Халықаралық волейбол турнирі: Әйелдер құрамаларының Гран-приі
FIVB Volleyball World Grand Prix
Халықаралық волейбол турнирі: Әйелдер арасындағы World Grand Prix 1993-2017 ж. өтті. Қазір Volleyball Nations League-ке алмастырылды. Волейбол спортын дамыту мақсатында ұйымдастырылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық волейбол турнирі
International volleyball tournament
FIVB World Grand Prix – 1993 жылы құрылған әйелдер волейбол жарысы. Бұл жарыстың ерлер нұсқасы Дүниежүзілік лига деп аталды. Бұл шараны әлем чемпионаты, әлем кубогы және әлемнің ірі чемпиондары кубогы сияқты басқа халықаралық волейбол жарыстарымен шатастырмау керек. 2018 жылдан бастап World Grand Prix ФИВБ волейбол әйелдер ұлттық лигасымен және Челленджер кубогымен алмастырылды.
The FIVB Volleyball World Grand Prix was an annual women's volleyball competition created in 1993. The men's version of the competition was called World League. This event should not be confused with the other international volleyball competitions, the World Championship, the World Cup and the World Grand Champions Cup. From 2018, the World Grand Prix was replaced by the FIVB Volleyball Women's Nations League and Challenger Cup.
Шығу тегі
World Grand Prix 1993 жылы ФИВБ-ның волейбол спортын жыл сайынғы халықаралық жарыстар өткізу арқылы насихаттау стратегиясының бір бөлігі ретінде құрылды. Бұл жарыс үш жыл бұрын ұйымдастырылған, ерлер арасындағы сәтті өткен Әлем лигасының үлгісімен жасалды. Гран-при Шығыс Азияда әйелдер волейболын өте танымал етті. 2004 жылдан бастап бұл жарыс негізінен азиялық инвесторлардың қолдауымен ұйымдастырылып келеді. Алғашқы жарыстар мен финалдар көбінесе Шығыс Азияда өткізілді, себебі Шығыс Азияда волейболға зор қызығушылық бар және көп көрермені бар (мысалы, Гонконг). Кейіннен жарыстардың бір бөлігі Еуропа мен АҚШ-та өтті, мысалы, 2003 жылғы финал Италияда, ал 2015 жылғы финал АҚШ-та алғаш рет ұйымдастырылды. 1993 жылдан бастап жүлде қорының бюджеті тұрақты түрде өсті, бірақ өте баяу қарқынмен. 2004 жылы ол 1,295 миллион долларды құрады, бұл Әлем лигасының 13 миллион долларымен салыстырғанда өте аз көрсеткіш. Гран-придің мәртебесі басқа үш халықаралық жарыстан төмен болғанымен, жүлде ақшасы мен танымалдылығы айтарлықтай жоғары болды. Бұл жарыс таза коммерциялық сипатта болғандықтан, Гран-при чемпионы әдетте әлем чемпионы деп есептелмейді. Бірақ Гран-при әйелдер волейболының жұлдыздарын шығарды, соның арқасында әлемде әйелдер волейболының дамуына үлкен үлес қосты. Азиялық демеушілердің үстемдігі Әлем лигасының формуласымен алғашқы маңызды айырмашылықты анықтады. Сыныптық кезеңнің матчтарын қабылдайтын қалалардың көпшілігі Азияда орналасқан. Қонақ елдің ұлттық волейбол командасы жарысқа қатысуы міндетті емес. Кейінірек тағы бір өзгеріс енгізілді: кейбір құрлықтарда командалар жарысқа қатысу үшін іліккен болуы керек.
World Grand Prix was created in 1993 as part of the FIVB's marketing strategy to promote the sport of volleyball by establishing annual international competitions. It was modelled after the World League, a successful event for men that had been introduced three years before. The Grand Prix made women's volleyball very popular in East Asia. As of 2004, the competition was maintained mainly with the support of Asian investors. The early competitions and the finals were usually held in East Asia, because the volleyball market in East Asia is large and has a large audience (such as Hong Kong). Later, some competitions were held in Europe and the United States, for example, the 2003 finals was held for the first time in Italy, and 2015 finals was held in the United States. The budget for prize money grew steadily since 1993, but at a rather slow pace. The figures have reached $1.295 million in 2004 meager when compared to the World League's $13 million. Although the status of the Grand Prix was less than the other three international competitions, the prize money and popularity was far better. Because it is purely commercial competition, the winner of the Grand Prix championship is generally not considered a world champion. But the Grand Prix has created stars for female volleyball players, and thus contributed to the promotion of the sport of female volleyball in the world. The predominance of Asian sponsors determined the first major break with the World League's formula. Most of the cities that host preliminary round matches are located in Asia. A host country may or may not have a national volleyball team involved in the competition. A second break was introduced in later years: in some continents, teams must qualify to participate in the competition.
Жеңімпаздар
Grand Prix-тің бұрынғы жеңімпаздарының тарихы 1990-шы жылдардың басынан бері әйелдер волейболында Куба, Бразилия, Ресей және Қытай төрт команданың қалай үстемдік құрғанын нақты көрсетеді. Бес рет жеңімпаз болған АҚШ-пен бірге, олар 2005 жылға дейін осы жарыста титул ұтқан жалғыз командалар. 1993 жылы кубалықтар 1992 жылғы Олимпиада ойындарында алған алтын медальдерін Гран-придің бірінші турнирінде жеңіспен толықтырды. 1994 жылы да олар алтын медаль үшін күресті, бірақ сол кезде ешқандай ірі әйелдер волейболы жарысында бірде-бір медаль алмай келген Бразилиядан жеңіліп қалды. Келесі жылдары Бразилия өздерінің нашар команда емес екенін дәлелдеді. 1995 жылы финалда АҚШ-қа есе жіберіп, 1996 жылы екінші Гран-при титулын жеңіп алды, Final Four кезеңіндегі барлық матчтарды бес сетте жеңді. Бразилиялықтар 1997 жылы жарыстан шықты, ал жеңімпаз Ресей болды. Бірақ олар 1998 жылы тағы бір алтын медаль үшін қайтып келді. Ресей 1999 жылы Бразилиядан кек алды, оларды тікелей үш сетте жеңіп, екінші Гран-при титулын жеңді. Ресейдің 2002 жылғы жеңісі оларды Бразилия сияқты үш мәрте жеңімпаз етті. Бірақ Оңтүстік Америка командасы 2004, 2005, 2006, 2008 және 2009 жылдардағы, сондай-ақ 2013, 2014, 2016 және 2017 жылдардағы турнирлерді жеңіп, есепті теңестірді. 2000, 2001 және 2003 жылдары Куба, АҚШ және Қытай жеңімпаз атанды. Нидерланды өздерінің алғашқы кубогын 2007 жылы жеңіп алды. АҚШ 2010, 2011, 2012 және 2015 жылдары төрт алтын медаль жеңіп алды.
The history of Grand Prix's previous winners is a clear indication of how women's volleyball has been dominated, since the early 1990s, by four teams: Cuba, Brazil, Russia and China. Along with five times winner USA, they are the only ones to hold a title at this competition as of 2005. In 1993, the Cubans padded their already impressive record of a gold medal in the 1992 Olympic Games by winning the first edition of the Grand Prix. They were also running for the gold in 1994, but were defeated by an underranked Brazil: at that time, the Brazilians had never been able to catch a single medal in any major women's volleyball competition. In the following years, Brazil proved beyond any doubt that their time as underdogs was over. It lost the finals in 1995 to USA, but came back in 1996 for a second Grand Prix title, winning all the matches that made up the Final Four round in five sets. The Brazilians withdrew from the competition in 1997, and the winners were Russia. But they were back in 1998 for another gold. Russia took revenge in 1999, and defeated Brazil in straight sets to win their second Grand Prix title. Russia's win in 2002 made them, like Brazil, three time winners. But the South Americans untied the score by conquering the 2004, 2005, 2006, 2008 and 2009, and, afterwards, also 2013, 2014, 2016 and 2017 editions of the tournament. The winners in 2000, 2001 and 2003 were Cuba, USA and China, respectively. Netherlands won their first trophy in 2007. USA won four gold medals in 2010, 2011, 2012, and 2015.
Жарыстың формуласы
Гран-придің бәсекелестік формуласы Дүниежүзілік лигаға қарағанда тұрақсыз болып шықты. Келесі жылдары әйелдер волейболын көрермендерге тартымды ету үшін маңызды өзгерістер енгізілуі мүмкін. 2004 жылға дейін қолданылып келген кейбір ережелер:
The Grand Prix's competition formula has proved less stable than the World League's. In the following years, major changes are likely to be introduced in an attempt to make women's volleyball more attractive to the audience. Some of the rules that are still in practice as of 2004 are:
Гран-приде іріктеу процедуралары бар. Олар әр континентте бірдей емес: командалар белгілі бір іріктеу турниріне қатысуы керек немесе FIVB әлемдік рейтингісі бойынша іріктеледі. Жарыс кем дегенде екі кезеңге бөлінеді: айналмалы түрде қабылдаушы қалалар жүйесімен алдын ала кезең; және бір немесе бірнеше соңғы кезең, бір немесе бірнеше қабылдаушы елдермен. Алдын ала кезең апталарға бөлінеді. Әр аптада қатысушы командалар топтарға бөлінеді, және әр команда өз тобындағы барлық командалармен бір матч өткізеді. Топтың барлық ойындары бір қалада демалыс күндері өтеді. Қалалардың көп бөлігі Азияда орналасқан. Жарысқа қатыспайтын елдерде де топтар ұйымдастырылуы мүмкін. Алдын ала кезеңнің барлық матчтары өткеннен кейін, ең үздік n команда (жалпы есеп бойынша) соңғы кезеңге іріктеледі, ал қалғандары жарыстан шығады. n саны қатысушы командалардың санына және финалда қолданылатын форматқа байланысты, бірақ әдетте бес немесе алты. Егер жарысқа қатысса, қабылдаушы елдер автоматты түрде соңғы кезеңге іріктеледі. 2013 жылғы Гран-приде рекордтық 20 команда қатысты. Алғашқы 5 команда және ұйымдастырушы Жапония финалға іріктеледі. FIVB финалдық кезең үшін әртүрлі форматтарды сынап көрді. Бастапқыда, төрт команда бір-бірімен ойнайтын «Топ төрт» жүйесі болды, жеңімпаз жеңіс саны, сеттердің орташа көрсеткіші, ұпайлардың орташа көрсеткіші және тікелей кездесу нәтижесі бойынша анықталды. Бірнеше жылдан бері (2004 жылдан бастап) ең көп қолданылатыны – аралас формат: жартылай финалға іріктелген командалар екі топқа бөлінеді, және әр топтан ең үздік екі команда Олимпиадалық форматта жартылай финал және финалда ойнайды. Алдын ала кезеңде командаға әдетте он сегіз ойыншыдан тұратын тізім беріледі, одан бапкер нақты демалыс күндері өнер табатын он екі ойыншыны іріктейді. Соңғы кезеңде тек он екі ойыншыға рұқсат етіледі.
The Grand Prix has qualification procedures. They are not the same in every continent: teams may have to play a specific qualification tournament, or may qualify based on the FIVB World Rankings. The competition is divided in at least two phases: a preliminary round, with a system of rotating host cities; and one or more final rounds, with one or more host nations. The preliminary round is divided in weeks. Each week, the participating teams are organized in pools, and each team plays one match against all other teams in its pool. All games in a pool take place over a weekend in the same city. The cities are mostly located in Asia. Pools may be hosted in countries which are not actually involved in the competition. When all matches of the preliminary round have been played, the top n teams (overall standings) qualify for the final round(s), and the remaining ones leave the competition. The value of n depends on the number of participating teams and the format that will be employed in the finals, but it is usually five or six. If involved in the competition, host nation(s) automatically qualify for the final round(s). The 2013 Gran Prix has seen a record number of 20 teams taking part in the competition. The first 5 plus organisers Japan qualify to the finals. The FIVB has tried different formats for the final round(s). Originally, it was a round robin "Top Four" system in which four teams played against each other and the winner was determined by number of wins, set average, point average, direct confrontation. For some years now (2004), the most commonly used is a mixed format: quarter finalists are organized in two pools, and the top two teams in each pool play semi finals and finals according to the Olympic format. In the preliminary round, a team is usually given the right to work with a list of eighteen players, from which the coach builds the twelve player line up that will be employed in a particular weekend. For the final round(s), only twelve players are allowed.