Кіріспе
Нью-Йорк қалалық метрополитені қызметі
N Бродвей экспресі – Нью-Йорк қалалық метрополитенінің B бөліміндегі жылдам транзит қызметі. Оның маршрут белгісі немесе «пулясы» түсті, себебі ол Манхэттендегі BMT Бродвей желісін пайдаланады. N барлық уақытта Квинс штатындағы Асториядағы Дитмарс бульвары мен Бруклиндегі Кони-Айлендтегі Стиллвелл авенюі арасында, Квинстегі BMT Астория желісі, Манхэттендегі Бродвей желісі, Манхэттен көпірінің оңтүстік жағы және Бруклиндегі BMT Төртінші авеню және Си Бич желілері арқылы қатынайды. 57-ші көшеден солтүстікке қарай, сағаттар бойынша шектеулі қызмет Екінші авеню метросы арқылы жүзеге асырылады, бастапқы және соңғы станциясы Манхэттеннің Жоғарғы Шығыс жағындағы 96-шы көшеде, Дитмарс бульварының орнына болады. Апта ішінде күндіз N Манхэттендегі 34-ші көше – Геральд-сквер мен Бруклиндегі 59-шы көше арасында экспресс режімінде, ал қалған жерлерде аялдамалы жүреді. Манхэттендегі аялдамалы қызмет R және W желілері арқылы қамтамасыз етіледі, соның ішінде W желісі N желісінің бөлігі ретінде ішкі штаттық қызметкерлермен жабдықталып, кестеленеді. Демалыс күндері күндізгі қызмет апта күнгі қызметпен бірдей, тек N Геральд-сквер мен Канал-стрит арасындағы Манхэттендегі барлық аялдамаларда тоқтайды. Түн уақытында N барлық аялдамаларда тоқтайды және Манхэттен мен Бруклин арасында Монтегю-стрит туннелін пайдаланады. N бастапқыда Бруклин–Манхэттен транзит корпорациясының 4 қызметі болды, ол BMT Си Бич желісімен Манхэттен көпіріне дейін қатынайтын. 4 желісі 1915 жылдан 1917 жылға дейін Төменгі Манхэттендегі BMT Нассау-стрит желісін пайдаланды, содан кейін BMT Бродвей желісінде экспресс режімінде жүрді. 1961 жылы 4 желісі N болып өзгертілді. N 1976 жылдан 1987 жылға дейін Квинстегі IND Квинс бульвары желісімен Форест Хиллс–71-ші авенюге дейін, R желісімен терминалдарды ауыстырғаннан кейін аялдамалы қызмет көрсетті. 1986 жылдан 2004 жылға дейін Манхэттен көпірінің реконструкциясы N желісін Монтегю-стрит туннелі арқылы Бродвей желісінде аялдамалы жүруге мәжбүр етті.
2001-2010 жылдар
2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін Бродвей желісінің Манхэттеннің төменгі бөлігі арқылы қозғалысы тоқтатылды; N желісі де тоқтатылып, Манхэттен мен Куинстегі және Бруклиндегі басқа желілермен алмастырылды. 28 қазанда N желісі қайта іске қосылды, бірақ Кортландт көшесі 2002 жылдың 15 қыркүйегіне дейін жабық қалды. 2002 жылдың 8 қыркүйегінде Кони-Айленд терминалының жаңғырту жұмыстарына байланысты, демалыс күндері мен түнгі уақытта N желісінің қозғалысы 86-шы және Тынық мұхиты көшелері арасында шаттл режімінде жүргізілді, BMT Төртінші авеню желісінде экспресс режімінде қозғалды. Оның орнына, W желісі Манхэттен мен Куинстің Астория ауданына дейін барлық уақытта созылды, себебі бұл жаңғырту кезеңінде Стилвелл авенюіне қызмет көрсететін жалғыз желі болды. 2004 жылдың 22 ақпанында Манхэттен көпіріндегі жұмыстар аяқталды. N желісі Манхэттен мен Куинстегі толық маршрутына барлық уақытта оралды және түнгі уақыттан басқа барлық уақытта Манхэттен көпірін пайдалануға қайта көшті (Декалб авенюін айналып өтіп, Төртінші авеню арқылы экспресс режімінде). Апта күндері N пойыздары Манхэттендегі 34-ші көше мен Бруклиндегі 59-шы көше/Төртінші авеню аралығында Манхэттен көпірі арқылы экспресс режімінде, ал қалған учаскелерде аялдамалы режімде жүрді; бірнеше пойыз таңғы сағаттарда бүкіл Бродвей желісі бойынша экспресс режімінде жүріп, 57-ші көше – Седьмой авеню немесе Таймс-скверде қысқа маршрутқа бұрылды. Демалыс күндері Манхэттенде аялдамалы, ал Бруклинде көпір арқылы экспресс режімінде қозғалды. Түнгі уақытта Монтегю көшесіндегі туннель арқылы толық маршрут бойынша аялдамалы режімде жүріп, басқа желіні алмастырды. 2005 жылдың 29 мамырында жаңа Стилвелл авенюі терминалы аяқталды және 86-шы көше мен Кони-Айленд арасындағы N желісінің қозғалысы қайта жаңғыртылды. 2010 жылдың 28 маусымында N желісі Манхэттендегі Канал көшесінің солтүстігінде барлық уақытта аялдамалы режімде жүре бастады, бұл бюджеттік мәселелерге байланысты жұмыс күндері тоқтатылған желінің демалыс күндеріне арналған маршрутын қабылдауға әкелді. Дегенмен, Манхэттенде қысқа маршрутпен жүретін N пойыздары экспресс режімінде қозғалысын жалғастырды.
2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2013 жылдың 2 тамызынан 2014 жылдың 14 қыркүйегіне дейін Монтегю көшесіндегі туннель «Сэнди» даулынан кейінгі жөндеу жұмыстары үшін жабылды. Осы кезеңде түнгі N бағыты Манхэттен көпірі арқылы өзгертілді, бұл оның әдетте тоқтайтын алты станциясын өткізіп өтті. 2016 жылдың 7 қарашасында MTA BMT Бродвей желісінің қызметін 2004–2010 жылдардағы схемасына қайта келтірді, бұл Екінші авеню метросына бағытты өзгертуге дайындық болды. Осының нәтижесінде N пойзы апта ішінде 34-ші көше – Геральд-сквер және Канал-стрит арасында экспресс бағытында жүре бастады, ал жергілікті бағытты жаңадан қалпына келтірілген W пойызы алмастырды. MTA бұл өзгерісті 2016 жылдың 23 мамырында бекітті. Бастапқыда 57-ші көше – жетінші авенюде аяқталатын барлық қысқа маршрутты N пойыздары, Екінші авеню метросының ашылуынан кейін 2017 жылдың 3 қаңтарында 96-шы көше – Екінші авенюге дейін созылды. 2017 жылдың қаңтар айында MTA BMT Fourth Avenue Line экспресс жолдарының үстіндегі туннель құрылымын 36-шы және 59-шы көшелер арасында жаңарту жоспарларын жариялады. Осының салдарынан 2018 жылдың 30 шілдесінен 2019 жылдың 29 шілдесіне дейін N пойыздары осы учаскеде барлық уақытта жергілікті бағытта жүрді. 2019 жылдың 21 қазаны мен 2020 жылдың 4 мамыры аралығында N пойыздары 86-шы көшеде тоқтады, бұл Кони-Айленд депосын су тасқынынан қорғау жұмысын аяқтауға мүмкіндік берді. 86-шы көшедегі N және Авеню X станциясындағы F арасында жүйеден тыс ауысу мүмкіндігі болды. 2020 жылдың наурыз айында COVID-19 пандемиясынан W пойызы уақытша тоқтатылғаннан кейін N Манхэттенде жергілікті бағытта қызмет көрсетуді бастады, ал маусым айында N және W пойыздарының қалыпты қызметі қайта жаңартылды. 2020 жылдың мамыр айында N пойыздары көптеген демалыс күндері Төртінші авеню бойымен жергілікті бағытта жүре бастады, өйткені IND Culver Line құрылысының салдарынан F пойызы Чирч-авенюдің оңтүстігінде тоқтатылды, бұл Төртінші авеню – Тоғызыншы көшеде ауысуды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. 2023 жылдың тамызында N пойызының күндізгі маршруттары арасындағы уақыт 8 минутқа дейін қысқартылды.