Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландиялық кәсіби гольф ойыншысы (1851–1875)
Scottish professional golfer (1851–1875)
Томас Моррис (20 сәуір 1851 – 25 желтоқсан 1875), Том Моррис-кіші, Жас Том Моррис және Томми Моррис деп белгілі шотландтық кәсіби гольфші. Ол кәсіби гольфтің негізін қалаушылардың бірі саналады және гольф тарихындағы алғашқы дарынды жас ойыншы болды. Ол Ашық чемпионатта төрт рет қатарынан жеңіске жетті және мұны 21 жасқа дейін істеді. Моррис "Гольфтің отаны" аталған Сент-Эндрюс қаласында дүниеге келді және 1875 жылғы Рождество күні 24 жасында сол жерде қайтыс болды. Оның әкесі, Олд Том Моррис, Сент-Эндрюс линктерінің гринкипері және кәсіби гольфшісі болды, ал ол өзі алғашқы сегіз Ашық чемпионаттың төртеуінде жеңімпаз атанды. Жас Томның 1868 жылы 17 жасында алғашқы Ашық чемпионатын жеңіп алуы оны PGA-дағы ең жас бас чемпион етті, бұл рекорд бүгінгі күнге дейін сақталып тұр. Жас Том отбасымен бірге Сент-Эндрюстен Прествикке бала кезінде көшіп келді, онда оның әкесі жаңа қызметке тағайындалды. Жас Том жасөспірім шағына дейін Айр академиясында оқыды. Моррис отбасының жағдайы жақсарғандықтан, жылына 15 фунт стерлинг тұратын жеке мектеп оқуына төлей алды. Академияда Жас Том ақсүйектер мен бай бизнесмендердің ұлдарымен бірге оқыды және мектепте алған білімін гольф ойынында және жеке қарым-қатынастарында тиімді пайдаланды.
Thomas Morris (20 April 1851 – 25 December 1875), known as Tom Morris Junior, Young Tom Morris and also Tommy Morris, was a Scottish professional golfer. He is considered one of the pioneers of professional golf, and was the first young prodigy in golf history. He won four consecutive titles in the Open Championship, and did this by the age of 21. Morris was born in St Andrews, the "Home of Golf", and died there on Christmas Day, 1875, aged 24. His father, Old Tom Morris, was the greenkeeper and professional of the St Andrews Links, and himself won four of the first eight Open Championships. Young Tom's first Open Championship win – in 1868 at age 17 – made him the youngest major champion in the PGA, a record which still stands. Young Tom moved with his family as an infant from St Andrews to Prestwick, where his father took a new position as the golf professional and greenkeeper. Young Tom studied at Ayr Academy up to his early teens. The Morris family was becoming more prosperous, and hence able to afford the expensive private school fees, in the range of £15 per year. At the Academy, Young Tom studied with the sons of noblemen and wealthy businessmen, and would put his schooling to good use in his golf game and in his personal relationships.
Голфтың алғашқы дамуы
Моррис гольфты әкесі 1851 жылы құрған Prestwick Golf Club алаңдарында, оның клубтың кәсіби гольфшысы және алаң күтушісі болғандығынан, жас кезінен бастап үйренді. Ол сол кездегі жас ойыншылар үшін гольфке қадам салып, кедділікке тұру және клуб жасау сияқты дәстүрлі жолдарды өткеріп кетті; ол мұны жасаған алғашқы болашақ үздік ойыншы болды. Жас Том 13 жасқа толуға аздай қалғанда, 1864 жылдың сәуір айында Перттегі Король Джеймс VI гольф клубында өткен турнирге әкесімен бірге сапар шекті, бірақ оған кәсіби немесе әуесқойлар арасындағы жарысқа қатысуға рұқсат берілмеді. Оның орнына ұйымдастырушылар оны жергілікті жас чемпионмен жекпе-жекке шығарды. Жас Том бұл жекпе-жекті үлкен айырмамен жеңіп, сол кезде маңызды сома болған бес фунт стерлинг сыйлық алды; екі жас жұлдызды көп көрермен қадағалап отырды. Оның көрсеткен нәтижесі кәсіби турнирде жеңіске жеткізер еді.
Morris learned golf from a young age over the Prestwick Golf Club links, which had been laid out by his father, the club's professional and greenkeeper, in 1851. He bypassed the caddying and clubmaking roles, which were the usual entry to golf for young players at that time; he was the first future top player to do this. Young Tom, just before his 13th birthday, travelled with his father to a tournament at Perth, at the King James VI Golf Club, in April 1864, but was not allowed to compete in either the professional or amateur sections. The organisers instead arranged a match over the course with a local youth champion. Young Tom won this match decisively and was awarded a prize of five pounds, a significant amount at the time; the two young stars had been followed by a large gallery. His match score would have won the professional tournament.
Жас чемпион
Жас Том 1865 жылы 14 жасында ашық чемпионатта тұңғыш рет өнер көрсетті, жақсы өнер көрсеткенімен, жарыстан шығып, оны аяқтамады. 1866 жылы ол 9-шы орынды иеленді, жеңімпаздан 18 ұдар артта қалды, ал 1867 жылы Young Tom ашық чемпионатта төртінші орынға табан тіреді. Сондай-ақ 1867 жылы Морис екеуі Карноусти гольф алаңына 32 ойыншыны қамтыған маңызды ашық турнирге қатысты, бұл сол кезге дейін көрген ең ірі жарыс болды. Жас Том 16 жасында бірінші орынды бөлісіп алды, содан кейін плей-оффта Уилли Парк С. (кейіннен төрт рет Ашық чемпионатты жеңіп алатын) және Роберт "Боб" Эндрюді жеңді. Осы жеңісімен ол алғаш рет көпшіліктің назарына ілігіп, құрметке ие болды.
Young Tom made his debut aged 14 in the Open Championship in 1865, performing creditably, but dropped out and failed to complete the event. He was placed 9th in 1866, 18 shots behind the winner, and in 1867 Young Tom was placed fourth in the Open Championship. Also in 1867, the Morris duo travelled to Carnoustie Golf Links for a significant open tournament, which attracted a strong field of 32 players, the largest seen anywhere up to that time. Young Tom, at the age of 16, finished in a tie for first place, and then won the playoff over Willie Park Sr. (who would eventually win four Open Championships) and Robert "Bob" Andrew. With this win, he came to general notice and acclaim for the first time.
Шотландия чемпионы
Жас Том 1868, 1869, 1870 және 1872 жылдары Ашық чемпионатты жеңіп алды (1871 жылы Ашық чемпионат өткізілмеді). Одан бері ешкім төрт рет қатарынан Ашық чемпионатты жеңіп алудың осы жетістігін қайталаған жоқ. "Пар" термині әлі ресми түрде ойлап табылмаған еді. Оның 1870 жылы 12 лункалық Прествик курсындағы 47 ұпайымен аяқталған бірінші раунды, кез келген жердегі жарыстар арасында әр лункаға орташа ең көп төрт соққыдан аз түсетін алғашқы жарыс болып есептеледі. Том Морристер, әкесі мен ұлы, жиі барлық қарсыластарға қарсы матчтарда серіктес ретінде бәсекелесіп, көбінесе жеңіске жетті, бірақ қарт Том 50 жасқа толғаннан кейін олардың табыстылығы төмендеді, себебі ол кейде путингпен күресіп жатты. Жас Том Шотландия мен Англияның бір бөлігін жеке және әріптесі Дэви Стратпен бірге аралап, ресми рұқсатсыз, өздері үшін көрме матчтарын өткізді; мұндай жағдай алғаш рет туып отыр. Осы іс-әрекеттері үшін Жас Том мен Страт сынға ілікті, себебі ол сол кездегі бәсекелестің қалыптасқан құрылымын бұзды. Олар матч өткізілгенге дейін ақша талап еткен алғашқы ойыншылар болды; бұл сыйлық ақының негізін қалады, ал одан бұрын ойыншылар нәтижеге және матчтың демеушілеріне тәуелді болды. Моррис сондай-ақ Сент-Эндрюстегі мүшелерге және басқа да қатысушыларға қарсы Старый курста белгілі бір көрсеткіштен төмен ұпай жинап, жеңіске жеті рет қатарынан қол жеткізді. Бұл ставка түрі де сол кезде жаңалық болды.
Young Tom won the Open Championship in 1868, 1869, 1870, and 1872 (there was no Open Championship in 1871). No one else has since repeated this feat of four straight Open Championships. the term 'par' had not yet been formally invented. His first round Open score in 1870 of 47 over the 12 hole Prestwick course was the first competitive round anywhere which averaged under four strokes per hole. The Tom Morrises, father and son, frequently competed as partners against all challengers for match stakes, winning most of the time, although their success rate dropped once Old Tom passed 50, as he sometimes struggled with his putting. Young Tom also toured Scotland and parts of England, both on his own and with fellow golfer Davie Strath, playing exhibition matches on their own account, without official sanction; this was the first time this had been done. Young Tom and Strath received some criticism for this, as it challenged the established structure of competition at that time. They were also the first players to insist on receiving money up front before a match was to be held; this was the foundation of appearance money, and prior to this the players were at the mercy of the result and the match's patrons. Morris also bet against members and other takers at St Andrews that he could score below a given standard over the Old Course, and won seven times straight. This form of betting was also an innovation at the time.
Ескі курста рекордты бұзады
Жас Том 77 ұпаймен екі соққымен Сент-Эндрюс ескі трассасының рекордын жаңартты, 1869 жылғы Сент-Эндрюс кәсіби турнирінде Муссельбург жұлдызы Боб Фергюсонды ұтып өтті; осы нәтиже содан кейін 20 жыл бойы трасса рекорды болып тұрды. Бұрынғы рекордты 1858 жылы Алан Робертсон мен Олд Том Моррис 79 ұпаймен көрсеткен.
Young Tom broke the course record over the Old Course at St Andrews by two strokes with a score of 77, to win an extended playoff over Musselburgh's star Bob Ferguson for the 1869 St Andrews Professional Tournament; this score then stood as the course record for 20 years. The previous mark of 79 (first set in 1858) had been scored by Allan Robertson and Old Tom Morris.
Ойын стилі
Морристің бойы шамамен 173 см, денесі мықты, жіңішке бітімі бар, ал білегі өте күшті болған. Ол клубты бір-біріне өріліп тұратын тәсілмен ұстаған, бұл оның әкесімен бірге түскен, төмендегі галереядағы атақты суретінде анық көрінеді. Ол ұзақ кері соққы жасады және көбінесе ұзақ соққыларын өте күшпен орындады, бірақ күшін бір бөлігін сақтап қалды. Оның ұзақ соққылары көбінесе траектория бойынша төменгі және орташа деңгейде болды, және олардың ұшу қашықтығы негізгі қарсыластарымен салыстыруға болатын өте жақсы болатын; осы техника допты ойынға ұстап, қиындықтарды азайтып, желмен тиімді күресуге көмектесті. Ол допты қасақана қисайтып, ұшу бағытын өзгерте отырып, стратегиялық соққы жасауды алғаш рет қолданған ойыншылардың бірі болды. Ол рут темірін жаңа мақсатта пайдалануды ойлап тапты – бұл темір, бұрынғыда гольф алаңдарындағы арба жолдарындағы ойыстардан шығу үшін арналған еді, ол кезде алаңдарды жақсы күтпеген. Моррис рут темірін (қазіргі құмдық соққыға ұқсас, биік тісті темір) қысқа соққылар жасау үшін, қауіпті жерлерден жоғары соққылар орындау үшін қолданды, кейде доп кері айналып түсетін, бұл да жаңалық болды. Бұл өте қиын соққы болатын және үлкен шеберлік талап ететін. Бұрынғыда, жүгіру соққысымен қатар, чип және жүгіру соққылары қолданылатын. Ол алыс қашықтықтағы соққылар үшін нибликкті (қазіргі 9 темір сияқты) де қолданды; оның мысалдары арқасында темірмен ойнау өте дамыды, және оның тәсілдерін қарсыластары да қабылдады. Өлім куәлігінде көрсетілгендей, оның өлімінің ресми себебі – өкпеден қан кету салдарынан апноэ. Жас Том бірнеше апта бұрын қорқынышты ауа райында марафондық матчта ойнап, жеңіске жеткен еді, бұл оны әлсіретіп жіберген болуы мүмкін.
Morris stood about 5'8" with a sturdy, wiry build, and had very strong wrists. He gripped the club with an interlocking grip as clearly seen on his famous photo with his father, in Gallery below. He had a lengthy backswing, and generally swung quite hard on most of his longer shots, but kept some power in reserve. His long shots were usually low to medium in trajectory, and ran out to very good distances, comparable with most of his main rivals; this technique kept the ball in play, minimized trouble, and fought the wind very well. He was among the first players to intentionally shape shots to curve in flight for shot making strategy. He invented a new use for the rut iron, a club designed to escape ruts from cart tracks on the course, not an unusual situation in the days before courses were extensively groomed. Morris used the rut iron (a lofted club similar to the modern sand wedge) as a pitching club for short approaches, hitting high shots over hazards, which sometimes landed with backspin, another innovation. This was a very difficult shot requiring great skill. Prior to this, the pure running approach, together with the chip and run, were the usual methods. He used the niblick (like a modern 9 iron) for similar purposes from farther away; iron play was developed significantly by his examples, which were taken up by rivals. The official cause of death, according to his death certificate, was pulmonary hemorrhage causing apnea. Young Tom had played and won a marathon challenge match in terrible weather a few weeks earlier, and this may have weakened him.
Мұра
Моррис – гольф спортының көрнекті жаңашылы, ол ойын деңгейін едәуір көтерді. Осы фактор, оның өзінің шеберлігін белсенді түрде насихаттауымен қатар, гольфты көрермендер үшін айқын танымал етуге ықпал жасады. Оның кейбір сындық ойындарына бүкіл Шотландиядан мыңдаған жанкүйер жиналды. Оған деген қызығушылық соншалықты жоғары болғандықтан, 1870 жылдары Лондонның ірі газеттері мен журналдары тілшілерін Шотландияға, теміржолмен 400 мильдік сапарға, оның сындық ойындарын жариялау үшін жіберді. Морис матчтары мен турнирлерінің басым бөлігін жеңгенімен, ол қарсыластары арасындағы антагонизмді азайтуға қол жеткізді, олар бәсекелестікке төзе алу үшін өздерінің ойындарын жетілдіруге мәжбүр болды. Ол жақсы мінезге ие болды және көпшілік тарапынан құрметке ие болды.
Morris was a tremendous golf innovator who raised the playing standard significantly, and this, together with his aggressive promotion of his own skills, led to an enormous increase in the popularity of golf for spectators. Some of his challenge matches attracted thousands of spectators from all over Scotland. Such was the interest that major London newspapers and magazines sent correspondents to Scotland, a 400 mile trip by rail, to cover his challenge matches in the 1870s. Although Morris won a very high percentage of his matches and tournaments, he managed to minimise animosity among rivals, who had to improve their own games to stay competitive. He had a friendly personality, and was widely respected.
Фильмдегі және баспадағы суреттер
2016 жылы шыққан "Томмидің құрметі" фильмі Ескі Томның (Питер Муллан) және Жас Томның (Джек Лоуден) өмірі мен карьерасын бейнелейді, сонымен қатар олардың күрделі және ащы-тәтті қарым-қатынасына баса назар аударады. Фильм Кевин Куктың 2007 жылы Герберт Уоррен Винд кітап сыйлығымен марапатталған "Томмидің құрметі: Ескі Том Моррис пен Жас Том Моррис – гольф спортын қалаған әке мен ұлының тарихы" атты өмірбаяны негізінде түсірілген.
The 2016 film Tommy's Honour depicts the lives and careers of Old Tom (Peter Mullan) and Young Tom (Jack Lowden), and focuses on their complex and bittersweet relationship. It is based on Kevin Cook's Herbert Warren Wind Book Award–winning 2007 biography, Tommy's Honor: The Story of Old Tom Morris and Young Tom Morris, Golf's Founding Father and Son.