Кіріспе

Мистер Мидшипман Хорнбловер — 1950 жылы К.С. Форестер жазған Хорацио Хорнбловер романы. Бұл Хорнбловер сагасының бірінші эпизоды саналатын болса да, ол алдын-ала жазылған туынды; алғашқы Хорнбловер романы «Бақытты оралу» («АҚШ-та – «Бейіске соққы») 1937 жылы жарық көрген.

Сюжетке кіріспе

Хорацио Хорнблоуэр 1794 жылдың қаңтарында Корольдік теңіз флотында тәжірибесіз мичман ретінде қызметке кіріседі. Оның өміріндегі бірқатар сынақтар мен оқиғалар, соғыста да, одан тыс жерлерде де, Хорнблоуэр өзінің теңізшілік және көшбасшылық қабілеттеріне ие екенін аңғартады. Алғашқыда оны еңбекке жарамсыз деп есептегендер кейін оған құрмет көрсетті.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл роман эпизодтық, бөлек атаулары бар тараулардан тұрады (АҚШ басылымдарында әр тараудың аты "Hornblower" сөзімен басталады), және олардың көпшілігі жеке-жеке оқиғаға арналған.

Құрбылық және тең мүмкіндік

Теңізге ауырып, денесі салмақтанған Хорнблоуэр алғашқы кемесіне көтеріледі. Ол бірден басқа курсанттардың наразылығына қалады. Жас Хорнблоуэрді әсіресе Симпсон деген курсант жек көреді. Симпсон отыз үш жасында лейтенант болып емтиханды көп рет сүретіп, енді шын мәнінде қызметтен жоғарылауға үмітсіз. Ол өзінің ашуын және көңілінің қалғандығын кішілеріне төгеді. Хорнблоуэр өте бақытсыздыққа ұшырайды. Ол мүмкіндікті күтіп, бір жолмен немесе екінші жолмен, Симпсонды дуэльге шақырады. Хорнблоуэр екі пистолеттің біреуінде оқ болсын, екіншісінде болмасын деп талап қояды, және ешкім – Хорнблоуэр де, Симпсон да – қай пистолетте оқ бар екенін білмей, тым жақыннан атысуды ұсынады. Капитан бұл әрекетті сырттай тоқтатып, дуэльге қатысушыларға ешқандай қаруды дайындамауды және егер ешқайсысы да оқ атпаса, қару істен шыққандай болуын айтады. Кейін капитан оны "HMS Indefatigable" фрегатына ауыстырады.

Құрбылық және күріш жүгі

Indefatigable кемесіне ауыстырылған мичман Хорнбловер капитан Пеллевтің бұйрығымен, жаңа Орлеаннан күріш жүгін тасымалдайтын француз кемесі Мари Галантқа командалық етуге тағайындалады, ол жеңіс ретінде алынған еді. Хорнблоуэрдің Корольдік теңіз күштеріне қосылғаннан бергі алғашқы кеме басқаруы. Оған тұтқынға алынған француз кемесі мен оның экипажын британдық портқа жеткізіп, келесі тапсырмалар алу үшін есеп беру тапсырылады. Хорнблоуэр мен оның төрт теңізшісі үшін теңізге шығу салыстырмалы түрде оңай болады, бірақ экипаждың бірі (Мэттьюс) кемеге бір жерден су жинала бастағанын хабарлайды. Хорнблоуэр есіне салады, Мари Галант тұтқындалғанға дейін Indefatigable кемесінен келген зеңбірек оғының әсерінен су сызығының астында зардап шеккен. Олар ылғалдылықты тексеріп көреді, бірақ құрғақ күріштің барлығын сіңіріп алатынын еске салғанша ештеңе таба алмайды. Олар тесікті желкенмен жамауға асығады, бірақ күріш соншалықты кеңейгендіктен, кеме жарыла бастайды. Күріштен құтылуға жасалған тыраш әрекет кеш болады, және Хорнблоуэр барлық адамдарға кемені тастауға бұйрық береді. Хорнблоуэрдің экипажы мен француз тұтқындары ашық қайықта теңізде қалады.

Құрбылық және сәтсіздік жазасы

"Жазалаудың құны" романында Хорнблоуэр мен оның экипажы әлі де теңізде, британдық және француз порттарының арасында саяхаттап жүр. Жақында батқан "Мари Галанте" кемесінің капитаны Хорнблоуэрден Францияға баруын және оны мен оның адамдарын босатуын сұрайды, сондай-ақ Хорнблоуэр мен оның экипажына қауіпсіз өтуді уәде етеді. Хорнблоуэр олардың қиын жағдайына қарамастан капитанның жалбауын дереу қабылдамайды және бүлік болдырмау үшін пистолеттерін қолданады. Біраз уақыттан кейін Хорнблоуэр мен оның экипажы Пике атты қарақшы кемесіне түсіп қалады, бұл кеме бұрын құл тасыған кеме болып қайта жабдықталған. Бұл кемеге капитан Невилл басшылық етеді. Хорнблоуэр енді соғыс тұтқыны, бірақ "Indefatigable" оларға қосылып, қуғынға түседі. "Пике" жылдам кеме болғандықтан, Хорнблоуэр оны баяулату жоспарын ойлап табады: ол өрт қояды, ол көп ұзамай өте жанғыш бояу қоймасына таралады. Барлық экипаж өртті сөндіруге жұмылдырылады, ол жақын арада палубаға тарап, тежегішке жетіп, кемені дереу баяулатады. Британдық кеме ақырында "Пике" кемесін жеңіп, өртті сөндіреді, ал капитан Невилл мен оның экипажы бағынып береді. Хорнблоуэрдің "Мари Галанте" кемесін жоғалтқаны үшін сөгіс аламын деген қорқынышы капитан Пеллевтің оқиғаны ойсыздықпен қабылдауымен бірден жойылады. Алайда, өрттің кінәсін өз мойнына алудың орнына, Хорнблоуэр бояу қоймасында спонтанды жану болған болуы мүмкін екенін айтады, бұл "Мари Галанте" кемесін жоғалтқаны үшін өзін жазалаудың тәсілі ретінде.