Кіріспе

Конфедерация генералы (1837–1891)
Уильям Генри Фитцхуг Лидің туысы, сондай-ақ Азамат соғысы офицері және саясаткер

Уильям Генри Фитцхуг Ли (31 мамыр 1837 – 15 қазан 1891), Руни Ли (достары мен отбасы арасында көбінесе "Руни" деп жазылады) немесе В. Х. Ф. Ли деп белгілі болды. Ол плантатор, Америка Азамат соғысында Конфедерация кавалериясының генералы, кейін Вирджиния штатынан Демократиялық конгрессмен болып сайланды.

Ерте өмір

Ли Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон үйінде дүниеге келді және анасының әкесінің інісі Уильям Генри Фитцхугтың (1830 жылы қайтыс болды) құрметіне аталды. Кішкентай кезінде әкесі оны Руни деп атай бастады; осы есімді неге таңдағаны белгісіз, бірақ оны туысы Фитцхуг Лиден ажырату үшін қолданды.

Білім

Руни Ли Гарвард университетінде оқыды, онда Генри Адамспен дос болып, Генри Адамс өзінің "Генри Адамстың білім алуы" автобиографиясының төртінші тарауында Лимен арақатынасы туралы жазды.

Ерте әскери мансап

Ли бітірген соң әкесінің жолын жалғап, 1857 жылы АҚШ армиясына екінші лейтенант болып қабылданды. Ол Альберт Сидни Джонстон басшылығымен 6-шы АҚШ жаяу әскерінде қызмет етті және мормондарға қарсы Юта соғысына қатысты.

Өсімдік отырғызушы

1859 жылы Ли АҚШ армиясынан кетіп, Вирджиния штатының Нью-Кент округіндегі Памунки өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан Ақ үй плантациясын басқарумен айналысты.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы басталғанда Ли Конфедерация армиясының ат әскерінің капитаны болып тағайындалды және көп ұзамай майор дәрежесіне көтерілді. Бастапқыда ол бригаданың кавалерия командирі болып қызмет етті, әкесі жүргізген Батыс Вирджиния кампаниясы кезінде генерал Уильям Лорингтің батыс Вирджиниядағы тауларында. 1861 жылдың соңында Лорингтің әскерлері төменгі Шенандоа аңғарына көшірілді және Стоунволл Джексонның қолбасшылығымен 1862 жылдың басында Ромни қаласын басып алды. Көп ұзамай Ли Жозеф Джонстонның Солтүстік Вирджиния армиясының жоңғарлар жорығында ат әскерін басқарып жүрген генерал-майор Дж. Стюартқа қосылғаннан кейін Руни Ли полкі Стюарттың Одақ әскерін айналып өтуіне, сондай-ақ Ричмонд маңындағы жеті күндік шайқасқа қатысты. Осы уақыт ішінде Рунидің жақын маңдағы Ақ үй плантациясы өртеніп, оның ұлы Роберт тайфтан қайтыс болды. Солтүстік Вирджиния науқаны кезінде Руни 22 тамызда 1862 жылы генерал Джон Поуптың Кэтлетт стансасындағы жабдықтау базасына Стюарттың жақсы жасалған шабуылында жетекші рөл атқарды. Оның ат әскері полкі бригадасына тағайындалды, оның туысы генерал Фитцху Ли, Мэриленд кампаниясы үшін. Оңтүстік тау шайқасынан кейін Ли ат астынан құлап, есінен танып қалғаннан кейін Антиэтам шайқасына қатыса алмады. Сауыққаннан кейін ол Стюарттың Чемберсбург шабуылында Фитцхуг Лидің ат әскері бригадасына уақытша басшылық етті; оның жүріс-тұрысы оған бригадир генерал дәрежесін берді. Содан кейін ол өзінің сәби қызы қайтыс болғаннан кейін бірнеше апта өткен соң Фредериксбург шайқасында Стюарт атқыштар дивизиясының 3-бригадына қолбасшылық етті. Келесі жылы Чанселлсвилл шайқасында Ли Стюарт ат әскерінен бөлініп, 1863 жылы Стоунменнің шабуылына қарсы қорғауға жіберілді. Геттисбург кампаниясының басында Брэнди стансасындағы шайқаста Ли жамбасына оқ тиді. Ол келесі екі аптаны Вирджиния штатының Хикори Хилл қаласында сауығып, содан кейін Одақ әскерлері тұтқындады. Соғыс тұтқыны ретінде ол бірнеше ай бойы Форт Монроға жіберілді, кейін Нью-Йоркке жеткізілді, онда ол 1864 жылы 25 ақпанда Конфедеративтік армияға қайта оралғанға дейін ұсталды, генерал Нил С. Доуға айырбас жасалды. 1864 жылдың сәуірінде Ли генерал-майор болып тағайындалды және The Wilderness, Todd's Tavern, Spotsylvania Court House және Overland Campaign шайқастарында кавалерия корпусының дивизиясына қолбасшылық етті. Джеб Стюарт қайтыс болғаннан кейін Руни Лидің рөлі арта түсті. Лидің ат әскерлері дивизиясы Петербургті қоршау кезінде Конфедерация сызықтарының оң жақ шетінде патрульдік қызмет атқарып, Стаунтон өзенінің көпірі, Сапони шіркеуі және Бірінші Рим стансасында Уилсон Каутц шабуылына қарсы қорғанысты жүргізді. Содан кейін оның дивизиясы екінші терең түбіндегі шайқаста Ричмондты қорғауға қысқа уақытқа көмек көрсету үшін солтүстікке жіберілді, кейін генерал Уэйд Хэмптон III-нің Бифштек шабуылына қолдау көрсетіп, Бойдтон Планк Роуд шайқасына Петербургке оралды. Соғыстың соңғы жылы Руни Ли Вирджиниядағы Конфедерация атты әскерінің қосалқы командирі болды; генерал Хэмптон әскерлерді көтеру үшін Оңтүстік Каролинаға ауыстырылды, ал Лидің туысы Фитцхуг жалпы командалыққа көтерілді. Лидің ат әскерлері дивизиясы Петербургтің Конфедерация эвакуациясын қадағалады, атап айтқанда Аппоматтокс науқаны кезінде Намозин шіркеуінің шайқасын. Ол әкесімен бірге Аппоматтокс сотында 300 офицер мен сарбазбен бас сауғады, бұл Петербург кампаниясы кезінде команданың оннан бір бөлігі.

Соғыстан кейінгі мансап

Ли соғыстан кейін Ақ үй плантациясына қайтып, егіншілікпен айналысты. Жақын жерде оның кіші інісі Роб Кинг Уильям округіндегі өзен арғы бетіндегі Романкок плантациясында тұрды. 1873 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін Руни Феерфакс округіндегі Фитцхуг отбасының ежелгі мүлігі – Равенсворт плантациясын (қазіргі Спрингфилдке жақын) мұраға алды. Ол отбасымен бірге Ақ үйден осы плантацияға көшіп келді. 1875 жылы Руни Вирджиния Сенатына сайланды және 1878 жылға дейін қызмет етті. 1887 жылы ол Демократтар партиясынан АҚШ Өкілдер палатасына сайланды. 1891 жылы Равенсвортта қайтыс болғанға дейін Палатада қызмет етті. Ол Вирджиния штатының Лексингтон қаласындағы Вашингтон және Ли университетінің шіркеуіне, ата-анасы мен туыстарымен бірге жерленген.

Неке және отбасы

Ли екі рет үйленді, алғаш 1859 жылы Джордж және Шарлотта Картер Уикхемнің қызы, адвокат Джон Уикхем мен оның әйелінің ұрпағы Шарлотта Джорджиана Уикхемге үйленді. Олардың екі баласы болды: Роберт Эдвард Ли (11 наурыз 1860 – 30 маусым 1862) және Шарлотта Картер Ли (19 қазан 1862 – 6 желтоқсан 1862). Шарлотта Джорджиана Уикхем Ли 26 желтоқсан 1863 жылы қайтыс болды. 28 қараша 1867 жылы Мэри Табб Боллингке үйленді. Олардың екі ұлы болды, екеуі де ересек жасқа жетті: Роберт Эдвард Ли III (11 ақпан 1869, Петербургте – 7 қыркүйек 1922, Роанок, Вирджиния) және Джордж Боллинг Ли (30 тамыз 1872, Лексингтонда – 13 шілде 1948, Нью-Йорк, Нью-Йорк). Лидің анасы Мэри Анна Рэндольф Кастис, Джордж Вашингтон Парк Кастис пен Мэри Ли Фитцхугтың жалғыз тірі қалған баласы болды. Джордж Марта Дэндридждің немересі және президент Джордж Вашингтонның өгей немересі болды. Ли сондай-ақ Англияның II Карл патшасының ұрпағы, ол 4-ші Барон Балтиморға үйленген Леди Шарлотта Ли (Барбара Вильерстің немересі) арқылы, және мүмкін, I Джордж патшасының ұрпағы, Бенедикт Свингейт Калверт (Леди Шарлотта Лидің немересі), 5-ші Барон Балтимордың заңсыз ұлы және белгісіз анасы, патшаның заңсыз қызы Мелузина фон дер Шуленбург деп есептелетін.