Кіріспе

Мобильді үкімет немесе mGovernment – ұялы телефондар, ноутбуктер, жеке цифрлық көмекшілер (PDA) және сымсыз интернет инфрақұрылымын пайдалану арқылы ғана қолжетімді мемлекеттік қызметтер мен қолданбаларды стратегиялық түрде пайдалану арқасында ұсынылатын қызметтер жиынтығы.

Тарих

Жапонияда профессор Ибрагим Кушчу бастаған әлемдегі алғашқы mGovernment жұмысы, қазір mGovernment-ке көшуге көмектесетін Mobile Government Consortium Int (mGCI) консорциумына айналды. mGovernment қызметтерін қолдаушылар, оның мемлекеттік ақпаратты және мемлекеттік қызметтерді "кән кез келген уақытта, кез келген жерде" қолжетімді етуге мүмкіндік беретінін, ал осы құрылғылардың кең таралғандығы мемлекеттік функцияларда оларды пайдалануды талап етеді деп санайды. Мұндай мобильді технологияны тиімді пайдаланудың мысалы – төтенше жағдай туғанда тіркелген азаматтарға SMS хабарлама жіберу. Бүгінде mGovernment қызметтері төрт бағытта дамып келеді: электрондық үкімет қызметтерін тікелей мобильді платформаға көшіру, мемлекеттік сектор қызметкерлеріне мобильді технологиялар мен қосымшаларға қолжеткізуді қамтамасыз ету, интеллектуалды/икемді жұмыс ортасын құру және азаматтарға кез келген уақытта, кез келген жерде қызмет көрсету. mGCI-нің соңғы зерттеулері көрсеткендей, әлем елдері әртүрлі министрліктер мен ведомстволарда жекешелеген шешімдерді енгізудің орнына, mGovernment қызметтерін енгізудің стратегиялық жолдарын іздеп отыр.

Дамушы елдердің жағдайлары

Инфрақұрылымның жетіспеушілігіне байланысты интернетке қолжетімділік төмен, бірақ ұялы байланыс кең таралған аймақтарда, электрондық үкімет жақсырақ шешім болып табылады, әйтсе де, оны қабылдау мәселесі бар. SMS сияқты құралдар арқылы азаматтармен тиімді байланыс орнатуға болады. Дамылып келе жатқан елдердегі мысалдар төменде келтірілген:

Түркия

Түркияда ұялы телефондар 69,6 миллион халқының 23,3 миллионына (34%) енген, ал интернет қолданушылар саны 4,3 миллион (6%) құрайды. Ұялы байланыс санының артуына қарамастан, ұялы интернетке қол жеткізу деңгейі өте төмен. Сондықтан, электрондық үкімет қолданбалары SMS және GPRS технологияларын негізге алған G2G немесе G2C форматтарымен шектеледі. Бұл қолданбалар әлі бастапқы кезеңде, бірақ қызмет көрсетудің дәстүрлі тәсілдерінен артық деп есептеледі. Түркиядағы негізгі ұялы қолданбалардың кейбіреулері төмендегідей:

MOBESE (Мобильді электрондық жүйелерді интеграциялау) – Бұл G2G қолданбасы және құқық қорғау органдары қолданады. Ол құқық қорғау органдарын тиісті жергілікті полиция бөлімшелерімен байланыстырып, азаматтардың жеке басын тексеруге немесе олардың деректерін қарауға мүмкіндік береді. TBS (Көлік ақпараттық жүйесі) – Бұл жүргізуші куәлігін және көлік туралы мәліметтерді тексеруге көмектеседі. Жергілікті басқару қолданбалары – Кейбір муниципалитеттерде азаматтар салық төлеу үшін SMS технологиясын пайдаланады. Сондай-ақ, олар жергілікті деңгейдегі дауыс беруге де қолданылады.

Чехия

Чехияда ұялы телефондар 10 миллион халқының 95%-ына еніп, Еуропадағы және мүмкін, әлемдегі ең жоғары көрсеткіштердің бірін құрайды. Ұялы технологияның кең таралғандығының арқасында, электрондық үкімет қолданбалары тиімдірек және жылдам жұмыс істейді. Азаматтарды дағдарыс және табиғи апаттар туралы хабардар ету мақсатында көптеген электрондық үкімет қолданбалары іске қосылып, сынақтан өтеді. Азаматтарға шұғыл ақпаратты жеткізудің бір жолы – бұл қолданба табиғи немесе техногендік апаттар кезінде SMS хабарламалар арқылы ескерту үшін пайдаланылады. Одан әрі, ол муниципалитет сайлауларында дауыс беруге немесе азаматтардың кез келген мәселеге қатысты келісімін алуға қолданылады.

Филиппин

Филиппинде ұялы телефонның таралуы 23,8% құрайды, бұл 84 миллион халқының 20 миллионы ұялы телефон пайдаланушыларын құрайды. Мемлекеттік электрондық қызметтерге G2C және одан әрі интерактивті C2G қолданбалары кіреді. TXT CSC – Бұл Филиппиннің Мемлекеттік қызмет комиссиясы қызмет көрсетудің тиімділігі мен жылдамдығын арттыру мақсатында іске қосқан SMS қызметі. Қылмыстық құқық бұзу туралы хабарлау – Бұл қызмет 2002 жылы Филиппин Ұлттық полициясы тарапынан іске қосылды, ол азаматтарға қылмыскерлер жасаған қылмыстық құқық бұзулар туралы тиісті органдарға хабарлауға мүмкіндік береді, сондай-ақ полиция да хабарлай алады. SMS арқылы сайлау жағдайы – SMS және MMS арқылы сайлау туралы жаңалықтар мен ақпараттар халыққа ұсынылады.