Кіріспе

Американдық мал өсіруші (1857–1892)

Натан Д. Чемпион (29 қыркүйек, 1857 – 9 сәуір, 1892) – Нейт Чемпион ретінде белгілі – 1892 жылғы сәуірдегі Джонсон округі соғысының маңызды тұлғасы болды. Вайомингтегі бай малшылар бірлестігінің негімсіз айыптауымен, мал ұрлығына қатысқан деп жала жапқан Чемпион, малшылар жалдаған қаскөйлердің алғашқы нысанына айналды. Шындығында Чемпион – тек қана шағын шаруашылықпен айналысқан, барлық белгісіз жас малды өздеріне қарату әдетіне қарсы тұрған адам болды. Ол қоршаудағы үйінде көрсеткен батылдығымен және сол кездегі оқиғаларды шын жүректен сипаттаған хатымен танымал.

Ерте өмір

Нейт Чемпион 1857 жылдың 29 қыркүйегінде Техас штатының Леандер қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Джон және Наоми Чемпион болды. Ол он сегіз бауырдың бірі болып, Раунд-Рок аймағында өсті. Оның әкесі біраз уақыт бойы Уильямсон округінің шерифі болды, ал оның тәтесі Хэтти Клюк 1871 жылы Канзас штатының Абилин қаласына мал айдап сатты. Ол күйеуі Джорджпен бірге тапқан ақшаға болашақта Седар-парк болып белгілі болатын жерді сатып алды. Сол аймақтағы көптеген көшпенді ковбойлар сияқты, ол солтүстікке қарай Вайомингке жұмыс істеуге кетті, онда өзінің ранчосын салудан бұрын бірнеше шаруашылықта жұмыс істеді.

Джонсон округі соғысы

1892 жылғы оқиғалар 1889 жылдан 1909 жылға дейін созылған жерді пайдалану үшін болған қақтығыстар аясында болды. Тарихшы Ричард Максвелл Браун Вайомингтегі оқиғаларды кеңірек "Батыс қосылу соғысының" бір бөлігі деп атайды. Вайомингтің алғашқы жылдарында жердің көп бөлігі мемлекеттік меншікте болды, ол мал өсіруге және шаруашылық құруға ашық еді. Ірі шаруашылықтар ірі қара малын ашық далаға жіберіп, кейде оларға басқа инвесторлар қаржыландырды. Көктемде мал жиналып, әр шаруашылыққа тиесілі сиырлар мен бұзаулар бөлініп, бұзауларға белгі салынды. Кейде бұзауларды, әсіресе жетім немесе адасқандарын, жасырын түрде белгілеп алып кетіп жататын. Бұл жағдайға алаңдаған ірі шаруашылықтар өз қызметкерлеріне мал ұстауға тыйым салып, мал ұрлығына қарсы күресті күшейтті. 1886 жылғы суық қыстан кейін жағдай нашарлай түсті. Ірі компаниялар жерді күштеп иелене бастады және осы аймақтағы су ағыны мен сумен жабдықтауды бақылауға алды; олар мемлекеттік жердегі осы әрекеттерін мал ұрлығы деген жалпы айыптамамен ақтады және шағын шаруаларды жыл сайынғы мал жинауға қатысудан тыйысуға тырысты; көрінеді, ірі шаруашылықтардың агенттері бірнеше күдікті мал ұрларын өлтірді. 1889 жылы күдікті мал ұрларының бірнешеуі линчтелді, соның ішінде жазықсыз шаруалар Элла Уотсон мен Джим Аверелдің бірдей линчтелгені де болды. Ірі шаруашылықтар Вайоминг мал өсірушілер қауымдастығы (WSGA) ретінде бірікті және Вайоминг штатының Шайен қаласында Шайен клубында жиналатын. 1892 жылдың сәуір айында WSGA Техас штатынан кісі өлтірушілерді жалдады; 50 адамнан тұратын экспедиция ұйымдастырылды, ол пойызбен Шайеннен Касперге, Вайомингке, содан кейін Джонсон округіне бағытталды, мақсаты болжамды мал ұрларын жою және, көрінеді, Джонсон округінің үкіметін ауыстыру еді. Майор Фрэнк Уолкотт реттеушілерді Джонсон округіне бастап барды. Ескерту жасау үшін Буффалодан шыққан телеграф сымдары кесілді. Экспедицияға екі газет тілшісі де ілесіп, олардың сенсациялық есептері кейін шығыс газеттерінде жарияланды.

Чемпионға шабуыл

WSGA-ның алғашқы нысанасы «KC Ranch»-тағы Нейт Чемпион болды. Чемпион – шағын шаруалардың бәсекелес шеруді ұйымдастыруға белсенді қатысқан шағын шаруа қожасы. Чемпионнан басқа KC-де үш адам болды. Екі адам, көрінетін түрі аңшылар, түнде паналаған, сол күні таңертең жақын жердегі Powder өзенінен су алуға шыққанда ұсталды, ал үшіншісі, Ник Рей, кабинаның есігі алдында тұрғанда атып өлтірілді және бірнеше сағаттан кейін қайтыс болды. Төртіншісі, Нейт Чемпион, қоршауға алынды. Екі жолаушы оқиғаны байқап, Буффалоға аттанды, онда Джонсон округінің шерифі Уильям «Кызыл» Ангус 200 адамнан тұратын жасақ құрып, «KC Ranch»-қа бет түзеді. Чемпион бірнеше сағат бойы қарсы тұрып, кем дегенде төрт жанкешті өлтіріп, бірнешеуін жаралады. Қоршау кезінде Чемпион достарына жазған бірнеше жазбалары бар маңызды күнделік жүргізді. «Балалар, қазір өзімді өте жалғыз сезініп тұрмын. Маған бірдеңе болса, бірге барлық жақтан қарап тұруға болатын еді», - деп жазды ол. Күнделіктің соңғы жазбасында: «Жарайды, үйді жаңбырша оқпен тонап тастады. Олардың ағаш кесетінін естідім. Мен бүгін үйді өртеп жібереді деп ойлаймын. Егер тірі болсам, түнде қашып кетуге тырысамын. Тағы да оқ атылып жатыр. Әлі түн емес. Үйдің бәрі өртеніп кетті. Егер сендерді қайта көрмесем, қош бол, балалар», - делінген. Үй өртеніп жатқанда, Нейт Чемпион күнделікке қол қойып, оны қалтасына салып, артқы есіктен сол қолында Колт револьвері, оң қолында Винчестер мылтығымен жүгіріп шықты. Оны бірден 28 оқпен төрт адам атып өлтірді. Шабуылдаушылар кейін Чемпионның оқтан тесілген кеудесіне «Мал ұрлаушылар сақ болыңдар» деген ескерту жапсырды. Сондай-ақ, олар күнделіктегі шабуылдаушылардың кейбіреулерінің есімдерін жазған жазбаларды мұқият алып тастады.

Өлімнен кейінгі әсерлері

Келесі күні шериф бастаған жасақ Crazy Woman Creek-тегі "TA Ranch" шаруашылығындағы басып кірген күштерді қоршап алды. Екі күннен кейін басып кіргендердің бірі қашып, Вайоминг штатының әкімі міндетін атқарушы Амос В. Барбермен байланысқа түсті. Қоршаудағы басып кіргендерді құтқару үшін қарбалас әрекеттер жасалды, және Вашингтонға телеграммалар жіберілді, нәтижесінде Америка Құрама Штаттарының президенті Бенджамин Харрисон араласты. Форт МакКиннидегі алтыншы атты әскер полкі "TA Ranch" шаруашылығына барып, басып кіргендерді ұстап, жасақтан құтқаруға бұйрық алды. Қарсылық көрсетуді тоқтату шарты бойынша басып кіргендер барлық қару-жарақтары мен жабдықтарын әскерге тапсырды. Майор Вулкотт, топтың ресми емес жетекшісі ретінде, осы қару-жарақтардың тізімін жасап, үкіметке ұсынды. Ақырында, қорғаушы адвокаттардың шебер заңгерлік амалдарының арқасында басып кіргендер босатылды. Басып кіргендердің көптеген көшбасшылары, мысалы, У. К. Ирвин, өзі демократтар болды, ал олардың қарсыластары көбінесе демократтар еді. Президент Харрисонның бұйрығымен басып кіргендерді құтқару және соттардың оларды сотқа тартпауы салдарынан дау туды. Осы даудың нәтижесінде Вайоминг 1894 жылғы сайлауда демократиялық партияға дауыс берді.

Драмалық қойылымдар

Генри Брэндон (1912–1990) Джим Дэвистің "Ғасыр оқиғалары" атты батыс телехикаясының 1955 жылғы эпизодында Чемпион рөлін ойнады. Кристофер Уолкен Майкл Симиноның 1980 жылы түсірілген "Жер шарының қақпасы" фильмінде өте фантастикалық Чемпион бейнесін сомдады. Том Беренгер "Джонсон округінің соғысы" фильмінде Кейн Хаммет рөлінде. Кейн толығымен Нейт Чемпионның өміріне, іс-әрекеттеріне және сырт келбетіне негізделген.