің қоладан жасалған бюсті 1957 жылы Барнегат маяғына қойылды. АҚШ армиясының Форт Джордж Г. Мид форты (Мэриленд штаты, Форт Мид қаласында), Мид округі (Канзас штаты), Форт Мид (Флорида штаты), Форт Мид ұлттық зираты және Мид округі (Оңтүстік Дакота штаты) оның атымен аталады. 1866 жылы Филадельфияда құрылған Республиканың Ұлы Армиясы Мид Посты №1 оның құрметіне аталған. Генерал Мид қоғамы «Одақтың генерал-майоры Джордж Мидтің есімін насихаттау және сақтау» мақсатымен құрылды. Қоғам мүшелері жыл соңында, 31 желтоқсанда Лорел Хилл зиратында жиналып, оның туған күнін тойлайды. 1890 және 1891 жылдардағы сериядағы мың долларлық қазыналық банкноталардың бет жағында Мидтің суреті бейнеленген. 1890 жылғы сериядағы банкнота коллекционерлер арасында «Ұлы қарбыз банкноты» деп аталады, себебі оның арт жағындағы үлкен нөлдер қарбыздың пішінін еске түсіреді. Мидтің соғыс жылдарындағы жылқысы Олд Балдидің сақталған басы 1979 жылы Республиканың Ұлы Армиясы мұражайынан Филадельфиядағы Азамат соғысы мұражайына сыйға тартылды.