Кіріспе

Конфедерация кавалериясының генералы (1833–1864)

Джеймс Эуэлл Браун "Джеб" Стюарт (6 ақпан 1833 – 12 мамыр 1864) – Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерация штатының армия генералы. Достары оны "Джеб" деп атаған, оның аты-жөнінің бас әріптерінен шыққан лақап есім. Стюарт – барлау ісіндегі шеберлігімен және шабуылдық операцияларды қолдау үшін кавалерияны пайдалануымен танымал кавалерия командирі. Ол кавалериялық бейне жасаған (қызыл жиекті сұр плащ, әдеттегі кавалерия офицерінің сары белдік белбеуі, түлкі қауырсынымен жанына бұрылған шляпа, жағасында қызыл гүл, көбінесе одеколон қолданған), бірақ оның негізгі жұмысы Роберт Ли армиясының сенімді көзі мен құлағына айналдырып, оңтүстік моралін көтерген. Стюарт 1854 жылы Вест-Пойнтті бітіріп, АҚШ армиясында Техас және Канзаста қызмет еткен. Ол американдықтармен шекаралық қақтығыстардың және Канзастағы қанды оқиғалардың ардагері болды, сондай-ақ Харперс-Ферриде Джон Браунды ұстауға қатысты. Туған штаты Вирджиния Конфедерациядан бөлінген кезде, ол қызметке кетіп, алдымен Шенноа аңғарында Стоунволл Джексонның қол астында, кейін Солтүстік Вирджиния армиясының маңызды кавалериялық құрамаларында қызмет етті. Өліміне дейін армияның барлық науқандарында белсенді қатысты. Ол батыл кавалерия командирі ретінде танылды және екі рет (жарым арал және Мэриленд науқандары кезінде) Потомак армиясын айналып өтіп, өзіне даңқ әкелді және солтүстікке ұят келтірді. Чанселлерсвилл шайқасында ол жараланған Стоунволл Джексонның жаяу әскер корпусына уақытша командир ретінде тағайындалды. Стюарттың ең танымал науқаны – Геттисбург науқаны. Ли армиясынан ұзақ уақыт алшақтауы Лиді одақтың әскерлерінің қозғалысынан хабарсыз қалдырды, нәтижесінде Геттисбург шайқасында Ли тосыннан шабуылға ұшырады және жартылай қоршауға түсті. Соғыстан кейін Стюарт Оңтүстік баспасөзінен және "Жоғалған себеп" қозғалысының жақтастарынан сындарға ұшырады. 1864 жылғы Оверленд науқаны кезінде Одақтың генерал-майоры Филипп Шериданның кавалериясы Стюартты жеңу үшін шабуылға шықты, ол Сары таверна шайқасында қаза тапты.

Ерте өмірі және өмірбаяны

Стюарт Солтүстік Каролина шекарасына жақын, Вирджиния штатының Патрик округіндегі Лорел Хилл фермасында дүниеге келді. Ол отбасыдағы он бір баланың сегізіншісі және бес ұлының ең кішісі болды. Оның әкесі Арчибальд Стюарт 1812 жылғы соғыстың қатысушысы, құл иеленуші, адвокат және демократ саясаткері болатын. Ол Вирджиния штатының Бас Ассамблеясының екі палатасында Патрик округін өкілдік етті, сондай-ақ АҚШ Өкілдер палатасында бір мерзім қызмет етті. Оның анасы Элизабет Летчер Пэннил Стюарт отбасылық шаруашылықты басқарды және қатаң діншіл, сонымен қатар іскерлік қабілеттері жоғары әйел ретінде танымал болды. Оның әкесінің әкесі, майор Александр Стюарт, Американдық революция кезінде Гилфорд Корт Хаусы шайқасында полкке қолбасшылық еткен. Арчибальдтың туысы – адвокат Александр Хью Холмс Стюарт болды. Стюарт он бес жасында Эмори және Генри колледжіне түсіп, 1848 жылдан 1850 жылға дейін білім алды. 1848 жылдың жазында Стюарт АҚШ армиясына қатысуға тырысты, бірақ жасы кішкентай болғандықтан қабылданбады. 1850 жылы ол АҚШ Әскери академиясына (Вест-Пойнт, Нью-Йорк штаты) тағайындалды. Бұл тағайындауды оның әкесі 1848 жылғы сайлауда жеңілген Томас Хэмлет Аверетт жасады. Стюарт академияда өте танымал студент болды және оның оқуы ұнады. Ол жас кезінде әдемі болмаса да, сыныптастары оны "Сұлу" деп лақап қойды, оны "сыртқы келбетінің сөзбен сипатталатыннан гөрі артық болуы" деп түсіндірді. Бітіргеннен кейін ол тез сақал қоя бастады, ал бір әріптес офицер оның сақалға ие болғанда "көрген жалғыз адам" екенін айтты. Роберт Ли 1852 жылы академияның басшысы болып тағайындалды, ал Стюарт олармен әлеуметтік жағдайларда жиі кездесетін отбасының досы болды. Лидің туысы Фитцху Ли де 1852 жылы академияға келді. Стюарттың соңғы курсында ол корпустың екінші капитаны атағын алды, сонымен қатар атқа мінудегі шеберлігі үшін сегіз курсанттың бірі "атқыштар офицері" деген құрметті атаққа ие болды. Стюарт 1854 жылы 46 студенттің арасында 13-орынды иеленді. Ол атқыштар тактикасы бойынша сыныпта 10-орынды алды. Ол академияда азаматтық инженерия пәнін оқығанмен, математикадан жақсы нәтиже көрсеткенімен, сурет салудағы нашар дағдылары инженерлік білімін тереңдетуіне кедерілді, нәтижесінде ол бұл пән бойынша 29-орынды иеленді.

АҚШ әскері

Стюарт екінші лейтенант болып тағайындалды және Техастағы атты әскер полкіне жіберілді. Біраз уақыттан соң ол Канзас аймағындағы Форт-Левенвортта жаңа құрылған 1-ші кавалерия полкіне (1855) ауыстырылды, онда полковник Эдвин В. Самнердің басшылығымен полк квартирмейстері және жабдықтау офицері болды. 1855 жылы ол бірінші лейтенант болып жоғарылатылды. Олар танысқаннан екі ай өткен соң, қыркүйек айында никелесті. Стюарт өзінің шапшаң махаббаты туралы латын тілінде: "Veni, Vidi, Victus sum" (Келдім, көрдім, жеңілдім) деп әзілдеп жазды. Форт Райлиде (Канзас штаты) әсем той жоспарланған болса да, 20 қыркүйекте Стюарттың әкесінің қайтысынан жоспарлар өзгеріп, 14 қарашадағы той шағын және тек отбасы мүшелерінің куәлігінде өтті. Олардың тұңғыш баласы, қыз, 1856 жылы дүниеге келді, бірақ сол күні қайтыс болды. 1857 жылдың 14 қарашасында Флора тағы бір қызды дүниеге әкелді, ата-анасы оған анасының құрметіне Флора деп ат қойды. Отбасы 1858 жылдың басында Форт Райлиге көшіп, үш жыл тұрды. 1859 жылға дейін жұбайлардың екі құлы болды, біреуі әкесінен мұраға қалған, екіншісі сатып алынған.

Қанды Канзас

Стюарттың көшбасшылық қабілеттері тез танылды. Ол Түпкілікті американдықтармен шекаралық қақтығыстардың және "Қанды Канзас" соғысының қатысушысы болды. 1857 жылдың 29 шілдесінде Канзастағы Соломон өзені маңындағы шайқаста шайендермен шайқасып жарақат алды. Полковник Самнер түпкілікті американдықтардың жебелеріне қарсы қылыштарды шығарып шабуыл жасауға бұйрық берді. Қару-жарағы жеткіліксіз жауынгерлерді таратып, Стюарт пен үш лейтенант олардың бірін қуды, Стюарт оны пистолетімен жамбасына жарақаттады. Шайендер бұрылып, Стюартқа .36 калибрлі Allen & Thurber пистолетімен атқылады, оқ оның көкірегіне тиді, бірақ терісін тесіп қана зақым келтірді. Стюарт қыркүйек айында Форт-Левенвортқа оралды және әйелімен қайта қосылды.

Джон Браун

1859 жылы Стюарт ат әскері үшін жаңа жабдық ойлап тапты, оның үшін 4 қазанда 25 684 нөмірімен патент алды – қылыштарды белбеуге ілудің жақсартылған тәсілі. АҚШ үкіметі Стюартқа «пайдалану құқығы» лицензиясы үшін 5000 доллар төледі, ал Стюарт Филадельфиядағы Knorr, Nece and Co. компаниясымен өндіріс келісімі жасасты. Вашингтон қаласына үкіметтік келісімшарттарды талқылауға келгенде және квартирмейстерлік бөлімге тағайындалуға өтініш берген кезде Стюарт Джон Браунның Харперс-Ферридегі АҚШ қару-жарақ арсеналына жасаған шабуылы туралы естіді. Стюарт полковник Роберт Лидің көмекшісі болуға ерікті түрде келісті және Лимен бірге 8-ші және I көшелердегі (Вашингтон, округ Колумбия) теңіз жаяу әскері казармасынан және Мэриленд милициясының төрт ротасынан тұратын топпен бірге сапарлады. Өзін Исаак Смит деп таныстырған топтың басшысына Лидің жазбаша түрде капитуляциялау шартын жеткізіп бергенде, Стюарт Канзастағы күндерінен таныс «Ескі Осаватоми Браунды» таныды.

Отставка

Стюарт 1861 жылғы 22 сәуірде капитандыққа көтерілді, бірақ 3 мамырда Вирджинияның бөлінуінен кейін Конфедерация армиясына қосылу үшін АҚШ армиясынан кетті. 1860 жылғы 26 маусымда Флора Филип Сент-Джордж Кук Стюарт деген ұл дүниеге келді, бірақ Стюарт 1861 жылдың соңында қарындасының күйеуіне деген наразылығынан оның атын Джеймс Эуэлл Браун Стюарт кіші ("Джимми") деп өзгертті. Қайын атасы, полковник Кук, соғыс кезінде АҚШ армиясында қалатынын білген соң, Стюарт қайын сіңілісіне (кейін Конфедерация бригадасының генерал-майоры болған Джон Роджерс Кукқа) хат жазып, "Ол бір рет өкінетін болады, және ол өкініштің соңы болмайды" деді. Вирджиниялық Джордж Томас та Одақпен бірге қалуға шешім қабылдағанын білгенде, Стюарт "Мен Томасты туған жеріне сатқындық еткені үшін дарға асуға тілеймін" деп жазды.

Ертегі қызмет

Стюарт 1861 жылдың 10 мамырында Конфедерация армиясының Вирджиния жаяу әскерінің подполковнигі болып тағайындалды. 16 шілдеде полковник болып жоғарылатылды. Бірақ генерал Роберт Ли Солтүстік Вирджиния армиясының бас қолбасшысы болғаннан кейін, Стюарттан одақ армиясының оң қанатының осал екенін анықтау үшін барлау жүргізуді сұрады. Стюарт 12 маусым күні таңертең 1200 атты әскермен жолға шықты. Қанатының шынымен осал екенін анықтағаннан кейін, ол әскерін одақ армиясының толық айналысына алып, 15 маусымда 150 мильден кейін 165 тұтқынға алынған одақ сарбазымен, 260 жылқы және қашырмен, сондай-ақ түрлі жабдықтар мен қару-жарақпен оралды. Оның әскері оның қайнағасы, полковник Кук басқаратын, одақтың орталықтандырылмаған атты әскерінен айтарлықтай қарсылық көрмеді, және олардың жалғыз құрбаны бір адам болды. Бұл маневр көп шу көтерді, ал Стюарт Ричмондта гүл жапырақтарымен қарсы алынды. Конфедерацияның көзінде ол Стоунволл Джексонмен бірдей танымал болды.

Солтүстік Вирджиния

Солтүстік Вирджиния науқанының басында Стюарт 1862 жылдың 25 шілдесінде генерал-майор болып тағайындалды, ал оның құрамасы кавалерия дивизиясына дейін күшейтілді. Солтүстік Вирджиния армиясының кавалериясы бұрын бригадалармен ұйымдастырылса, енді толыққанды дивизияға айналды, бұл Потомак армиясының атты әскеріне қарағанда маңызды ұйымдық артықшылықты қамтамасыз етті, себебі олардың атты әскері инфантерия бригадаларына қосылған полктер ретінде тиімсіз ұйымдастырылған және армия сигналы корпусының бір бөлігі ретінде қарастырылған. Тамыз айындағы шабуыл кезінде ол тұтқынға түсуге шамалы жетіп, федералдық әскерлердің қуып жететініне байланысты өзінің әйгілі қауырсынды шапанын және плащын жоғалтты. Бірақ, келесі күні Кэтлетт стансасында жасаған қарсы шабуылында Одақ армиясының қолбасшысы генерал-майор Джон Поуптың штабын басып алып, Поуптың толық формасын ғана емес, сонымен қатар Лиге Поуптың армиясына күш түсу туралы құнды ақпаратты қамтитын бұйрықтарды да қолға түсірді.

Мэриленд штаты

1862 жылдың қыркүйегінде Мэриленд кампаниясы барысында Стюарттың ат әскері әскердің солтүстікке қарай жылжуын қамтамасыз етті. Ол Роберт Лидің Джордж Б. Макклелланның Потомак армиясының орналасуы және жылдамдығы туралы толыққанды хабардар болмауына жауапкершілік тартады. Бес күн бойы Стюарт әскерлерін демалдырып, Мэриленд штатының Урбана қаласында жергілікті тұрғындар үшін гала-кеш өткізді. Оның есептерінде барлаушылары мен күзетшілерінің ақпарат жинағаны туралы ешқандай мәлімет жоқ. Одақ әскері Лидің бөлінген әскеріне жақындағанда, Стюарттың әскерлері Фредерикке қарай жолдағы әртүрлі нүктелерде шайқасты, бірақ Стюарт бригадаларын қарсы шабуылға қарсы тұру үшін жеткілікті түрде жинауға қол жеткізе алмады. Ол Одақтың күштерінің Тернердің саңылауына қауіп төндіріп тұрғанын білмей, Одақтың жылжу бағыттарын дұрыс бағаламады және Оңтүстік тауы шайқасында Оңтүстік тау өткелдерін қорғау үшін генерал-майор Д.Х. Хиллдің жаяу әскерінің көмегіне мұқтаж болды. Оның атты әскери артиллериясы Антиетам шайқасында Одақ әскерінің қанатына шабуыл жасады. Түстен кейін Стоунволл Джексон Стюартқа Одақтың оң жақ қанатын және тылын шабуылдау үшін ат әскерімен маневр жасауға бұйрық берді, егер бұл сәтті болса, Батыс орманынан жаяу әскер шабуылы жасалатын еді. Стюарт Одақ шебін артиллериялық оқ жаудырылғанмен сынап көрді, бірақ оған «өлімге» әкеп соқтыратын қарсы оқ жаудырылды, ал Джексон жоспарлаған атты әскер маневрі іске аспады. Ли әскері Вирджинияға қайтып келгеннен үш апта өткен соң, 1862 жылдың 10-12 қазанында Стюарт Потомак армиясының айналасын тағы бір батыл түрде айналып өтті – Чемберсбургке шабуылы, Дарксвиллден (Батыс Вирджиния) Мерсерсбургке (Пенсильвания), Чемберсбургке және шығысқа қарай Мэриленд штатының Эмитсбургі арқылы, одан оңтүстікке қарай Хайатстаун (Мэриленд) және Уайтс Форд арқылы Лисбургке (Вирджиния) дейін – бұл Одақ әскерлерін тағы да ұятқа қалдырып, жылқы мен жабдықтарды тартып алды, бірақ шаршаған әскер мен жануарлардың есебінен, айтарлықтай әскери пайда әкелмеді. Жюбал Эрли оны «ең ұлы жылқы ұрлау экспедициясы» деп атады, ол жауды тек «ашуландырды». Стюарт өзінің досы Джексонға Ричмонд тігіншісінен тапсырыс берілген алтынмен әшекейленген жаңа офицерлік киім сыйлады, ол Джексонға лайықты генералдың сырт келбетін береді деп ойлады (Джексон мұндай нәрселерге бей-жай қарады). Макклеллан Лиді қуу үшін президент Линкольннің ықпалымен әскерін баяу оңтүстікке қарай жылжытты және 26 қазаннан бастап Потомак өзенін кесіп өтті. Ли бұған қарсы шаралар қолданғанда, Стюарт Лонгстриттің корпусын күзетті және қараша айының басында Маунтвилл, Алди және Аппервилл маңында Одақ атты әскерімен және жаяу әскерімен бірнеше рет шайқасты. 6 қарашада Стюартқа телеграмма арқылы қызы Флораның 3 қарашада бес жасқа толғанға дейін ішек қабынуынан қайтыс болғаны туралы хабарланды.

Фредериксбург және Чанселлорсвилл

1862 жылдың желтоқсанында Фредериксбург шайқасында Стюарт және оның ат әскері – әсіресе майор Джон Пелхамның ат артиллериясы – Хамильтон өткелінде Стоунволл Джексонның қанатын қорғады. Генерал Ли өзінің атты әскерін мақтап, олардың «біздің оң жағымызды тиімді қорғап, жауды мазалап, оның қимылдарын қиындатқандығын, оның қанатына ілініп, мүмкіндік туғанда шабуыл жасағандығын» айтты. Стюарт келесі күні Флораға өзінің тері жағасынан оқ өткенін, бірақ жарақат алмағанын хабарлады. Рождестводан кейін Ли Стюартқа Раппаханок өзенінің солтүстігіне шабуыл жасап, «жаудың тылына еніп, мүмкін болса, оның орналасқан жерін және қимылдарын анықтап, жағдайға қарай оған зиян келтіруді» бұйырды. Операцияға 1800 сарбаз бен ат артиллериясының батареясы бөлінген Стюарттың шабуылы Фэрфакс сотының оңтүстігінен шамамен төрт мильге дейін жетті, 250 тұтқын, жылқы, қашыр және жабдықтарды қолға түсірді. Телеграф сымдарын тікелей бақылап, оның сигналшылары одақтың командирлері арасындағы хабарламаларды ұстап алды, ал Стюарт одақтың жабдықтау басқарушысы генерал Монтгомери С. Мейгске жеке телеграмма жіберді: «Генерал Мейгс болашақта жақсы қашырлармен қамтамасыз етсін; жақында бергендеріңіздің сапасы өте төмен». 1863 жылдың 17 наурызында Стюарттың ат әскері Келли Фордта одақтың шабуыл жасаған тобымен қақтығысты. Бұл шағын жеңіске майор Пелхамның қазасы себеп болды, бұл Стюартқа зор қайғы әкелді, өйткені ол оны кіші ағасы сияқты жақын санады. Ол Конфедерация конгрессменіне: «Асыл, ер жүрек, батыр Пелхам енді жоқ. Біз төккен қайғылы жас пен менің басқаруымдағы қаралы күйзеліс оның қазасына куә болсын» деп жазды. Флора сол кезде жүкті болды және Стюарт оған егер ұл туса, оны Джон Пелхам Стюарт деп атауды қалады. (Вирджиния Пелхам Стюарт 9 қазанда дүниеге келді.) Чанселлорсвилл шайқасында Стюарт 2 мамырдағы әйгілі қанаттық шабуыл кезінде Стоунволл Джексонмен бірге болды және Джексон мен оның аға дивизия командирі генерал-майор А. П. Хиллдың жараланғандығы туралы хабар алғаннан кейін, одақтың XI корпусының отырған сарбаздарын қууға кірісті. Хилл корпустағы ең жоғары лауазымды генерал, бригадир генерал Роберт Родсты айналып өтіп, Стюартқа екінші корпустың басқаруын жүктеуге бұйрық берді. Бұл басқару ауысуына байланысты кешігулер 2 мамыр түнінде қанаттық шабуылды тоқтатты, бірақ бұрын жаяу әскерге басшылық еткен тәжірибесі жоқ Стюарт келесі күні күшті және үйлесімді шабуылды бастады. Чанселлорсвиллде одақтың оң қанатына қарсы. Одақ әскерлері Хейзел Гроувті тастап кеткен кезде Стюарт оны тез басып алып, одақтың позицияларын артиллериямен бомбалауды ойластырды. Стюарт 6 мамырда Хилл қызметке оралғаннан кейін жаяу әскерге басшылық етуді тоқтатты. Стивен У. Сирс былай деп жазды: «Жаңа басқаруда, жаяу әскер мен артиллерияға алғаш рет басшылық ететін атты әскер командирі Джеб Стюарт одан жақсы жұмыс істей алмас еді». Ақылды Портер Александр барлық мақтау Стюартқа тиесілі деп сенді: «Жалпы алғанда, соғыста Стюарттың команданы өте қиын жағдайдан шығарғанынан артық керемет нәрсе болды деп ойламаймын». 10 мамырда Стоунволл Джексон қайтыс болды және Стюарт жақын досының қазасына тағы да қайғыға батты, оның штабына оның өлімі «ұлттық апат» екенін айтты. Джексонның әйелі Мэри Анна 1 тамызда Стюартқа жазған хатында оған көңіл білдіргені үшін алғыс айтты: «Сіздің достығыңыз бен құрметіңіз оған жылы жауап қайтарылғанын сізге еске салмаудың қажеті жоқ. Мен оның Gen'l Стюарт туралы жылы жеке досы ретінде және сіздің солдаттық қасиеттеріңізге деген құрметін жиі айтқанын естідім».

Брэнди станциясы

Геттисбургтік науқанға қайта оралған Стюарт өзінің мансабындағы екі төмен нүктесіне тап болды, бастапқысы Брэнди Станциясы шайқасы болды – соғыстың ең ірі, көбінесе атты әскерлердің қатысқан шайқасы. 5 маусымда Лидің екі жаяу әскер корпусы Калпеперде және оның төңірегінде орналасты. Солтүстік-шығысқа қарай алты шақырым жерде, Раппаханнок өзенінің бойын ұстап, Стюарт атты әскерлерін, көбінесе Брэнди Станциясы маңында орналастырып, жаудың күтпеген шабуылынан Конфедерация армиясын қорғады. Стюарт генерал Лиден әскерін толық қарап шығуды сұрады. 5 маусымда өткен бұл әскери парадта 9 мыңға жуық атты сарбаз бен төрт атты артиллерия бөлімі қатысты, олар Брэнди Станциясының оңтүстік-батысына қарай үш шақырым жердегі Инлет Станциясында шайқас имитациясы жасады. Ли парадқа қатыса алмады, сондықтан ол 8 маусымда оның қатысуымен қайталанды, бірақ екінші рет өткізілген шара тек қарапайым парадпен шектелді, шайқас имитациясы болған жоқ. Әскердің белсенділігі төмен болғанына қарамастан, атты әскерлердің бір бөлігі мен газет тілшілері Стюарттың тек өзінің мақтанышын қанағаттандырып, жылқыларды шаршатып жатыр деп шағымданып, наразылық білдірді. Ли Стюартқа ертесі күні Раппаханнокты кесіп өтіп, одақтың алдыңғы бекеттеріне шабуыл жасауды бұйырды, солтүстікке қарай жылжығанда Конфедерация армиясын бақылаудан немесе кедергі келтіруден қорғауды тапсырды. Осы шабуылды күтіп отырған Стюарт шаршаған сарбаздарына Брэнди Станциясы маңында орналасуға бұйырды. Потомак армиясының қолбасшысы генерал-майор Джозеф Хукер Стюарттың Калпепер маңында болуын оның армиясының жабдықтау желілеріне шабуылға дайындық екендігінің белгісі деп түсіндірді. Ол атты әскер командирі генерал-майор Альфред Плезонтонға 8 мың атты және 3 мың жаяу әскерден тұратын күшті жинап, 9500 конфедератты "таратып, жою" мақсатымен "шабуылдық рейд" жасауға бұйырды. Плезонтонның күштері 1863 жылдың 9 маусымында екі колонна бойынша Раппаханнокты кесіп өтті, алғашқысы Беверли Фордтан (бригадир генерал Джон Бьюфордтың дивизиясы) Стюартты күтпеген жерден ұстап, оны және оның штабын оқ атысының шуымен оятты. Екінші колонна Келли Фордтан өтті, Стюартты қайтадан таңқалдырды, және конфедераттар алдыңғы және артқы жақтан шабуылға ұшырады, қанағаттандыратын атты шайқас болды. Флитвуд төбесінде, өткен түнде Стюарттың штабы орналасқан жерде, шабуылдар мен қарсы шабуылдардың тізбегі алға-артқа созылды. Он сағаттық шайқастан кейін Плезонтон өз әскерлеріне Раппаханноктан кері шегінуге бұйырды. Стюарт конфедераттар шайқас алаңын ұстап тұрғанын баяндап, жеңіске жеткенін мәлімдеді, бірақ Брэнди Станциясы шайқасы тактикалық теңдестік деп есептеледі, екі тараптың да жеңісі шамалы болды. Плезонтон маңызды науқанның басында Стюарттың күшін тоқтата алмады және Лидің жаяу әскерінің орналасқан жерін таба алмастан кері шегінді. Алайда, оңтүстік атты әскері одақтың екі үлкен колоннасының қозғалысын байқамағаны және олар күтпеген шабуылдың құрбаны болғаны оңтүстік генералдары мен баспасөзден қатыгез сынға ұшырады. Бұл шайқас одақтың атты әскерінің өркендегенін көрсетті және бұрынғы жеңілмейтін оңтүстік атты әскерінің құлдырауын болжады.

Стюарттың Геттисбург шайқасындағы атпен жүруі

Маусым айында Ли әскері Шенноа аңғары арқылы солтүстікке қарай жорық жасағанда, шағын кавалерия шайқастарынан кейін Стюарт, мүмкін, Брэнди стансасындағы күтпеген шабуылдан кейін беделін қайта жасаймын деп, жау әскерін тағы бір рет айналып өтудің даңқын ойлаған болуы мүмкін. 22 маусымда генерал Ли Стюартқа солтүстікке қарай жорыққа қатысу бойынша бұйрық берді. Бұл бұйрықтың нақты мазмұны қатысушылар мен тарихшылар арасында әрдайым даулы болған, бірақ мәнісі мынадай еді: Стюарт күшінің бір бөлігімен тау өткелдерін күзетуі керек, ал Солтүстік Вирджиния армиясы Потомактан оңтүстікке қарай жылжып тұрғанда, ол армияның қалған бөлігімен өзенді кесіп өтіп, Эуэллдің екінші корпусының оң жақ фланкіне күзет қоюы тиіс еді. Бірақ Стюарт Блю-Ридж тауларына жақын солтүстікке тікелей барудың орнына, өзінің үш ең жақсы бригадасын (бригадир генерал Уэйд Хэмптон, бригадир генерал Фитцхуг Ли және полковник Джон Р. Чамблис, соңғысы жарақат алған бригадир генерал В. Х. Ф. "Руни" Лидің орнына тағайындалған) алып, Роквилльден Вестминстерге және Пенсильванияға қарай жылжып, жол бойында жабдықтарды басып алып, жау астанасының маңында шатақ тудыруды көздеді. Стюарт өзінің үш бригадасымен 25 маусымда таңғы сағат 1-де Салем депосынан аттанды. Алайда, Стюарттың жоспарына қарамастан, одақтың әскері қозғалысқа шығып, оның таңдаған бағыты федералды жаяу әскер колонналарымен тосылып қалды, бұл оны және генерал Лиді күтпегендей шығысқа қарай бұруға мәжбүр етті. Бұл Стюарттың бұйрық бойынша Эуэллмен байланысуына кедергі келтірді және Лиді бейтаныс жау территориясына енгенде өзінің ең басты кавалерия күштерінен – әскердің "көздері мен құлақтарынан" айырды. Стюарттың жасағы 28 маусымда таңғы сағат 3-те Потомак өзенін кесіп өтті. Роквилльде олар 140 жаңа, толық жүктелген арбадан және жылқылардан тұратын керуенді басып алды. Бұл керуен Стюарттың жорығына қиындық тудырды, бірақ ол Лидің бұйрығын жабдықтар жинауға басымдық беру ретінде түсіндірді. Конфедерациялық шабуылшылардың жақындауы ұлттық астанада алаңдаушылық тудырды және конфедераттарды қуу үшін екі одақтық кавалерия бригадасы мен артиллериялық батарея жіберілді. Стюарт, шаршаған жылқылары болмаса, "7-ші көше арқылы жүріп, Эйб пен кабинет мүшелерін тұтқынға алған болар еді" деді. 29 маусымда Вестминстерде оның әскері Балтимор жолындағы екі одақтық кавалерия ротасын жеңіп, Балтимор қаласында "үлкен үрей" тудырды деп мәлімдеді. Стюарт колоннасының алды Бригадир генерал Джадсон Килпатриктің кавалериясымен кездесіп, 30 маусымда оны шашыратты; Килпатриктің әскері қайта жиналғаннан кейін Хановер шайқасы аяқталды және конфедераттарды қаладан қуды. Стюарт бригадалары Килпатрикпен шайқасқаннан гөрі, басып алған керуенді күзетуге жақсырақ дайындалған еді. 20 шақырымдық қараңғы жолдан кейін, оның шаршаған әскері 1 шілдеде таңертең Доверге жетті, Геттисбург шайқасы оларсыз басталғанда. Стюарт Эуэллді табуға үміттене отырып, Карлайлға бет бұрды. Ол 1 шілде күні кешкісін қалаға бірнеше оқ-дәрі лақтырып, Карлайл казармасын өртеп, содан кейін оңтүстікке қарай Геттисбургке қайтып келді. Ол және оның жасағының көп бөлігі 2 шілде күні түстен кейін Геттисбургте Лиге қосылды. Ол Уэйд Хэмптонға конфедерациялық шайқас шебінің сол жақ артқы жағын қамтауға бұйрық берді, ал Хэмптон Геттисбургте Стюартқа қосылғанға дейін Хантерстаун шайқасында бригадир генерал Джордж Армстронг Кастерге қарсы шайқасты.

Геттисбург және оның салдары

2 шілде күні түстен кейін Стюарт Геттисбургке келгенде, ол Лиден сирек кездесетін сөгіс алды. Ли мен Стюарт арасындағы жеке кездесуге ешкім куә болған жоқ, бірақ штабта Лидің сәлемі «кекеліп, суық» болғандығы туралы хабар тарады. Полковник Эдвард Портер Александр былай деп жазды: «Ли тек: «Жақсы, генерал, сіз ақыры осындасыз» деп айтса да, оның мінезі сөгіс білдірді, және оны Стюарт осылай түсінді». Соғыстың соңғы күні Стюартқа жаудың артқы жағына көшу және оның байланыс желісін бұзу бұйрығы берілді, сонымен бірге Пикеттің шабуылы Зират қырқасындағы одақтың позицияларына қарсы жіберілді, бірақ оның Шығыс кавалерия алаңындағы шабуылы бригада генералдары Дэвид Грегг пен Джордж Кастердің басшылығымен одақтың кавалериясымен тойтарылды. Геттисбургтен кері қайтқан кезде Стюарт өзінің барлық назарын армияның қозғалысына арнады, соғыс атты әскерінің агрессивті қууына қарсы және мыңдаған күймелерді жараланған адамдармен және ауыр жолдар мен қолайсыз ауа райымен қамтамасыз ету үшін сүйреп жүрді. Артқа шегінуді тоқтату және кейінге қалдыру кезінде көптеген шабуылдар мен ұсақ шайқастар болды. Стюарттың адамдары Потомак өзенін кесіп өтетін соңғы бөлімшелер болды, олар Вирджинияға «қасіретке ұшыраған жағдайда – толығымен тозған және сынған» күйінде оралды. Геттисбург кампаниясы Стюарт мансабының ең даулы кезеңі болды. Ол Лидің Геттисбургтегі жеңілісі үшін Джобал Эрли сияқты соғыстан кейінгі «жоғалған себеп» қозғалысының жақтаушылары кінәлаған күнәнің бірін (Джеймс Лонгстритпен бірге) болды. Бұл, ішінара, Стюарттың бағыныстысы Томас Л. Россер сияқты аз бейтарап жазушылардың пікірлерімен қозғалды, ол соғыстан кейін Стюарт «бұл науқанда, сөзсіз, бізді Геттисбург шайқасынан айырған өлімге әкелетін қателік жасады» деп мәлімдеді. Лидің жорық туралы баяндамасында: «Кавалерияның жоқтығы дұрыс ақпарат алуды мүмкін емес етті. [Стюарт] жүріп өткен жолмен Федералды армия оның командасы мен біздің негізгі корпустың арасында болды, ол Карлайлға келгенге дейін онымен кез-келген байланыс орнатуды болдырмады. Геттисбургке қарай шеру Федералды армияның қозғалысы белгілі болған жағдайда жүргізілгеннен баяу жүргізілді». Тарихшылар Геттисбургтегі жеңілістің Стюарт Лиге ақпарат бермегенімен байланысты екендігіне қатысты пікірлері әртүрлі. Эдвард Г. Лонгакер Ли Стюартқа әмірлерін әдейі орындауға мүмкіндік берді деп айтады. Эдвин Б. Коддингтон Геттисбург кампаниясындағы Стюарттың «трагедиясына» сілтеме жасайды және Фитцхуг Ли «Стюарт оған берілген дискрецияны, әрине, ақылға қонымды түрде қолданды ма» деген сұрақ көтергенде, жауап жоқ деп есептейді. Стюарттың жоқ болуы Лидің Геттисбургте таңғалуы мүмкін екенін мойындап, Коддингтон одақ қолбасшысының да таңғалғандығын айтады. Эрик Виттенберг пен Дэвид Петруцци «бұл жерде айналасына айналасы үшін кінәлаудың көп екендігі» туралы қорытындыға келді және кінә Стюарт пен Лидің бұйрықтарындағы нақтылықтың жоқтығы мен Геттисбургтен солтүстік-шығысқа қарай Стюартпен байланысуға тырысқан Ричард С. Эуэлл арасында бөлінеді. Джеффри Д. Верт Ли, оның офицерлері және Потомак армиясының соғысуы Геттисбургте Конфедерацияның жеңілісіне жауапты екенін мойындайды, бірақ «Стюарт Ли мен армияны Геттисбургтегі есептеуде алдады. Ли оған сенім артып, сыпайылық танытты, бірақ Стюарт ақылсыз әрекет етті». Стюарт Геттисбург науқанындағы рөлі үшін ешқандай ресми түрде сөгіс немесе тәртіптік жаза алған жоқ, бірақ оның 1863 жылы 9 қыркүйекте корпус командалығына тағайындалуы генерал-лейтенантқа көтерілуді қамтымаған. Эдвард Бонекемпер Солтүстік Вирджиния армиясындағы барлық басқа корпус командирлері осы атақты алып жүргендіктен, Лидің Стюартты генерал-майор дәрежесінде ұстап тұру туралы шешімі, сонымен бірге Стюарттың қол астындағы Уэйд Хэмптон мен Фитцху Лиді генерал-майорларға көтеруі, бұл түсініксіз сөгіс деп саналуы мүмкін деп жазды. Верт Лидің Геттисбург кампаниясы кезінде Стюарттың қызметін қарастырғанына ешқандай дәлел жоқ екенін және «Лидің ат әскерінің командалық жауапкершілігі жаяу әскердің жауапкершілігіне тең емес деп ойлағаны» мүмкін екенін жазды.

1863 жылдың күзінде және 1864 жылғы құрлықтық науқан

Ли 9 қыркүйекте ат әскерін қайта ұйымдастырып, Стюарт үшін екі дивизиядан тұратын, әрқайсысы үш бригадалық ат әскер корпусын құрды. Бристоу жорығында Стюартқа жаудың тылына өту үшін кең ауқымды қозғалыс жүргізу тапсырылды, бірақ генерал Мид шеберлікпен әскерін кері шегіндіріп, Стюартқа ешқандай мүмкіндік бермеді. 13 қазанда Стюарт Уоррентон маңында Одақтың III корпусының артынан шабуыл жасап, Оберннің бірінші шайқасын тудырды. Юэлл корпусы оны құтқаруға жіберілді, бірақ Стюарт әскерін орманды шатқалда жасырып, III корпус сезбей өткен соң, көмек қажет болмады. Мид Манассас-Джанкшнға қарай шегінгенде, 14 қазанда Одақтың II корпусының бригадалары Стюарттың ат әскерімен және Бригадир генерал Гарри Хейстің дивизиясының жаяу әскерімен Ауберн маңында арттық күштерге қарсы шайқасты. Стюарттың ат әскері Уорреннің жаяу әскерін алдап, қауіптен құтылды. Бристоу станциясындағы Конфедерацияның жеңілісінен және Центревиллге жасалған сәтсіз шабуылдан кейін, Стюарттың ат әскері Ли армиясының Манассас-Джанкшн маңынан шегінуін қамтамасыз етті. Джадсон Килпатриктің Одақ ат әскері Стюарттың ат әскерін Уоррентон жолымен қуды, бірақ Каштановый төбесіне жақын жердегі тұзаққа түсіп, шайқасқа түсті. Одақтың әскерлері шашырап, бес мильге (сегіз шақырымға) дейін қуылды, бұл оқиға "Бакленд жарысы" деп аталды. Оңтүстік баспасөз күзгі науқандағы сәтті өнер көрсеткеннен кейін Стюартқа қатысты сынауын азайтты. 1864 жылдың көктемінде генерал-лейтенант Улисс С. Гранттың Лиге қарсы шабуылы, "Overland" жорығы, Wilderness шайқасымен басталды, онда Стюарт Томас Л. Россердің Лорел бригадасын Джордж Кастердің жақсы қаруланған Мичиган бригадасына қарсы шайқасқа итермелеп, ауыр шығынға ұшыратты. Генерал Ли Стюартқа хабарлама жіберді: "Кавалерияңызды сақтау және оны тозудан қорғау өте маңызды. Артықшылықтар тудыратын кез келген шабуылды жасау үшін дұрыс шешімдеріңізді пайдаланыңыз." Армиялар келесі шайқасқа қарай маневр жасағанда, Спотсильвания сотының үйінде Стюарттың ат әскері Одақ ат әскеріне қарсы кешіктіру шараларын жүргізді. Оның Лорел Хиллдегі қорғанысы, сондай-ақ бригадир генерал Джозеф Б. Кершоудың жаяу әскерін басқаруы, Одақ армиясының алға жылжуын бес сағатқа тоқтатты.

Сары мейрамхана және өлім

Потомак армиясының қолбасшысы генерал-майор Джордж Мид және оның ат әскерінің қолбасшысы генерал-майор Филип Шеридан, Құрлықтық науқанның алғашқы екі шайқасында Одақ ат әскерінің өнімділігі туралы дауласты. Шеридан, "барлық атты әскерді шоғырландырып, Стюарттың жасағына қарсы күшпен шабуыл жасап, оны жеңгім келеді" деп ызаланды. Мид бұл туралы Грантка хабарлады, ол: "Шеридан мұндай деді ме? Әдетте, ол ненің туралы айтып тұрғанын жақсы біледі. Оған бастауға рұқсат беріңіз!" деді. Шеридан дереу Ричмондқа жақын орналасқан Конфедерацияның жабдықтау және теміржол желілеріне шабуыл ұйымдастырды, ол Стюартты шайқасқа шақыратынын білді. Шеридан оңтүстік-шығысқа қарқынды жылдамдықпен қозғалып, Солтүстік Анна өзенін кесіп өтіп, Вирджиния орталық теміржолындағы Бивер-Дэм станциясын басып алды, онда оның әскері пойызды қолға түсіріп, 3000 Одақ тұтқынын босатып, Ли армиясына арналған бір миллионнан астам рацион мен медициналық жабдықты жойды. Стюарт Шериданның атты әскерін тоқтату үшін шамамен 3000 атты әскерін жіберді, олардың саны Шериданның әскерінен үш есе көп болды. Ол өзінің көмекшісі, майор Эндрю Р. Венаблмен бірге қуалау кезінде, Стюарттың әйелі Флора және оның балалары Джимми мен Вирджиниямен кездесу үшін жол бойында тоқтады. Венабл Стюарт туралы былай деп жазды: "Ол маған соғыстан тірі шығуды күтпегенін және егер біз жеңілсек, ол өмір сүруге ниеті жоқ екенін айтты". Сары таверна шайқасы 11 мамырда Ричмондтан солтүстікке қарай 10 шақырым жердегі тасталған сарайда болды. Конфедерация әскері Ричмондқа баратын жолдың бойындағы төменгі қырқадан қарсылық көрсетті, үш сағаттан астам шайқасты. Техаслық Джек Омохундродан алған барлау мәліметтерінен кейін Стюарт қарсы шабуылға шығып, Одақ әскерін төбеден кері итерді. Стюарт, ат үстінде, 1-ші Вирджиния атты әскерінің K ротасының алдында Одақ әскеріне револьверін атып, жігерлендірді. 5-ші Мичиган атты әскері Стюарттан артқа шегінгенде, 44 жастағы Джон А. Хафф аттан түсіп, Стюартқа 10-30 метр қашықтықтан .44 калибрлі револьверімен атып өлтірді. Ірі калибрлі оқ Стюарттың ішін тесіп өтіп, омыртқасының оң жағынан бір дюйм шығып кетті. Стюарт K ротасының командирі Гас В. Дорсидің құшағына құлады. Дорси оны ұстап алып, атынан түсірді. Стюарт оған: "Дорси, адамдарынды сақтап қал" деді. Дорси оны тастап кетпей, Стюартты артқа алып кетті. Стюарт қатты ауырып, жедел жәрдем оны Ричмондқа, қайын інісі доктор Чарльз Брюердің үйіне, әйелінің келуін күтіп апарды. Стюарт жедел жәрдем көлігінде майданнан шығарылғанда, кері шегініп жатқан әскерлердің қатарын байқап, оларға майданнан соңғы сөздерін айтты: "Артқа қайтыңыз, артқа қайтыңыз және менің міндетімді орындағанымдай, өз міндетіңізді орындаңыз, сонда еліміз аман болады. Артқа қайтыңыз, артқа қайтыңыз! Мен жеңіліске ұшырағаннан гөрі өлгенімді артық көремін". Стюарт өзінің қылышы мен шпоринтерін ұлына беруге бұйырды. Оның көмекшісі майор Макклеллан оның қасынан кеткен кезде Конфедерация президенті Джефферсон Дэвис келіп, Стюарттың қолын ұстап: "Генерал, қалай сезінесіз?" - деп сұрады. Стюарт: "Жай, бірақ Құдай мен елім менің тағдырымды орындадым деп ойласа, өлуге дайынмын" деді. Стюартты өлтірген жеке, Джон Хафф, бірнеше аптадан кейін Хоу-Шоп шайқасында қаза тапты. Флора өмірінің соңына дейін қара киім киді және қайтадан үйленбеді. Ол соғыс аяқталғаннан кейін 15 жыл бойы Вирджиния штатының Солтвилл қаласында тұрды, онда ол ағаш үйден мектеп ашып, сабақ берді. Ол 1880 жылдан 1898 жылға дейін Вирджиния штатының Стаунтон қаласындағы Вирджиния әйелдер институтының директоры болып жұмыс істеді, бұл лауазымға Роберт Э. Ли оны қайтыс болғаннан 10 жыл бұрын ұсынған болатын. 1907 жылы институт оның құрметіне Стюарт Холл мектебі деп аталды. 1898 жылы қызы Вирджиния босану кезінде туындаған асқынулардан қайтыс болғаннан кейін Флора институттан кетіп, Вирджиния штатының Норфолк қаласына көшіп барды, онда ол Вирджинияның күйеуі Роберт Пейдж Уоллерге немерелерін тәрбиелеуге көмектесті. Ол 1923 жылдың 10 мамырында Норфолк қаласында қалалық тротуарда құлап, басын соққаннан кейін қайтыс болды. Ол күйеуі мен қызы Кішкентай Флорамен бірге Ричмондтағы Голливуд зиратында жерленген.

Мұра және ескерткіштер

Оның жақын досы Стоунволл Джексон сияқты генерал Дж.Е.Б. Стюарт та аңызға айналған тұлға және Америка тарихындағы ең ұлы атқыштар қолбасшыларының бірі саналады. Оның федералды армиядағы досы, Одақ генерал-майоры Джон Седжвик Стюартты «Америкада туған ең ұлы атқыштар офицері» деп атады. Джексон мен Стюарт екеуі де шайқаста қаза тапты, бірақ соңғысының имиджі одан да әдейі жасалғандай көрінеді. Верт Стюарт туралы былай деп жазды:

Стюарт Конфедерацияның адасқан рыцары, батыл және шайқасқа құштар кавалер, сәнді форма киген, қауырсынды шляпа мен плащ жамылған. Ол қырғын орындарында ерлік пен ұзақ уақыттан бұрын жоғалған жауынгердің сән-салтанатын сақтады. Ол бұл бейнені мұқият жасады және ол оған сай болды. Ол өзін оңтүстік халқы қалай көретінін сезінді. Оларға рыцарь керек еді, ал ол – сол рыцарь болуға тиіс еді. Стюарттың туған жері, Вирджиния штатының Патрик округіндегі Лорел Хилл, 1992 жылы J. E. B. Stuart Birthplace Preservation Trust, Inc. қорымен сатылып алынып, сақтау және танысу мақсатында пайдаланылды. 2006 жылдың желтоқсан айында Флора Стюарт тіккен Конфедерацияның жеке жауынгерлік туы Heritage Auction мұражайында 956 000 долларға (сатып алушы комиссиясын қоса алғанда) сатылды, бұл Конфедерация туларының арасындағы әлемдік рекордтық баға. 34 дюймдық 34 дюймдық туды Флора 1862 жылы Стюарт үшін қолмен тігіп, ол оны өзінің ең танымал шайқастарына алып барды. J. E. B. Стюарт монументі, мүсінші Фредерик Мойниханның Стюарт мүсіні, бұрын Ричмонд қаласының Монумент даңғылындағы Стюарт шеңберінде орналасқан. Алғаш рет 1907 жылы ашылған, ол 2020 жылдың 7 шілдесінде демонтаждалды.

Стюарт есімімен аталған

Вирджиния штатындағы 58-ші АҚШ автожолы "Дж. Е. Б. Стюарт тас жолы" деп аталған. 1884 жылы Вирджиния штатының Тайлорсвилл қаласы Стюарт деп қайта аталды. Британдық армия Екінші дүниежүзілік соғыста американдық танктердің екі үлгісін, М3 және М5, генерал Стюарттың құрметіне "Стюарт" танктері деп атады.

Мектептер

Флорида штатының Джексонвилл қаласында орта мектеп оның құрметіне аталған. 1959 жылы Вирджиния штатының Фолс-Черч қаласындағы Мунсон-Хиллде оның атымен аталатын жоғары мектеп ашылды. 2017 жылдың басында Фэрфакс округінің мемлекеттік мектептері Фэрфакс округінің мектеп кеңесіне Вирджиния штатындағы Стюарт жоғары мектебінің атын өзгерту мәселесін қарауға көмектесу үшін арнайы жұмыс комитетін құруды ұсынды. Бұл ұсыныс студенттер мен жергілікті қоғамдық мүшелерден Фэрфакс округінің мектептері Вирджиния және басқа штаттардағы құлдық институтын сақтау үшін күрескен Конфедерация генералын құрметтеуді жалғастырмауы керек деген пікірлерден кейін туындады. Комитет құрылуына 2016 жылы актриса Джулианна Мур мен Брюс Коэн бастаған петицияның таралуы себеп болды, ол мектептің атын АҚШ Жоғарғы Сотының бұрынғы төресі Тургуд Маршаллдың құрметіне өзгертуді қолдау үшін 35 000-нан астам қол жинады. 2017 жылдың 27 шілдесінде Фэрфакс округінің мектеп кеңесі 2019 оқу жылының басына дейін мектептің атын өзгерту туралы шешімді бекітті. Шешімде «Стюарт жоғары мектебі» атын жаңа атаудың нұсқасы ретінде қарастыру сұралды. 2018 жылдың 18 маусымында Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы Ричмонд мемлекеттік мектептерінің мектеп кеңесі 6:1 дауыспен J. E. B. Стюарт бастауыш мектебінің атын Барак Обама бастауыш мектебіне өзгертуге келісім берді. 2018 жылдың 12 маусымында мектеп оқушыларына мектептің атын өзгерту үшін ұсынылған жеті нұсқадан үшке дейін таңдау мүмкіндігі берілді. Northside Elementary 190 дауыс алды, Барак Обама Elementary 166 дауыс алды, ал Wishtree Elementary 127 дауыс алды. Содан кейін Ричмонд мемлекеттік мектептерінің басшылығы мектеп кеңесіне мектепті Барак Обаманың құрметіне атауды ұсынды. Суперинтендант Джейсон Камрас: «Конфедерацияның астанасында құлдықты сақтау үшін күрескен адамның есімімен аталған мектептің атын енді бірінші афроамерикалық президенттің есімімен өзгерту өте маңызды. Біздің көптеген балаларымыз, соның ішінде J. E. B. Стюарт мектебінің оқушылары, Барак Обамада өздерін көреді». Жаңадан аталған Барак Обама бастауыш мектебінің оқушыларының 90 пайыздан астамы афроамерикалық балалар. Стюарт Холл мектебі – Вирджиния штатының Стаунтон қаласындағы балабақшадан 12-сыныпқа дейінгі оқушыларға арналған аралас білім беретін мектеп, ол 8-ден 12-сыныпқа дейінгі оқушыларға пансион ұсынады. Ол 1907 жылы ең танымал директоры, Конфедерация кавалериясының жетекшісі генерал-майор Дж. Е. Б. Стюарттың әйелі Флора Кук Стюарттың құрметіне қайта аталды.

Фильмдер

Джозеф Фуква "Геттисбург" және "Құдайлар мен генералдар" фильмдерінде Стюарт рөлін ойнады. Эррол Флинн "Санта-Фе-Трейл" фильмінде Стюарт рөлін сомдады, онда оның соғысқа дейінгі өмірі, Канзаста және Харперс-Ферриде Джон Браунмен қарымталасқан сәттері көрсетілген.

Теледидар

"Жақсы құс" романы негізінде Уайт Рассел Стюарт рөлінде ойнаған шектеулі телесериал жарық көрді. "Твин Пикс" сериалының екінші маусымында Бен Хорн психикалық бұзылыстан кейін Роберт Э. Ли рөліне еніп, өзінің інісі Джерри Хорнды Стюарт деп қабылдайды.

Музыка

Оңтүстік әскерлерінің әні, генерал J. E. B. Stuart мен оның батыл әскерлеріне арналған. "When I Was On Horseback" әні, Arborea фольклорлық тобының "Fortress of the Sun" (2013) альбомындағы шығарма, Стюарттың Вирджиния штатының Ричмонд қаласы жанында қаза тапқандығы туралы мәтінге ие.