Кіріспе

Француз жазушысы (1785–1851)

Гьясинте Жозеф Александр Табо де Латуш, көбінесе Анри де Латуш (2 ақпан 1785 – 9 наурыз 1851) – француз ақыны және романист, Андре Шеньенің жариялануымен және Жорж Санды ерте қолдауымен танымал. (Оның тегі "Табо де Ла Туш" деп те, кейде "Делатуш" деп те жазылады.)

Өмір

Ол Ла-Шатреде (Индре) дүниеге келген. Оның шығармаларының ішінде комедияларын атауға болады: «Projets de sagesse» (1811) және Эмиль Дешампен бірлесіп жазған «Сельмурс де Флориан» (1818), ол жүз түндік қойылымдармен танымал болды; сондай-ақ «Испания патшайымы» (1831), ол халықтың көңіліне тиісіз деп танылды; «Fragoletta ou Naples et Paris en 1799» (1829) романы, ол жағымсыз даңққа ие болды; «La Vallée aux loups» (1833) – прозалық эсселер мен өлеңдер жинағы; және екі өлеңдер жинағы, «Les Adieus» (1843) және «Les Agrestes» (1844). Латуш есімізде қалғанының басты себебі – ол сол кезде тек шектеулі адамдарға ғана белгілі болған Андре Шениедің генийін әлемге танытқандығы. Ақынның қолжазбалары Даунудан Латушқа өткен, ол олардың құндылығын бірден тануға қабілетті болды. Шение өлеңдерінің алғашқы жинағын редакциялағанда (1819) ол бірнеше ұсақ түзетулер енгізді, бірақ кейін Беранжер айтқандай, түбегейлі және қажетсіз өзгерістер жасамады. Латуш бірнеше әдеби алаяқтықтар жасады. Ол өзінің әдепсіз әңгімесін «Урика» романының авторы, мінсіз Дурас герцогинясына жатқызды. Ол замандастарына қастандықпен шабуыл жасап, көптеген жауларын тудырды. «Конституция» газеті 1817 жылы Латуш мақаласындағы белгісіз саяси мазмұнға байланысты үкімет тарапынан жабылды. Содан кейін ол «Меркурий де ХIХ ғасыр» журналын басқарды және монархияға қарсы қатал күрес бастады. 1830 жылдан кейін ол «Ле Фигаро» газетінің редакторы болды, либералды саясаткерлерді де, шілде монархиясы тұсында жеңіске жеткен романтиктерді де жазасыз қалдырмады. Өз кезегінде, Густав Планш 1831 жылғы қараша айындағы «Revue des deux mondes» журналында оған қарсы күшті шабуыл жасады. Бірақ Латуштің еңбегін бағалайтын болсақ, оның Джордж Сэндтің мансабының басында көп көмек көрсеткенін естен шығармау керек. Өмірінің соңғы жиырма жылын Валь-д'Ольнада зейнеткерлікте өткізді. Сент-Бев «Causeries du lundi» жинағының 3-томында Латуштің аса жағымсыз портретін келтіреді. Сондай-ақ, 1851 жылғы 18, 19 және 20 шілдедегі «Siecle» газетінде Джордж Сэнд туралы мақалаларға назар аударуға болады.