Кіріспе

Адам жасаған мүйіс, Онтарио, Канада

Лесли көшесі мүйісі, немесе ресми түрде Сыртқы порттың шығыс мүйісі – Торонто, Онтарио, Канададағы адам жасаған мүйіс. Ол қаланың шығыс жағынан шамамен оңтүстік-батыс бағытта Онтарио көліне қарай созылады. Оның ұзындығы шамамен 5 километрді құрайды. Мүйіс Торонто порты басқармасының бес онжылдық бойы көлді толтыру нәтижесінде пайда болған. Ол бастапқыда Торонто портын кеңейту мақсатымен жоспарланған, бірақ қазіргі таңда көбінесе демалыс аймағына айналды. Табиғатты қайта жаңғырту жоспарланбаған, бірақ қазір Торонто және аймақ қорғау басқармасы бұл процесті белсенді түрде басқарып келеді. Оның көп бөлігі Экологиялық тұрғыдан сезімтал аймақ (ESA) ретінде жіктелген және маңызды құстар мекендейтін аймақ ретінде танылған. Оның көпке танымал аты техникалық тұрғыдан дұрыс емес, себебі ол нағыз мүйіс емес, бірақ Торонто тұрғындары ресми атауын қолданбайды. Мүйістің бойымен өтетін жол Лесли көшесінің оңтүстікке қарайғы жалғасы болып табылады, сондықтан осылай аталды.

Тарих

Спита – 1950 жылдары Торонто порты комиссиясы Торонтоның Сыртқы портына толқын тоқтатушы құрылыс жасау жобасын бастаған кезде пайда болған, адам жасаған қоқыс полигоны. Бұл, 1959 жылы Сент-Лоуренс теңіз жолы ашылғаннан кейін Ұлы көлдердегі кемелердің көлігінің күтілетін артуын ескере отырып, порттың сыйымдылығын кеңейту жоспарының бір бөлігі болды. Алайда, 1960-шы жылдардағы контейнерлендіру революциясының нәтижесінде жүк тасымалы Шығыс жағалау порттарына көшуге бастады, ал 1969 мен 1973 жылдар аралығында Торонтодағы кемелердің көлігі шамамен жартысына азайды. Осылайша, Сыртқы портқа қажеттілік туындаған жоқ, және Торонтоға келетін барлық жүк кемелері әлі де Ішкі портты пайдаланады, ал Сыртқы портта тек жеңіл қайықтар жүреді. Спита – Порттық жерлерді толтырудан бұрын солтүстікке қарай орналасқан және 1858 жылға дейін Торонто аралдарымен байланысқан табиғи құм сілкінісінің/мүйістің адам жасаған жалғасы. Жер бедері үшін бастапқы қажеттілік жойылғаннан кейін, нысан Торонто метрополитенін, кеңсе үйлері және басқа да ірі жобаларды салу кезінде шығарылған құрылыс қалдықтарын қабылдауды жалғастырды. 1970-ші жылдардың соңында, жақын орналасқан Китинг каналынан алынған шлам да пайда болатын спитаға төгілді, бұл ластанған материалды ашық суға төгуге қарағанда жақсы шешім деп есептелді. Шламды қазу үнемі жүріп тұрады, ал PortsToronto спитаның шығанақтарына лай мен шламды төгуді жалғастыруда. 1970-ші жылдардың басында Спита, Торонто және аймақ сақтау басқармасы (TRCA, бұрын Метрополитен Торонто аймақтық сақтау басқармасы деп аталған) жоспарлаған Торонто аймағының жағалауындағы онға жуық қоқыс полигондарының бірі болды. Бұл көлге қарай созылған, ұзын, жіңішке жер тілігі ретінде басталып, кішкентай шығанақтарды қоршаған бірнеше бөліктерге бөлінді. Соңында, оны әртүрлі өсімдіктер мекендеді.

Даму жоспарлары мен саяси қиындықтар

Облыстық үкімет TRCA-ға Миссиссаугадан Аяксқа дейінгі жағалау бойындағы саябақтарды, жағажайларды және демалыс аймақтарын дамытуды тапсырды. Бұл Метро жағалау жоспары деп аталды және тек Лесли көшесі мен Дафферин көшесі арасындағы аумақ (шығыс портынан батыстағы Онтарио Орынына дейін) ғана одан тыс қалды. Осы ерте кезеңде TRCA (Метро Торонтоның бірлескен провинциялық органы), қаланың жоспарлау бөлімі және федералды Порт комиссиясы арасында координацияның жетіспеушілігі туралы хабарлар тарады. Осы кезеңнен 1985 жылға дейін Спиттегі жоспарланған қоғамдық аймақ Су паркі деп аталды. Осы орынның болашағы туралы қоғамдық талқылаулар 1974 жылдың маусым айында өтті, ұсынылған мақсаттарға 500-ден астам қайыққа тұрақ, велосипед жолдары, пикник аймақтары және балық аулау мүмкіндіктері кірді. TRCA үшін Бас жоспар әзірленді және оның толық мәліметтері 1976 жылдың наурыз айында жарияланды. Консультанттардың баяндамасында маңызды дамулар ұсынылды, соның ішінде кеңейтілген мариналар (қазір 1500 қайыққа арналған), амфитеатр, су спорты аймағы және қонақ үй. Бұрынғы Торонто қалалық кеңесшісі Колин Вон 1977 жылдың ақпан айындағы мақаласында консультация процесін тар шеңберде жүргізілгендігін айтты. 1984 жылы TRCA 1976 жылғы жоспардың «қазіргі уақытқа сай емес» екенін мойындағаннан кейін Спит үшін жаңа жоспарлау процесін бастады. Желкенді спорт түрлерімен айналысатын және табиғатты қорғаушылар тобының ықпалы зор болды, алайда Спит адамның араласуынсыз табиғи күйіне қайта оралып жатты. Бірақ 1976 жылы Су паркі Желкеншілер клубы біріндегі шығанақта құрылды. Ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді, 100 желкенді қайыққа арналған тұрақтары, клуб үйі және пирс бар. Клуб мүшелері өздерін Спиттің қорғаушылары деп санайды. Олар желіге қосылмаған және күн энергиясын пайдаланады. 1985 жылы TRCA Спиттің солтүстік бөлігінің экологиялық тұрғыдан сезімтал аймақ ретінде тағайындалғанын және болашақ жоспарлар демалыс және табиғатты қорғаушылар тобының қатысуын қамтитынын мәлімдеді.

Жерге меншік құқығы

Жаңадан құрылған жер болғандықтан, ол Мемлекетке тиесілі және провинциялық Табиғи ресурстар министрлігінде (MNR) есепте болды. Парк үшін бөлінген жер 1984 жылы TRCA-ға берілді. Дегенмен, МНР құйылған қалдықтар орналасқан учаскеге меншік құқығын сақтап қалды.

Сөйлеудің достары

Лесли көшесіндегі түкірттің қалалық жабайы табиғатқа айналуы қаланың жоспарларында болған емес. Осы мәртебені бірнеше ұйым бекітті, ал «Түкірт Достары» деген азаматтық топ осы орынды табиғиландыру үшін белсенді түрде күресті.

Құрылымы

Спитаның ішкі бөлігі үш шығанақтан тұрады. Бұлар Ішкі Порт пен Китинг каналынан алынған қазылған материалды қабылдауға арналған. Бірінші шығанақ қазір толып бітті. Дегенмен, 1974 жылдың жазында Торонто порты комиссиясы Спитке жексенбі күндері түстен кейін автобус қызметін ұсынды. Спит демалыс және мемлекеттік мереке күндері (Рождество, Бокс күні және Жаңа жыл күндерін қоспағанда) сағат 5:30-дан 21:00-ге дейін, ал апта күндері сағат 16:00-дан 21:00-ге дейін жұртшылыққа ашық. PortsToronto жүргізіп жатқан Спиттің құрылысының жалғасуына байланысты апта күндері күндіз жабық. Лесли-стрит Спиті – парк ашық болғанда көлік құралдарына тыйым салынған аймақ, ал парк жабық болғанда тіреу аймағына көлік кіруі қатаң түрде бақыланады. Бұл жердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және оны жаңарту мақсатында Спитке жануарлар кіргізілмейді. Спиттің ең шеткі ұшы әйгілі канадалық жүзуші Вики Киттің есімімен аталады. 1974 жылдан бері онда автоматты маяк орнатылған.

Томми Томпсон саябағы

Спиттің солтүстік жартысы бұрынғы Торонто парктерінің комиссарының құрметіне Томи Томпсон паркі деп аталды және TRCA басқарады. Оңтүстік жартысы Порт Торонто басқаратын таза қоқыстарды салу арнасы болып қалады. Ақырында бүкіл Спит саябаққа айналады. Порт Торонто компаниясы толықтай қайта жаңартудан кейін Томи Томпсон паркіндегі жаяу жүргіншілер көпірі қайтадан жұртшылыққа ашылды.

Құстардың маңызды аймағы

Лесли көшесіндегі құс өрісінде көптеген құс түрлері табылады. 300-ден астам құс түрі анықталған, олардың 45-і осы мүйісте көбейеді. Мүйісте кездесетін құстардың ішінде сақиналы шаян, қара басты қара құс, қос қырлы қаз, ақ қанатты шаян, Каспий шаяны және шағатай шаян бар. Лесли көшесіндегі құс өрісінің көптеген құс түрлері үшін маңыздылығын ескере отырып, Nature Canada және Bird Studies Canada (BirdLife International ұйымының канадалық серіктестері) оны Маңызды құс аймағы (IBA) деп белгіледі. D түбегінде TRCA басқаратын толыққанды құс зерттеу станциясы да орналасқан. Томми Томпсон паркінің құс зерттеу станциясы көктемгі және күзгі көші-қон кезеңінде аптаның жеті күні жұмыс істейді және жылдың қалған уақытында Торонто аймағында басқа да жобаларды жүзеге асырады. Парк ашық болған күндері станцияға келушілерге қош келдіңіз делінеді.