Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2003 жылдың мамыр айында, сол жылдың наурыз айында Иракқа басып кіргеннен кейін, Коалициялық Уақытша Әкімшіліктің (CPA) әкімшісінің өтініші бойынша АҚШ-тың Нью-Йорк Федералдық резервтік банкінде Ирак Орталық банкінің Даму қоры (DFI) шоты құрылды. Қордың бір бөлігі Бағдат пен Иракқа аударылды, ал DFI Бағдат шоты "ақша төлеу қажеттіліктері үшін" Ирак Орталық банкінде ашылды. Қорға сондай-ақ, тәркіленген және "қайтарылған" ирак банк шоттарынан (1,724 миллиард АҚШ доллары) және коалициялық күштер тәркілеген қаражаттан (926,7 миллион доллар) ақша түсті. Оның 650 миллион доллары бұрынғы ирак президенті Саддам Хусейннің үлкен ұлы Удайға тиесілі. (Бұл ақша DFI құрылғанға дейінгі ауысу кезеңінде де қолданылды.) DFI негізінен "бидай сатып алу бағдарламасына, валюта айырбастау бағдарламасына, электрмен жабдықтау және мұнай инфрақұрылымын дамыту бағдарламаларына, ирак қауіпсіздік күштеріне жабдықтарға, сондай-ақ ирак мемлекеттік қызметкерлерінің жалақыларына және министрліктердің бюджеттік операцияларына" жұмсалды. DFI Коалициялық Уақытша Әкімшілік пен АҚШ пен Ұлыбританияның басқыншы күштерінің әкімшілік бөліміне бағындырылды. Халықаралық Кеңесшілік және Бақылау Кеңесі (IAMB) Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің 1483 (2003) қаулысымен құрылды. IAMB – DFI-ді бақылауға арналған тәуелсіз орган, оның басты міндеті DFI-дің ашықтығы мен қаржылық жауапкершілігін қамтамасыз ету болып табылады. IAMB 2003 жылғы 22 мамырда DFI құрылғаннан бастап 2004 жылғы 28 маусымда CPA таратылғанға дейін жұмыс істеді. 2004 жылғы қазан айында IAMB және KPMG жүргізген аудиттер CPA-ның есеп жүйесінің жеткіліксіз екенін көрсетті. IAMB бірнеше ай бойы процедуралық даулар мен АҚШ-тың араласуына байланысты бақылау процесін жүзеге асыра алмады. Осы кезеңде Ирактан мұнайдың заңсыз экспорты жасырын түрде жүргізілді, ал DFI үшін үлкен қаражат есеп берусіз жұмсалды. Иракты қайта құру жөніндегі арнайы инспектор (SIGIR) жүргізген аудиттерге сәйкес, DFI үшін жұмсалған 23 миллиард АҚШ долларының 8,8 миллиард АҚШ долларының мақсаты анықталмаған. 2004 жылғы 28 маусымнан кейін Ирак Уақытша Үкіметі 2006 жылғы 31 желтоқсанға дейін БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1546 қаулысына сәйкес IAMB бақылауымен DFI-ді басқарды. Пол Бременер Коалициялық Уақытша Әкімшілікті басқарды. Оның басшылығымен елші Бременер кейбір тараптардан Иракты дамыту үшін арналған қордың 90% -нан астамын жұмсағаны үшін сынға ілікті. Конгресс қайта құруға бөлген 18 миллиард доллардың 5% -тан азы сол кезеңде жұмсалды. Бұл қаражат Иракты қалпына келтіру және қайта құру қорынан тұрады, оны негізінен Иракты қайта құруды басқару кеңсесі басқарады. USAID да осы қаражатты басқаруға қатысады. 2004 жылғы маусымда егемендік берілгеннен бері Даму қоры Ирактың Ауысу Үкіметінің басқаруында.
In May 2003, following the invasion of Iraq in March of that year, the Central Bank of Iraq Development Fund for Iraq (DFI) account was created at the U. S. Federal Reserve Bank of New York at the request of the Coalition Provisional Authority (CPA) Administrator. A part of the fund has been transferred to Baghdad and Iraq, and the DFI Baghdad account was opened at the Central Bank of Iraq "for cash payment requirements". The fund also eventually received money (US$1.724 billion) from seized and "vested" Iraqi bank accounts and funds seized by coalition forces ($926.7 million). $650 million of this amount belongs to Uday Saddam Hussein, the older son of the former Iraqi president. (This money was also used during the transition period before the DFI was set up.) The DFI have been disbursed mainly for "the wheat purchase program, the currency exchange program, the electricity and oil infrastructure programs, equipment for Iraqis security forces, and for Iraqi civil service salaries and ministry budget operations". The DFI was put under the control of the Coalition Provisional Authority and the administrative arm of the US UK occupation forces. International Advisory and Monitoring Board (IAMB) was created in United Nations Security Council Resolution 1483 (2003). IAMB is an independent oversight body for DFI and its principal role is to ensure transparency and financial accountability of the DFI. The IAMB was operated from the establishment of the DFI on May 22, 2003 until the dissolution of the CPA on June 28, 2004. In October 2004, the audits conducted by IAMB and KPMG revealed the CPA's inadequate accounting system. IAMB failed its oversight process for several months because of procedural disputes and US manipulation. During this time illegal export of petroleum was conducted secretly from Iraq, and a large amount of funds for DFI were disbursed without accountability. According to the audits conducted by the Special Inspector General for Iraq Reconstruction (SIGIR), US$8.8 billion of the US$23 billion of Iraqi money disbursed for DFI has not been accounted the use. After June 28, 2004, the Iraqi Interim Government had administered the DFI under the IAMB's oversight following to United Nations Security Council Resolution 1546 until December 31, 2006. Paul Bremer led the Coalition Provisional Authority. During his administration Ambassador Bremer was criticized by some for spending down over 90% of the Development Funds for Iraq. Less than 5% of the $18 billion Congress had set aside for reconstruction were spent during that period. These funds make up the Iraq Relief and Reconstruction Fund, which is largely managed by the Iraq Reconstruction Management Office. USAID also plays a role in managing these funds. Since the transfer of sovereignty in June 2004, the Development Fund for Iraq has been managed by the Iraqi Transitional Government.
Аудит
CPA басқару кезінде ДҚҚ-дан жасалған төлемдер бірнеше рет аудиттен өтті. Алғашқы аудитті халықаралық есеп фирмасы KPMG жүргізді. АҚШ конгрессмені Генри Уаксман Үкіметтік реформалар комитетінің қызметкерлеріне DFI шығыстарын тағы бір аудиттен өткізуді тапсырды.
There have been several audits of the disbursement from the DFI during the CPA's stewardship. The first was performed by international accounting firm KPMG. United States Congressman Henry Waxman had the staff of the Committee on Government Reform to perform another audit of DFI's expenditures.
Ашықдықтың болмауы
Ирактың даму қорына үкімет ирактық мұнай сатудан түскен табыстың 95 пайызы түседі. 2003 жылғы бюджетте сондай-ақ, Даму қоры бюджетке 1,2 миллиард доллар бөледі деп көрсетілген. Дегенмен, Даму қоры мен бюджет арасындағы қатынас толыққанды түсіндірілмеген – бюджетте мұнайдан күтілетін кіріс 3,4 миллиард долларды құрады, бұл сол кездегі Даму қорындағы қаражаттан әлдеқайда көп. Сонымен қатар, Даму қорынан шығындарды жасауға уақытша әкімшілік басшысы ғана құқылы болды. Даму қоры туралы ақпарат аз жарияланды. Коалициялық уақытша басқару органы өз веб-сайтында Даму қорына және одан активтердің ауысуы туралы мәліметтерді жарияламады.
The Development Fund for Iraq receives 95 percent of the government proceeds from Iraqi oil sales. The 2003 budget also noted that the Development Fund will provide $1.2 billion for the budget. However, the relationship between the DFI and the budget has not been made clear—the budget anticipated oil revenues of $3.4 billion—much greater than the amount in the DFI then. Moreover, only the Provisional Authority Administrator could authorise spending from the DFI. Little information has been made public about the DFI. The Coalition Provisional Authority excluded information on its web site about any transfer of assets into and out of the DFI.