Кіріспе

Оңтүстік Калифорниядағы тау өткелі - Horsethief Canyon бастауында орналасқан, оны Калифорнияның 138 мемлекеттік тас жолы (SR 138) және BNSF темір жолы мен Union Pacific темір жолына тиесілі темір жол жолдары кесіп өтеді. 1972 жылы жасалған жақсартулар теміржолдың ең жоғары биіктігін азайтып, қисықтығын да төмендетті. 15 қарама-қарсы штаттарлық тас жолы Cajon Pass арқылы өтеді, бірақ жақын жердегі Cajon Summit арқылы өтеді. Cajon Pass және Cajon Summit аймақтарының барлығы жиі Cajon Pass деп аталады, бірақ Cajon Pass пен Cajon Summit арасында айырма жасалады. 1851 жылы Амаса М. Лайман және Чарльз С. Рич басқарыған мормон қоныс аударушылар тобы Солт-Лейк-Ситиден Оңтүстік Калифорнияға қарай жабық вагонмен Cajon Pass арқылы сапар шекті. Мормон жолы мен теміржолдың бірігетін жеріндегі (Суливан қисығының жанында) тау өткеліндегі ерекше тас формациясы Мормон тастары деп аталады.

Атауы

Испан тілінде cajón сөзі қорап немесе тартылғыш қорапты білдіреді. Бұл өткелдің аты, аймақты қамтитын испан жер грантынан шыққан; ол алғаш рет 1852 жылғы картада ағылшын тілінде айтылған. Ертедегі Әйгілі ғимараттардың құжаттары, олар көбінесе бұл өткелді "Кахун өткелі" деп атаған, атаудың басқаша түсіндірмесін ұсынады, яғни ол мормон пионері Эндрю Кахунның (Кахонға ұқсас айтылады) құрметіне аталған, ол жақын орналасқан Сан-Бернардиноның алғашқы қоныстанушысы болды және Сан-Бернардино қаласын зерттеуге және жоспарлауға көмектесті.

Әуе қатынасы

Кейджон асуы күшті жел, турбуленттілік және тұманмен танымал. Асу арқылы ауа райы тұманды, нашар көрінетін күндерден бастап, ұшақтарды күшті Санта-Ана желдерімен шайқатып жіберетін ашық түстерге дейін өзгеруі мүмкін. Жел әдетте батыстан соғады, бірақ Санта-Ана және басқа да ауа райы жағдайларында солтүстіктен немесе оңтүстік-шығыстан соғуы мүмкін. Сан-Габриэль тауларынан төгілген ауа күшті жоғары және төмен қарайтын ағыстарды тудыруы мүмкін. Әдеттегі күні, батыстан соққан желмен, турбуленттілік Риалтодан батысқа қарай бірнеше шақырым жерде басталып, шығысқа қарай бірнеше шақырымға созылады, таулардың биіктігінен жоғарылап, әсіресе HITOP қиылысына жақын асуда күшейеді. Санта-Ана жағдайларында, жоғары және төмен қарайтын ағыстар Онтарио әуежайының солтүстік-шығысында күшті болуы мүмкін, ал турбуленттілік турбуленттілігімен танымал Баннинг асуына дейін, шығысқа қарай сезілуі мүмкін. Ұшақтың массасы мен қанат жүктемесі турбуленттілікке сезімталдығын анықтайды, сондықтан Cessna 172-де күшті болып көрінетін турбуленттілік Boeing 747-де шамалы немесе орташа болуы мүмкін. 2006 жылғы Mercy Air 2 апатында жедел жәрдем вертолеті тұманды ауа райында асуға жақын таулы жерге шағылысты.

Жол қозғалысы

Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолының еншілес компаниясы – Калифорнияның оңтүстік темір жолы, Каджон асуы арқылы өткен алғашқы темір жол болды. Асу арқылы өтетін желі 1880-ші жылдардың басында қазіргі Барстоу және Сан-Диего қалаларын байланыстыру үшін салынған. Бүгінде Юнион Пасифик темір жолы мен BNSF темір жолы (Санта-Фенің мұрагері) Оңтүстік Трансконның бір бөлігі ретінде Лос-Анджелес және Сан-Бернардино қалаларына жету үшін осы жолды пайдаланады. Көптеген пойыздың болуы, көрнекті пейзаждар мен оңай қолжетімділігінің арқасында бұл орын теміржол жанкүйерлері үшін танымал, ал Каджон асуындағы пойыздардың көптеген суреттері кітаптар мен журналдарда жарияланады. Юнион Пасифик темір жолы 1967 жылы ашылған, бұрынғы Оңтүстік Пасифик темір жолының Палмдейл учаскесіндегі бір жолды иеленеді. BNSF темір жолы екі жолды иеленеді және 2008 жылдың жазында үшінші негізгі жолды пайдалануға кірісті. Юнион Пасифик Санта-Фе учаскесіндегі жол құқығын алғашқы Лос-Анджелес және Солтүстік-Шығыс темір жолы бойынша келісім арқылы алғаннан бері темір жолдар осы жолды бөліседі. Бастапқы BNSF (ATSF) желісі 1880 жылдары салынған, ал кейінірек салынған АҚШ-тың 66-шы бағыты мен I-15 тас жолы шамамен осы бағытты ұстанды. Оңтүстік бағыттағы бірнеше шақырымдық 3,0% еңіс ұзақ пойыздар үшін қиындық тудырады, батысқа қарай құлау қауіпті, себебі инженер тежегіштерді дұрыс басқармаса, пойыз қашып кетуі мүмкін. 1913 жылы салынған екінші жол 2,2% төменгі еңіске ие болу үшін 3 шақырымға (2 миль) ұзағырақ. Ол екі қысқа туннель арқылы өтті, бірақ екеуі де 1913 жылғы желіге үшінші негізгі жол салынғанда алынып тасталды. Әйбары, Санта-Фе экипажы Юнион Пасифик экипажына уақтылы ескертті, ал пойыздың соңындағы көмекші локомотивтердегі UP экипажы құтқарылып, жарақат алмады, ал Санта-Фе экипажы соқтығысу алдында құтқарылып, жеңіл жарақат алды. Соқтығысқа қатысқан Санта-Фе және UP көмекші локомотивтерінің барлығы жөндеуге келмейтіндей зақымданып, жаратылды, ал UP жетекші локомотивтері зақымдалмады. 1996 жылдың 2 ақпанында Санта-Федегі пойыз рельстерден шығып, Каджон асуында өртеніп, бір тежегіш пен кондуктор қаза тапты. 2016 жылдың 16 тамызындағы "Blue Cut Fire" өрті Юнион Пасифик магистралінің бір бөлігін қиратты. 2018 жылдың 21 тамызында қауіпті материалдарды тасымалдаған пойыз рельстерден шығып, темір жолға жақын орналасқан FedEx нысаны эвакуацияланды, сондай-ақ бір мектепте оқушылар уақытша жасырынып, қауіпсіздік шаралары сақталды.

Жолаушылар қызметі

1997 жылы тоқтағанға дейін Amtrak Desert Wind бұл өткелді пайдаланды. Оңтүстік-батыс бас маршруты Чикаго мен Лос-Анджелес арасында күн сайын, BNSF желісі арқылы Cajon Pass өткелімен жүреді. 2020 жылы Brightline компаниясы өзінің жақын арада іске қосылатын Brightline West қызметінің жалғасы ретінде Викторвилл мен Ранчо Кукамонга арасындағы жоғары жылдамдықты бағытты жоспарлауды бастады. Бұл бағытты жобаның бұрынғы операторлары бастапқыда қарастырмаған, себебі ол тым қымбат деп есептелген.

Жол көлігі

Мохаве тас жолы (I 15) 1969 жылы Каджон шыңының батысында, Каджон асуында салынған. Бұл Лос-Анджелес және Ішкі Империядан Лас-Вегасқа дейінгі маңызды бағыт. Тас жол тарихи 66-шы және 395-ші американдық тас жолдардың бастапқы бөлігімен қатар және үстінен өтеді. Бұл бөлік, қазір Cajon Boulevard деп аталады, 1950 жылдардың басында тас жолды қайта бағыттау және кеңейту кезінде салынған қысқа, жақсы сақталған бөлік. Тек оңтүстік/батыс бағыттарындағы қатарлар пайдаланылады; солтүстік/шығыс бағыттарындағы қатарлар мен оларға сәйкес көпірлер транзиттік қозғалыс үшін жабық. Кенвуд даңғылы немесе Клегорн жолы арқылы кіруге болатын бұл тас жолдың бөлігінде пойызды бақылауға арналған ең жақсы орындар орналасқан. I-15 тас жолының Каджон асуы Калифорниядағы ең қауіпті жол деп танылды. Тарихи Саммит мейрамханасы, Оук Хиллз шығысынан өтетін жерде, тарихи 66-шы бағыттың тамақтану орны болды және 1952 жылдан 2016 жылға дейін, Blue Cut өртінен қирағанға дейін сол жерде орналасқан. Кейбір карталарда Каджон асуы SR 138 тас жолының бөлігі ретінде көрсетілуі мүмкін, ол Батыс Каджон аңғары мен Саммит аңғары арасындағы шыңнан оңтүстікке қарай I 15 тас жолын кесіп өтеді. Осылайша, Лос-Анджелес пен Викторвилл арасындағы I 15 тас жолының ең биік нүктесі кейде Cajon Summit деп аталады. Дегенмен, бүкіл аймақ, Cajon Summit-ті қоса алғанда, көбінесе Cajon Pass деп аталады.

Тынық мұхит жотасы

Тынық мұхитының жолы Каджон асуы арқылы өтеді, және жаяу жүру маусымында мыңдаған көшпелі жаяу жүргіншілер бұл аймақтан өтеді, жолдың ең ыстық, құрғақ және қиын бөліктерінің бірін басып өткеннен кейін. Жақын жердегі Макдональдс мейрамханасы жолға өте жақын орналасқан және жаяу жүргіншілер арасында әйгілі. Көптеген жаяу жүргіншілер түнді Каджон-Джанкшендегі жалғыз мотельде өткізеді.

Коммуналдық инфрақұрылым

Үш Оңтүстік Калифорния Эдисон 500 кВ жоғары кернеулі электр желілері шыңнан өтеді. Бұл желілер Кажон асуының солтүстік-шығысында орналасқан Луго қосалқы станциясына барады және 26-шы және 46-шы бағыттарға қосылады. 26-шы және 46-шы бағыттар Лос-Анджелес қалалық аймағын Төрт бұрышты аймақтағы жанар майлы электр станцияларынан және Колорадо өзеніндегі су электр станцияларынан алынған электр энергиясымен қамтамасыз етеді.

Табиғи қауіптер

2003 жылдың қазан және қараша айларында бірнеше орман өрті Кажон асуының маңындағы төбелер мен тау беткейлерін қиратып, 15-ші мемлекетаралық автожолды жабуға мәжбүр етті. Келесі қыста жаңбыр, сондай-ақ өрттенген өсімдіктердің салдарынан бірнеше көшкін жүріп, автожолдың жабылуына себеп болды. 2015 жылдың 17 шілдесінде, бүкіл штатты қамқан қатты құрғақшылық жағдайында және өрт қаупінің жоғары деңгейінде, желмен соққан жылдам өрт 15-ші автожолдың 138-ші Калифорния штатының тас жолы мен Оук Хилл жолы аралығындағы бөлігін шарпып өтті. Бұл оқиға жүргізушілерді қауіпсіздік үшін жүгіріп кетуге мәжбүр етті және 20 көлікті өртеп жіберді, деп хабарлады шенеуніктер. I 15 оңтүстік бағытындағы жолақ жабылды, ал солтүстік бағытындағы қозғалыс бір жолаққа шектелді. Өрт тоқтап тұрған көліктерге жетті. Келесі жылы, 2016 жылдың 16 тамызынан бастап, "Көк кескіш" өрті тағы да автожолды бірнеше күнге жабуға себеп болды. Өрттің қарқындылығына байланысты I 15-тің солтүстік және оңтүстік бағыттарындағы қозғалыс тоқтатылды. Ол бірнеше шатырлар мен үйлерді қиратты, сондай-ақ Оук Хиллстегі Саммит Инн мейрамханасын толығымен жойды. McDonald's мейрамханасы да өртенді, бірақ зақым аз болды. Өрт Лайтл Крик, Фелан, Оук Хиллз және Райтвудтағы үйлерге қауіп төндірді. Кажон асуында, әсіресе Санта-Ана желді күндері, қатты жел соғып тұрады, желдің күші кейде тік көліктердің (мысалы, жүк көліктерінің) бақылауын жоғалтуына немесе аударылуына әкеп соқтырады. Жел туралы ескертулер кезінде Caltrans өзгермелі хабарлама тақталарын пайдаланып, жүргізушілерді Кажон асуындағы қауіпті ауа-райы туралы ескертеді. Кажон асуында кейде қар жауады, бірақ көбінесе ол автожолды жабуға жеткіліксіз болады. Автожол толығымен жабылған жағдайда, Калифорния жол патрулі көліктерді асу арқылы сүйемелдеуге мүмкіндік береді, себебі 15-ші мемлекетаралық жол Жоғарғы Шөл аймағы үшін маңызды артерия болып табылады. Кажон асуында қатты жел немесе қар болған кезде, Лос-Анджелес телеарналарының ауа-райы болжаушылары немесе тілшілері осы асудан тікелей репортаж жасаулары жиі кездеседі. Сан-Андреас жарығы Кажон асуынан өтеді (жоғарғы нүктенің оңтүстік жағында I 15-ті кесіп өтеді) және осы аймақтың ерекше географиялық ерекшеліктеріне жауапты. Кажон асуында орнатылған құралдар ғалымдарға аймақтағы жер сілкіністерін қадағалауға мүмкіндік береді.