Кіріспе

Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы бейбітшілікті нығайтуға бағытталған ұйым (1999–2008)

Оңтүстік-Шығыс Еуропа тұрақтылық пактісі – 1999 жылдан 2008 жылға дейін Оңтүстік-Шығыс Еуропа елдерінде бейбітшілік, демократия, адам құқықтары және экономиканы нығайтуға бағытталған ұйым. 2008 жылдың ақпан айында ол Өңірлік ынтымақтастық кеңесімен (ӨИК) алмастырылды. ӨИК оны алмастырды, себебі ол Еуроодақ сияқты сыртқы серіктестердің ықпалымен жүргізілген Тұрақтылық пактісіне қарағанда "өңірдің өзіне тиесілі" болды.

Жасау

Келісім 1999 жылғы 10 маусымда Кёльн қаласында Еуропалық Одақтың бастамасымен құрылды. Құрылтай конференциясына Сербия мен Черногория (сол кездегі Югославия Федеративтік Республикасы) және Молдовадан басқа, аймақтың барлық елдері қатысты. Болгария, Румыния, Ресей, Түркия, АҚШ, сол кездегі ЕО-ның барлық мүше елдері, ЕҚЫҰ, Еуропа Кеңесі және Еуропалық Комиссия өкілдері де белсенді қатысушылар деп есептелді. Канада, Жапония, Біріккен Ұлттар Ұйымы, БҰҰ-ның қарамағындағы комиссариаты, НАТО, ЭЫДҰ, Батыс Еуропа Одағы, Халықаралық валюта қоры, Дүниежүзілік банк, Еуропалық инвестициялық банк және Еуропалық қайта құру және даму банкінің өкілдері де жеңілдетушілер ретінде қатысты. Келісім Косово соғысының шиеленісуінен кейін құрылды; Косовоның тұрақтылығы басты мақсаттардың бірі болды. 2006 жылы Тұрақтылық келісімі 2008 жылдың басында аймақтық иеліктегі ынтымақтастық аясына, яғни аймақ елдерінің өздері құрған Аймақтық ынтымақтастық кеңесіне (АИК) алмастырылуы керек екені жарияланды, бірақ халықаралық қауымдастықтың қолдауы мен кеңесі сақталады. Оңтүстік-Шығыс Еуропа ынтымақтастық процесі осы процесте маңызды рөл атқаруға тиіс. Тұрақтылық және ынтымақтастық бойынша Оңтүстік-Шығыс Еуропа келісімінің (SPSEE) соңғы отырысы 2008 жылғы 28 ақпанда Болгарияның София қаласында өтті, одан кейін Аймақтық ынтымақтастық кеңесі құрылды.

Жұмыс кестесі 1

Бес жұмыс тобынан құралған: БАҚ, Білім және жастар, Жергілікті демократия және шекаралық ынтымақтастық, Парламенттік ынтымақтастық және Гендерлік мәселелер. Директордан өзге, WT I екі сарапшы – Срджан Чивич пен Талия Боатидің жұмысына сүйенеді.

Жұмыс кестесі 2

Өңір елдері арасындағы екіжақты еркін сауда келісімдерінің толық тізімі жасалды. Косово да қатысуда (БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1244 қаулысына сәйкес UNMIK арқылы өкілдік етеді), бірақ онымен жасалған барлық еркін сауда келісімдері әлі дайын емес. Көптеген еркін сауда келісімдерін (Косовоны толық қамтитындарын қоса алғанда) бірыңғай еркін сауда аймағына біріктіру ұсынысы бар (мүмкін Орталық Еуропа еркін сауда келісімін кеңейту арқылы). Келісім 2006 жылдың бірінші жартысында қол қойылуға жоспарланған еді. Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймақтық энергетикалық нарығын (электр энергиясы және табиғи газ үшін) құру жұмыстары жүргізілуде. Оған келісімге қатысушы елдер (Молдованы қоспағанда), сондай-ақ Грекия және Түркия қатысады. Бұл процеске Еуропалық Одақ пен келісімге қатысушы елдер (Молдованы қоспағанда) және Косово арасындағы Еуропалық энергетикалық қауымдастықтың құрылуы да септігін тигізді. Түркия қатысуын алты айға кейінге шегерді, себебі ол "Community acquis" ережелерінің экологиялық бөлімін іске асыруда қиындықтарға тап болды. Молдова, Украина және Норвегия кейінірек қосылуы күтілуде.

3-жұмыс кестесі

III жұмыс үстелі ішкі және сыртқы қауіпсіздік мәселелерін қарастырады. Мақсаты – аймақта тұрақты қауіпсіздік ортасын құру, ұйымдасқан қылмыс пен сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте және көші-қон мәселелерінде аймақтық ынтымақтастықты дамыту. Ол екі кіші топқа бөлінеді. Біріншісі Әділет және ішкі істер саласына, ал екіншісі қорғаныс және қауіпсіздік секторын реформалау мәселелеріне арналған.

АТС-ның орындалуы (2008 жылдың ақпанына дейін)

+ Аймақтағы еркін сауда келісімдерінің матрицасы. Еуропалық одақ Басқа тұрақтылық пакті серіктестері (CEFTA-ға біріктіріледі) Еуропалық көршілік саясатының басқа серіктестері ЕО ЕЭҚТ Түркия Кеден одағы Хорватия Солтүстік Македония Республикасы Албания Босния және Герцеговина Сербия және Черногория Косово Молдова Украина Грузия Армения Әзербайжан ЕО 1973 Кеден одағы 1996 Әрекеттесу келісімі 2005 Әрекеттесу келісімі 2004 Әрекеттесу келісімі Әрекеттесу келісімі Әрекеттесу келісімі Әрекеттесу келісімі ЕЭҚТ 1973 Кеден одағы 1992 Еркін сауда аймағы 2002 Еркін сауда аймағы 2001 ? Түркия Кеден одағы Кеден одағы 1996 Еркін сауда аймағы 1992 Еркін сауда аймағы 2003 Еркін сауда аймағы 2000 Еркін сауда аймағы 2003 ? ? Хорватия Әрекеттесу келісімі 2005 Еркін сауда аймағы 2002 Еркін сауда аймағы 2003 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2002 CEFTA 2006 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2003 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2005 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2006 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Солтүстік Македония Республикасы Әрекеттесу келісімі 2004 Еркін сауда аймағы 2001 Еркін сауда аймағы 2000 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2002 CEFTA 2006 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2002 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2002 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2006 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2005 Албания Әрекеттесу келісімі Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2003 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2002 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2003 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Босния және Герцеговина Әрекеттесу келісімі Еркін сауда аймағы 2003 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2005 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2002 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2002 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2006 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Сербия және Черногория Әрекеттесу келісімі ? Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2006 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2002 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Косово Әрекеттесу келісімі ? ? Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2006 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2006 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2003 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2006 ? Молдова Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2005 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 Оңтүстік-Шығыс Еуропа аймағының еркін сауда аймағы 2004 ? Украина Еркін сауда аймағы 1995 Еркін сауда аймағы 1996 Еркін сауда аймағы 1996 Грузия Еркін сауда аймағы 1996 Еркін сауда аймағы 1998 Еркін сауда аймағы 1996 Армения Еркін сауда аймағы 1995 Еркін сауда аймағы 1996 Еркін сауда аймағы 1998 Әзербайжан Еркін сауда аймағы 1996