Кіріспе

1990 жылғы бейне ойын

Snake Rattle 'n' Roll – Rare компаниясы жасаған платформалық бейне ойын. Оны Nintendo баспасы шығарды және Солтүстік Америкада 1990 жылдың шілдесінде, ал Еуропада 1991 жылдың 27 наурызында Nintendo Entertainment System жүйесі үшін шығарды. Ойын екі жылан – Rattle және Roll – он бір 3D изометриялық деңгей арқылы өтеді. Mega Drive нұсқасын Sega 1993 жылдың маусым айында қосымша деңгеймен бірге шығарды. Snake Rattle 'n' Roll ойынын Rare компаниясының мүшелері Тим Стампер мен Марк Бетеридж жасады. Музыка авторы – Дэвид Уайз, оған "Shake, Rattle and Roll" және басқа да 1950 жылдардағы әндер шабыт берді. Ойынның мақсаты – әр деңгейдегі кедергілерді асып өту және деңгейде орналасқан салмақ өлшегіш қоңырауын қозғау үшін жеткілікті мөлшерде "Nibbley Pibbleys" жеу, бұл жыландарға деңгейден шығуға мүмкіндік береді. Ойынды бір немесе екі ойыншы бір уақытта ойнай алады. Snake Rattle 'n' Roll NES жүйесіндегі ең жақсы ойындардың бірі және Rare компаниясы шығарған ең жақсы ойындардың бірі деп есептеледі. Ол 2015 жылы Rare компаниясының Xbox One үшін шығарған Rare Replay жинағына енгізілді және 2024 жылдың 21 ақпанында Nintendo Switch Online сервисінде қайта шығарылды. 1991 жылы Tradewest компаниясы Game Boy үшін Sneaky Snakes деп аталатын ойынды шығарды.

Ойын процесі

Snake Rattle 'n' Roll екі жыланның (Rattle және Roll) 11 изометриялық деңгейден өтуін көрсетеді. Әр деңгейдің мақсаты – әр деңгейде кездесетін жеткілікті «Nibbley Pibbleys» – кішкентай дөңгелек жаратылыстарды жеп, деңгейдің соңында орналасқан салмақ өлшегіш машинаның үстінде қоңырау шалу үшін жеткілікті салмақ алу; бұл келесі деңгейге есіктің ашылуына әкеледі. Ойыншылар басқару тақтасымен жыландарды деңгейде маневрлейді және тілдерін созу арқылы Nibbley Pibbleys-ті жинап алады, оны жауларға шабуылдау үшін де қолдануға болады. Жыландар жегенде ұзындығы артады; жыландар өз түсіндегі Nibbley Pibbleys-ті жегенде тез өседі, ал сары түсті жегенде ең көп өседі. Әр деңгейде кездейсоқ Nibbley Pibbleys шығаратын диспенсерлер орналасқан; алайда, олар жыландарға зиян келтіретін бомбаларды да шығарады. Жылан жеткілікті ұзындыққа жеткенде, құйрығы жарқырай бастайды, яғни жылан сол деңгейден шығуға жеткілікті ауыр. Сол кезде олар таразыны тауып, онымен шаңғыратып, есікті ашуы керек. Әр деңгейде түрлі кедергілер мен жаулар бар. Ойыншылар жаудың шабуылынан жыланның бір бөлігін жоғалтады, ал жыланның сегменттері бітіп қалса, өмірден айырылады. Ойыншылар жауларды тілдерімен ұрып немесе үстіне секіріп жеңе алады. Ойынның барлық жерінде «қақпақтар» (люктер түрінде) орналасқан, оларды ойыншылар Nibbley Pibbleys, заттар мен қосымша өмірлерді, бонус деңгейлеріне кіруді және кейде жауларды ашу үшін аша алады. Ойынның ішінде жасырын телепорттар бар, олар ойыншыларға бірнеше деңгейді өткізіп, ойынның кейінірек кезеңінде қайта бастауға мүмкіндік береді. Stamper ойынның графикалық және концепциялық жағынан жұмыс істеді, ал Betteridge ойынның бағдарламасында жұмыс істеді. Ойын идеясының көбі Betteridge-ден келді, ол NES ойыны үшін мүмкіндігінше кіші файл өлшемін алуға өзін сынады. Rare мүшесі Брендан Ганнның айтуынша, Betteridge аз орын алатын арзан фондарды қалай жасау керектігін білген. Мұндай фонға қандай заттарды қалай жылжыту керектігі туралы ойлағаннан кейін ол жылан жасау идеясын ойлап тапты. Ойынның көп бөлігі 1989 жылы Rare компаниясы NES нұсқасын шығарған Marble Madness деген басқа изометриялық видео ойынынан алынған. Олар сондай-ақ NES портындағы Marble Madness-те қолданылатын жоғары жылдамдықты жылжытуды қолданды, бұл, Nintendo Power-дің Rare шолуына сәйкес, «көптегендер NES-те істеуге болмайды деді». Rare компаниясының болашақ креативті директоры Грегг Мейлз Snake Rattle 'n' Roll ойынды сынақтан өткізгеннен бастап бастады. Ол Betteridge-дің басқаруды қалай жасағанын еске алады, ол «қатесіз жауап беретінін сезінді» деді. Бір дыбыс эффектісі, жылан суға түсіп, оны акула құрлыққа қайтып келгенше қуып жүргенде, Джон Уильямстың 1975 жылғы «Жау» фильміндегі екі ноталық тақырыбын келтіреді. NES және Sega Mega Drive нұсқаларының саундтректері 2020 жылы Black Screen Records компаниясы винил түрінде Wise-тің жазбаларымен бірге шығарды. Оны алғаш рет Nintendo баспасынан шығарды және Солтүстік Америкада 1990 жылдың шілдесінде және Еуропада 1991 жылдың 27 наурызында Nintendo Entertainment System үшін шығарды. Кейінірек Rare ойынды Sega Mega Drive-ға көшірді, бұл нұсқаны Sega 1993 жылы тек Еуропада шығарды; бұл портта NES нұсқасындағы 11 деңгейге қосымша соңғы деңгей бар. Бұл нұсқада жыландар ғарышқа шығады, бірақ метеорит олардың ғарыш кемесіне құлап түседі, олардың 12-ші деңгейде қызмет ететін басқа планетаға құлап түсуіне себеп болады. Деңгейді аяқтағаннан кейін, аяғында жыландар үйге қайтып бара жатқан жаңа ғарыш кемесінде көрінеді. Бұл ойын Game Boy-ге ешқашан шығарылмаса да, NES нұсқасының 7-деңгейінде пейзаж «NINTENDO GAME BOY» деп жазылған. Sega нұсқасында «SNAKES R+R GO SEGA» деген жазу бар.

Қабылдау

Snake Rattle 'n' Roll алғаш рет 1990 жылдың қаңтарында Nintendo Power журналында алдын ала жарияланды. Алдын ала көрсетілімде ойынның «сипаттау мүмкін емес» екені және Q*bert және Adventures of Lolo сияқты ойындарды ұнатып ойнаған адамдарға әсер ететіні айтылды. Ойын журналдың 1990 жылғы қыркүйек-қазан айларындағы санында жарияланды, онда ойынның алғашқы үш деңгейінің өту жолы көрсетілген. American video gaming magazine Game Players журналы Snake Rattle 'n' Roll ойынына 1990 жылғы «Game Player's NES Excellence Award» сыйлығын, сол жылы NES платформасы үшін шыққан ең жақсы ойындардың бірі ретінде берді. Snake Rattle 'n' Roll шыққаннан кейін жылдар өткен соң кейбір ретроспективті мақалаларда да жарық көрді. IGN ойынды «Ең жақсы 100 NES ойыны» тізімінде 32-орынға қойып, оны «Rare компаниясының NES-те екінші деңгейге көтерілмес бұрынғы тамаша жұмыстарының бірі» және «Marble Madness платформа ойынына айналған нұсқасы» деп сипаттады. Журналдың бас редакторы Крейг Харрис ойынның жоғары қиындық деңгейі мен тамаша саундтрегін де атап өтті. Ұлыбританиядағы Retro Gamer журналы ойынды 2006 жылғы тамыз санында қарап, оны NES-тегі ең жақсы изометриялық ойындардың бірі және «керекті NES ойыны» деп бағалады. Ойынның екі басты кейіпкері журналдың 2007 жылғы ақпан санында «Айдың батыры» атанды. Rare компаниясының 25 жылдығына арналған 2010 жылғы желтоқсан айындағы ретроспективтік мақаласында журнал ойынды «тамаша платформа» деп атады және оның Kinect платформасында шығуына ниет білдірді; журнал Kinect-те Marble Madness прототипін көрді және осы ойынның басқару схемасын Snake Rattle 'n' Roll ойынының жаңа нұсқасында қолдануды қалады. Ойын Rare компаниясы жасаған 25 үздік ойынды анықтау үшін жүргізілген оқырмандар сауалнамасында 23-орынды иеленді. Ол сондай-ақ GamesTM Retro кітабында жарық көрді, онда ол NES кітапханасындағы көпке танылмаған ойындардың бірі ретінде мақталып, оның графикасы мен ландшафты, «ерекше юморы» және «ерекше тартымдылығы» жоғары бағаланды. Соңында, Snake Rattle 'n' Roll Cobra Triangle және R. C. Pro Am сияқты Rare компаниясының басқа ойындарымен бірге NES ойындарының қатарынан ерекшеленеді деген қорытынды жасалды. Ойын 2024 жылдың 21 ақпанында Nintendo Switch Online сервисі арқылы қайта шығарылды.

Мұра

Snake Rattle 'n' Roll-дың соңында ойын Snakes in Space деп аталатын жалғасы туралы қысқаша мәлімдейді, бірақ бұл ойын ешқашан жарық көрген жоқ. Rare компаниясы Game Boy платформасы үшін Sneaky Snakes атты жаңа ойынды жасады, ал Tradewest компаниясы оны 1991 жылдың маусым айында шығарды. Ойынның басты кейіпкерлері – Сыңғыз және Атилла есімді екі жылан, олар Соня Жыланды Жаман Nibbler-ден құтқаруға тиіс. Ойын механикасы Snake Rattle 'n' Roll-ға ұқсас, бірақ 3D изометриялық режимнің орнына 2D жақтан жылжымалы платформалық режимде ойнатылады. Sneaky Snakes ойыны 1991 жылдың шілде айындағы Electronic Gaming Monthly журналында орташа баға алды. Стив Харрис сыншысы ойынды қиын басқару, түпнұсқалықтың жоқтығы және секірген кездегі "гравитацияның жоқтығы" әсері үшін сынады. Эд Семрад ойынның бірінші деңгейлерден кейін көңілсізденетінін айтты, ал Мартин Алесси ойын идеясы жаңа болғанымен, бұрынғы сыншының ойынның қайталанатындығына қатысты сын-пікірін қостады. "Суши Х" сыншысы ойынды "орташа" деп сипаттап, былай деді: "Онда шынымен ерекше ойынға лайық оң қасиеттердің қалғаны жетіспейді".