Кіріспе

Солтүстік теңіздегі үлкен құмдық Доггер банкі (голланд тілінде: Doggersbank, неміс тілінде: Doggerbank, дат тілінде: Doggerbanke) – Англияның шығыс жағалауынан шамамен алғанда орналасқан Солтүстік теңіздің жақсы жарылған аймағындағы үлкен құмдық. Соңғы мұз дәуірінде бұл құмдық Еуропа материгі мен Британ аралдарын байланыстырған үлкен құрлықтың бір бөлігі болды, қазір ол Доггерленд деп белгілі. Балықшылар бұл құмдықты ұзақ жылдардан бері өнімді балық аулау орны ретінде біледі; оның аты доггерлерден шыққан, олар – орта ғасырлық голланд балық аулау кемелері, негізінен треска балықтарын аулауға қолданылған. 21-ші ғасырдың басында бұл аймақ Ұлыбританияның үшінші буын жел электр станциясын салуға ыңғайлы орын ретінде танылды және Доггер банкі жел электр станциясы ретінде дамытылуда.

Атауы

Доггер Банкі атауы алғаш рет 17 ғасырдың ортасында жазылған. Бұл атау, орта ғасырларда осы аймақта балық аулаған екі мачталы қайықтарды білдіретін "доггер" сөзінен шыққан болуы мүмкін. Голланд, неміс және дания тілдерінде осы аймаққа ұқсас атаулар бар. Ол BBC Radio 4 хабар таратқышының теңіз болжамында қолданылатын Доггер теңізі аймағына атын берген.

География

Жағалау шамамен , және шамамен кеңдігін құрайды. 1931 жылы Доггер Банкісінде болған жер сілкінісінің магнитудасы Рихтер шкаласы бойынша 6.1-ге жетіп, Ұлыбритания тарихындағы ең ірі жер сілкінісі болып тіркелді. Оның ошағы жағалаудың астында орналасқан, ал сілкініс Солтүстік теңізінің төңірегіндегі елдерде сезіліп, Шығыс Англияда зардаптарға әкелді. Доггер Банкісінің оңтүстігінде Кливер Банкі орналасқан.

Теңіз шайқастары мен оқиғалары

Доггер жағалауы шайқасы (1696), Тоғыз жылдық соғыс кезінде Жан Барт басқарған француз флоты голландиялық бес кемеден тұратын күшті және оны сүйемелдеп жүрген конвойді жеңді. Доггер жағалауы шайқасы (1781), Төртінші ағылшын-голланд соғысы кезінде Корольдік теңіз флотының эскадрильясы 5 тамызда голланд эскадрильясымен шайқасты. Доггер Банкі оқиғасы, орыс-жапон соғысы кезінде, 1904 жылы 21 қазанда орыс теңіз кемелері Доггер Банкі аймағындағы британдық балық аулау кемелеріне, оларды жапондық торпедалық қайықтар деп жаңылысқандықтан, атыс ашты. Доггер жағалауы шайқасы (1915) және Доггер жағалауы шайқасы (1916), Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік флот пен Германияның Ашық теңіз флоты арасындағы шайқастар өтті. Жағалауда бірнеше кемелердің құлау оқиғалары болған. 1966 жылы U Hai аталатын неміс суасты кемесі, Германияның XXIII типіндегі суасты кемесі, дауыл кезінде батып кетті. 20 адамның 19-ы қаза тапты, бұл Германия тарихындағы ең ірі бейбіт кезеңдегі теңіз апаты.

Экология

Жағалау балық аулаудың маңызды аймағы болып табылады, мұнда треска және сельдь көп мөлшерде ауланады. Доггер жағалауы жыл бойы фитопланктон түрінде жоғары бастапқы өнімділік көрсететін мұхиттық орта ретінде анықталды. Осы себепті, бұл аймақты Теңіз табиғат қорығы деп жариялау ұсынылды. Еуропалық Одақтың заңнамасына сәйкес, қорғалатын аймақ бірнеше елдер арасында, соның ішінде Ұлыбританияға бөлінді.

Траль және қорғалатын аумақтар

2020 жылдың қыркүйегінде Greenpeace ұйымы өздерінің Esperanza кемесінен Доггер Банк аймағына бірнеше гранит тас тастады. Йоркшир жағалауында үлкен траулер көрілгеннен кейін алаңдаушылық туған еді. Greenpeace-тің бұл әрекетіне балық аулау саласының бір бөлігі қолдау көрсетті. Үлкен гранит тастар теңіз жануарларына және беттік балық аулауға зиян келтірмейді, бірақ олар түбінде балық аулайтын траулерлердің салмақты торларына ілініп, осы балық аулау тәсіліне кедерес жасайды. Greenpeace өкілі: "Қорғалатын аймақта теңіз түбін жыртуға түбінде балық аулайтын траулерлерге қалай рұқсат бересіздер? Бұл – қорғалатын орманды бульдозермен аралаумен бірдей".

Жел электр станциясы және жел энергиясының хабы

Доггер жағалауы жағалаудан алыс орналасқандықтан, жел турбиналарының көріністік әсеріне байланысты шағымдарды болдырмау мақсатында таңдалды, бірақ су тереңдігі дәстүрлі, тұрақты негіздегі жел турбиналарын орнатуға жеткілікті. Тұрақты негіздегі жел турбиналары экономикалық тұрғыдан су тереңдігінің шегіне дейін қолданылады; одан артық тереңдікте жаңа, жүзбелі жел турбиналарының жобалары қажет, олардың құрылысы қазіргі таңда әлдеқайда қымбат. 2010 жылдың қаңтар айында Dogger Bank-те жел электр стансасын салуға лицензия Forewind Ltd консорциумына берілді. Бастапқыда жоспар бойынша 32 гигаватттық қуатты қамтитын тоғыз аймақтық жобаның бір бөлігі ретінде 9 гигаватқа дейін электр энергиясын өндіру көзделіпті, бірақ аймақтың иесі Crown Estates-пен келісімге отырып, жоспар кейіннен 7,2 гигаваттық қуатты қондыруға дейін қысқартылды. Құрылыс ең ертесінде 2014 жылы басталуы тиіс еді, бірақ бірнеше рет кейінге жылдырылды. Голландиялық, неміс және даниялық электр желілері операторлары Доггер жағалауындағы бір немесе бірнеше жасанды аралдарда Еуропалық тұрақты электр энергиясы жүйесінің бөлігі ретінде Солтүстік теңіздегі жел энергетикалық хабын салу жобасында ынтымақтастық жасайды. 2017 жылдың 23 наурызында Брюссельде өткен Солтүстік теңіздер энергетикалық форумында Energinet.dk компаниясы TenneT компаниясының неміс және голланд бөлімшелерімен келісімге қол қояды, содан кейін жүзеге асыру мүмкіндігін зерттеу жүргізіледі.