Кіріспе

Замбияның Лусака қаласындағы мемлекеттік университет

Замбия университеті (UNZA) – Замбияның Лусака қаласында орналасқан мемлекеттік университет. Бұл Замбияның ең ірі және ең көне білім беру мекемесі. Университет 1965 жылы құрылып, 1966 жылдың 12 шілдесінде ресми түрде ашылды. Оқыту тілі – ағылшын тілі.

Тарих

UNZA-ның бастамасы Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын, Солтүстік Родезияда университет құру идеясы туған кезде басталды. Бірақ, соғыс басталғанда жоспарлар тоқтатылып, содан кейін ғана қайта жаңартылды. Колониялық үкімет Африканың көп бөлігінде жоғары білім беру орындарының дамуына байланысты, Африка үшін Орталық Африка университет колледжін құру жоспарларын енгізді. Орталық Африка кеңесі (CAC) жоғары білім беретін колледждің қажеттіліктерін зерттеу үшін комиссия тағайындады, ол кейіннен жоғары білім беретін колледж құруды ұсынды. 1952 жылы сэр Александр Карр Сондерс Орталық Африкадағы африкалықтарға жоғары білім беру қажеттігін зерттеді, ал 1953 жылдың наурыз айында қосымша есеп ұсынды. Оңтүстік Родезия үкіметі көпұлтты университет колледжін құруға келісті, соның салдарынан комиссия Солсбериде мекеме құруды ұсынды. Алайда, Александр Керр жазған қарсы баяндамада, нәсілдер арасындағы теңдік принципіне негізделген жоғары білім беру орнын құру мүмкін емес екенін айтты және Лусакада еуропалық емес студенттерге арналған университет құруды ұсынды. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басындағы тәуелсіздік күресінің саяси жағдайы Родезияның барлық студенттерді қабылдайтын университет колледжі идеясын азырақ тартымды етті. Осының нәтижесінде, Лусакада жоғары білім беру орнын құру үшін қолдау іздеуге бастама берілді. 1963 жылдың наурыз айында жаңа Солтүстік Родезия үкіметі Солтүстік Родезия үшін университет құрудың мүмкіндігін бағалау үшін сэр Джон Локвуд басқаратын Локвуд комиссиясын тағайындады. Комиссия автономияға ерекше мән берді және Ұлыбританиядағы бар университеттермен байланысы жоқ университет құруды ұсынды. Сондай-ақ, есепте Замбия университетінің бастапқыда толыққанды университет ретінде құрылуы ұсынылды. Замбия университеті туралы заң 1965 жылы қабылданғаннан кейін Замбия университетінің уақытша кеңесі құрылды. 1965 жылдың шілдесінде Дуглас Г. Англин вице-канцлер болып тағайындалды, ал 1965 жылдың қазан айында президент Кеннет Дэвид Каунда 1965 жылғы №66 заңға қол қойды. Замбия университеті 1966 жылдың 13 шілдесінде ашылды, ал президент Кеннет Дэвид Каунда 1966 жылдың 12 шілдесінде алғашқы канцлер болып тағайындалды. Түрмеден босатылғаннан кейін Оңтүстік Африканың апартеидке қарсы күрескері және саяси лидері Нельсон Мандела 1990 жылдың ақпан айында Замбия университетінің студенттеріне сөз сөйледі. Бұл оның босатылғаннан кейін шетелге жасаған алғашқы сапары және университетте сөйлеген алғашқы сөзі болды. Ветеринариялық медицина мектебі 2020 жылдың 1 желтоқсанында техникалық ынтымақтастық саласындағы халықаралық ынтымақтастықты дамытуға қосқан үлесі үшін Жапония Сыртқы істер министрінің мақтау грамотасымен марапатталды.

Кампус

Оның негізгі кампусы, Ұлы Шығыс жолы кампусы, Ұлы Шығыс жолы бойында, қалалық бизнес орталығынан (CBD) шамамен 7 км қашықтықта орналасқан. Сондай-ақ, Лусака қаласының ішінде, Университеттік Оқу Ауруханасында Риджвей кампусы да бар; бұл кампуста медицина және фармакология курстарын оқыған студенттер білім алады.

Қауымдастықтар

UNZA Африка университеттері қауымдастығының, Ұлттар Достастығы университеттері қауымдастығының және Халықаралық университеттер қауымдастығының мүшесі болып табылады.