Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық клоун
American clown
Эндрю Роздилский кіші (6 желтоқсан 1917 – 21 қыркүйек 1995) – американдық клоун. Энди клоуны ретінде ол 1960 жылдан 1990 жылға дейін Чикаго Уайт Сокс ойындарында, бастапқы Comiskey Park стадионында өнер көрсетуімен кеңінен танылды.
Andrew Rozdilsky Jr. (December 6, 1917 – September 21, 1995) was an American clown. As Andy the Clown, he was well known for performing at Chicago White Sox games at the original Comiskey Park from 1960 to 1990.
Ерте өмір
Эндрю Роздилский кіші, бес ағасы мен бір қарындасының ең кішісі, поляк тегі бар отбасында Чикагода дүниеге келді. Роздилский Чикагоның оңтүстік-батыс жағында өсті және отбасын қуанту үшін он жасында клоундықпен айналыса бастады. Жасөспірім шағында Комиски паркінде хот-дог сатушы болып жұмыс істеді. 1940 жылдардың басында ол 1942 жылдың наурыз айында АҚШ армиясына әскерге шақырылмас бұрын бұрғылау станогы операторы болып жұмыс істеді. 1943 жылдың маусым айында бұрыннан бар денсаулық мәселесіне байланысты әскери қызметтен босатылды. Бейбіт өмірге оралғаннан кейін Роздилский International Harvester компаниясында зерттеуші болып жұмысқа орналасудан бұрын жаназалық автокөлік жүргізушісі болып жұмыс істеді. Роздилский 1940 жылдары қосымша жұмыс ретінде клоундықпен айналыса бастады, кештер мен түскі асқа қатысып, көптеген аурухана науқастарын аралады.
Andrew Rozdilsky Jr., the youngest of five brothers and one sister, was born in Chicago to a family of Polish descent. Rozdilsky grew up on the Southwest Side of Chicago and began clowning at ten years old to amuse his family. As a teenager, Rozdilsky worked as a hot dog vendor at Comiskey Park. In the early 1940s, he worked as a drill press operator before being drafted into the U. S. Army in March 1942. He completed his military service in June 1943 when he was discharged due to a pre existing medical condition. Upon returning to civilian life, Rozdilsky worked as a hearse driver before being hired as a research clerk at International Harvester. Rozdilsky also began working on the side as a clown in the 1940s, doing his routine at parties and luncheons and visiting numerous hospital patients.
Мансап
Бала кезінен бастап «Уайт Сокс» жанкүйері және клоун болғанмен, Роздилский 1960 жылы Комиски паркіне костюммен алғаш рет шықты. Роздилский бір күні жергілікті боулинг лигасынан келген достарын көңілдету үшін клоун болып киінді, олар оны бұл киіммен «Уайт Сокс» ойынына қатысуға шақырды. Энди клоун рөлін ойнаған Роздилский көпшілік арасында танымал болды. Кездейсоқ, Роздилский 1961 жылы Колумб салт аттыларының жеребе салуында «Ақ сокс» командасының маусымдық билеттерін жеңіп алды және көп ұзамай Энди клоун ретінде барлық ойынға қатыса бастады. Карьерасының алғашқы кезеңінде Роздилскийдің ресми мәртебесі болмаған және ол «Уайт Сокс» ойынында өнер көрсеткені үшін ақы төленбеген; ол тек маусымдық билеттерді жеңіп алғандықтан ғана үнемі шыға алатын болды. Бейсболмен шектелмеген Роздилский басқа да кәсіби спорттық іс-шараларда, соның ішінде Чикаго аюлары ойынында кейде клоундық көрсетістер жасады. Чикагодағы сәтті өнерінен басқа, Роздилскийді 1968 жылы Чарли Финли Оукленд Атлетикасының жаңа Оукленд Колизеумында қысқа уақытқа арналған ойындарында өнер көрсету үшін жалдаған. Энди клоун ретінде Роздилскийдің ерекше белгілері – полька нүктелерімен жабылған костюм және батареямен жұмыс істейтін мұрын, ол баланың қолын ұстағанда жарық береді. Ол «Ақ сокс, алға!» деп шақырып, «аға» сөзін 45 секундтан астам уақытқа созуға қабілетті болған. Комедияшы Боб Ньюхарт Роздилскийдің әуе шабуылдары сиренасынан да қатты естілетінін айтып әзілдеген. Роздилский Энди клоун ретінде бірнеше әзіл-қалжыңдар айтқан. Мысалы, 1981 жылы «Ақ сокс» командасының «Кабс» командасымен өткізген көрмелік ойынында ол Чикаго қаласының әкімі Джейн Бёрннің қолына отырып, оны құшақтап, мұрнын жарық етіп, оның күйеуі Джей МакМалленге: «Джей, сіздің әйеліңіз мені қызықтырады» деді. 1980 жылдары Роздилский команданы Джерри Рейнсдорф пен Эдди Айнхорн сатып алғаннан кейін «Уайт Сокс» басшылығымен қақтығысқа түсті. 1981 жылдың 27 тамызында «Сокс» командасы жол сапарынан бірінші орында оралды, ал ұйым Роздилскийге енді клоун болып киінген ойындарға қатысуға рұқсат етілмейтінін хабарлады. Сонымен қатар, команда Ribbie және Roobarb жаңа талисмандарын таныстырды. Бұл жаңалық көпшілік тарапынан жаман қабылданып, WLS телеарнасының жүргізушісі Ал Лернер Роздилскийді қайтаруға рұқсат беруді талап ететін қоғамдық науқанға жетекшілік етті. Бір күн ішінде «Уайт Сокс» бұл шешімнен бас тарды. 1981 жылдан бастап Роздилский команданың ресми қолдауына ие болды, енді оған жылына 1000 доллар көлемінде стипендия төленді, бірақ ол жоғарғы қабатта қалуы керек болды. Роздилский бұл шектеуді қатаң сақтамады, жанкүйерлер оны атымен шақырғанда «Алтын қораптарға» жасырын кіріп отырды. Роздилский меншік иелері өмір бойы орындықтарға уәде бермегенін мәлімдеді, сондықтан ол да, ұйым да ауызша келісімшартты бұзған. Роздилский қарсылықтарға қарамастан: «Сіз Айнхорнға қарсы бола аласыз, бірақ «Сокс» командасына қарсы бола алмайсыз. Егер қарсы тұра алмасаңыз, оларға қосылыңыз», – деді. Дегенмен, Роздилский менеджментті ашық сынға алды және тіпті «Ақ сокс» командасын Чикагода ұстап тұру үшін митингтерге қатысты, өйткені меншік иелері қала маңындағы аудандарға көшуді ұсынды. Олардың қақтығысына қарамастан, 1985 жылы «Ақ сокс» Роздилскийді 25 жылдық қызметі үшін ойын алдында құрметтеді. Роздилскийдің «Ақ сокс» ойынындағы ұзақ қатысуы ерекше болды. Ол 1933, 1950 және 1983 жылдары Комиски паркінде өткен барлық үш All Star ойынына қатысты – ол 1933 жылы сатушы, 1950 жылы жанкүйер, ал 1983 жылы клоун болды. Роздилский тіпті қиын жағдайда да келуге тырысты. Ол 1980 жылы үйдің ашылу ойынында жүрек соққысына ұшырағанмен, 1961 мен 1990 жылдар аралығында бір үйдің ашылу ойынын ғана өткізіп алды (1989 жылы әйелі қайтыс болғандықтан). 1983 жылы Роздилский ауруханадан шыққаннан кейін бір сағат ішінде ойынға қатысты. Роздилский 1990 жылғы маусымның соңында зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды, соңғы ойын ескі Комиски паркінде өтті. 28 қыркүйекте «Ақ сокс» Роздилскийге ескерткіш тақта сыйлады, ол саркастикалық түрде жаңа теледидар сияқты маңыздырақ нәрсені армандағанын айтты. Роздилскийдің қызы Рут зейнетке шығуды «қиын» деп сипаттап, «Бір кезде [Энди] үйде «Кабс» командасын қойды» деп атап өтті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Роздилский Нью-Комиски паркіндегі «Ақ сокс» ойындарына қатысуды жалғастырды. Енді оған клоундық макияжымен стадионға кіруге рұқсат берілмеді, сондықтан ол «Энди клоун» деген жазуы бар күрткі киді. Роздилский костюмін тастағаннан кейін де өзінің ерекше шақыруларын сақтап, жанкүйерлермен суретке түскені үшін жасырын түрде шағын сыйлықтарды қабылдап, команда иелерін ренжітті. Роздилский 1995 жылы қайтыс болғанға дейін қоғамдық шараларда Энди клоун ретінде өнер көрсетуді жалғастырды.
Although a lifelong White Sox fan and a clown since childhood, Rozdilsky only made his first appearance in costume at Comiskey Park in 1960. Rozdilsky dressed as a clown one day to amuse his friends from a local bowling league, and they encouraged him to attend a White Sox game with them in the outfit. Performing as Andy the Clown, Rozdilsky became popular with the crowd. By coincidence, Rozdilsky won White Sox season tickets for 1961 in a Knights of Columbus raffle, and soon began to attend almost every game as Andy the Clown. In the early part of his career, Rozdilsky had no official status and was not paid for his performances at White Sox games; he was only able to appear consistently because he happened to have won season tickets. Not restricting himself to baseball, Rozdilsky also occasionally clowned at other professional sporting events, including Chicago Bears games. In addition to his prolific appearances in Chicago, Rozdilsky was hired by Charlie Finley to perform at Oakland Athletics games at the new Oakland Coliseum for a short time in 1968. As Andy the Clown, Rozdilsky's physical trademarks were a suit covered with polka dots and a battery powered nose which would light up when he shook a child's hand. He was known for his distinctive cheer, "Come on, you White Sox!" He could hold the word "on" for over 45 seconds. Comedian Bob Newhart reportedly joked that Rozdilsky was louder than an air raid siren. Rozdilsky made some risqué jokes as Andy the Clown. During a White Sox–Cubs exhibition game in 1981, for instance, he sat on Chicago Mayor Jane Byrne's lap, put his arm around her, lit up his nose and said to her husband Jay McMullen, "Jay, your wife is turning me on." In the 1980s, Rozdilsky came into conflict with White Sox management after the team was purchased by Jerry Reinsdorf and Eddie Einhorn. On August 27, 1981, the Sox returned from a road trip in first place, and the organization informed Rozdilsky that he would no longer be allowed to attend games dressed as a clown. At the same time, the team introduced new mascots Ribbie and Roobarb. The news was poorly received by the public. WLS TV anchor Al Lerner led a public campaign demanding that Rozdilsky be allowed back as Andy the Clown and the White Sox reversed the decision within one day. From 1981, Rozdilsky became officially sanctioned by the team, now being paid a $1000 per year stipend, but he was required to remain in the upper deck. Rozdilsky did not strictly observe this restriction, sneaking into the Golden Boxes when fans would call him by name. Rozdilsky alleged that ownership did not deliver on a promise of lifetime box seats, and so both he and the organization had breached their verbal contract. Despite the animosity, Rozdilsky commented, "You can be anti Einhorn, but you can't be anti Sox. I say, if you can't fight it, join 'em." Still, Rozdilsky was openly critical of management, even participating in rallies to keep the White Sox in Chicago as ownership proposed a move to the suburbs. Despite their conflict, the White Sox honored Rozdilsky before a game in 1985 for his 25 years of service. The longevity of Rozdilsky's presence at White Sox games was notable. He attended all three All Star games at Comiskey Park — in 1933, he was a vendor, in 1950, he was a fan, and in 1983, he was a clown. Rozdilsky took pains to appear even when it was difficult. He appeared at the 1980 home opener despite having suffered a heart attack shortly prior; he only missed one home opener between 1961 and 1990 (in 1989, due to the death of his wife). In 1983, Rozdilsky attended a game within an hour of being released from the hospital where he was being treated for a bleeding ulcer. Rozdilsky was forced to retire at the conclusion of the 1990 season, the last played at the original Comiskey Park. On September 28, the White Sox presented Rozdilsky with a commemorative plaque; he commented sarcastically that he had wished for something more significant such as a new TV. Rozdilsky's daughter Ruth characterized the retirement as "tough", noting that "For a while [Andy] put the Cubs on at home." After being forced into retirement, Rozdilsky continued to attend White Sox games at New Comiskey Park. No longer allowed into the stadium wearing his clown makeup, he instead wore a jacket which read "Andy the Clown". Rozdilsky continued to maintain his trademark cheers even after shedding his costume and upset team ownership by quietly accepting small tips for taking photos with fans. Rozdilsky continued to appear as Andy the Clown at community events until his death in 1995.
Өлім және мұра
Роздилский 1995 жылы 21 қыркүйекте Чикагоның оңтүстік-батысындағы үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Роздилский – Басты Лига Бейсболымен тұрақты байланысы болған соңғы клоун. Эммет Келли мен Макс Паткин сияқты басқа да клоундар көрнекті рөлде болғанмен (әсіресе 1940 және 1950 жылдары), Роздилский осы бейсбол клоундарының бәрінен де ұзақ өмір сүрді. Энди клоун – костюм киген кейіпкерге қарағанда нақты адам болған соңғы MLB талисманы, сондай-ақ команда басшылығының туындысы емес, "сырттан келген" немесе "халықтық" бастауға ие болған соңғы талисман. Роздилскийдің қайтысы және 1988 жылы Рибби мен Рубарбтың зейнеткерлікке шығуы (Эндиді алмастыруға арналған болғанымен, одан ұзақ қызмет еткен талисмандар) White Sox командасының 2004 жылы жаңа костюмді талисман – Southpaw енгізілгенге дейін басқа талисманы болмауына себеп болды.
Rozdilsky died on September 21, 1995, at his home on the Southwest Side of Chicago after suffering a heart attack. Rozdilsky was the last clown regularly associated with Major League Baseball. While Emmett Kelly and Max Patkin, among others, clowned prominently (especially in the 1940s and 1950s), Rozdilsky outlasted these other baseball clowns. Andy the Clown was the last MLB mascot to be an actual individual person as opposed to a costumed character, as well as the last to have an "outsider" or "grassroots" origin rather than being a creation of team management. With Rozdilsky's departure and passing, combined with the 1988 retirement of Ribbie and Roobarb — the mascots who, despite being intended to replace Andy, were outlasted by him — the White Sox would not have another mascot until the 2004 introduction of a new costumed mascot, Southpaw.