Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Альфонсо II (4 қараша 1448 – 18 желтоқсан 1495) – Калабрия герцогы, 1494 жылдың 25 қаңтарынан 1495 жылдың 23 қаңтарына дейін Неаполь королі ретінде билік жүргізді. Ол – әскери қолбасшы және Ренессанс дәуірінің сәулет және өнер меценаты. Әкесі Фердинанд I-нің Неаполь патшалығының мұрагері болғандықтан, өмірінің көп бөлігінде Калабрия герцогтігін иеленді. Миланды басып алу үшін қырқыс тудыруды қалаған Лодовико Сфорцаның және папаның қолдауымен Карл Неапольге Анжуліктердің талабын қайта жандандыруға шешім қабылдады. Ол 1494 жылдың қыркүйегінде Италияға шапқындап кірді және жартыаралды бойлай оңтүстікке жылдам ілгеріледі. Альфонсо папа Александр VI-ның қолдауын қайта жеңіп алды, ол Карлді түріктерге қарсы күшін жұмсауға шақырды. Альфонсо 1494 жылдың 8 мамырында папаның өкілі Хуан де Борья Ланзол де Романидің қатысуымен таққа отырды. Бірақ Карл мойындаған жоқ; 1495 жылдың басында Карл Флоренцияны және Альфонсоның інісі Фредерик басқарған неаполитандық флотты Порто-Венереде жеңгеннен кейін Неапольге жақындады. Альфонсо бірқатар жаман ниетті белгілерден, ерекше түстерден қорқып, сондай-ақ неаполитандықтар тарапынан жек көруге ұшырады, сондықтан ұлы Фердинанд II пайдасына тақтан бас тарды. Одан кейін ол Сицилиядағы монастырға қашып кетті. Ол сол жылы Мессинада қайтыс болды.
Alfonso II (4 November 1448 – 18 December 1495) was Duke of Calabria and ruled as King of Naples from 25 January 1494 to 23 January 1495. He was a soldier and a patron of Renaissance architecture and the arts. Heir to his father Ferdinand I's Kingdom of Naples, Alfonso held the dukedom of Calabria for most of his life. Instigated by Lodovico Sforza, who wished to stir up trouble to allow him to seize power in Milan, and with papal support, Charles decided to reassert the Angevin claim to Naples. He invaded Italy in September 1494 and was able to move swiftly south along the peninsula. Alfonso managed to regain the support of Pope Alexander VI, who invited Charles to devote his effort against the Turks instead. Alfonso was crowned on 8 May 1494 by the papal legate Juan de Borja Lanzol de Romaní, el mayor. Charles, however, did not relent; by early 1495 Charles was approaching Naples, after having defeated Florence and the Neapolitan fleet under Alfonso's brother Frederick at Porto Venere. Alfonso, terrified by a series of portents, as well as unusual dreams and despised by Neapolitans, he abdicated in favor of his son, Ferdinand II. He then fled to a Sicilian monastery. He died in Messina later that year.
Сыртқы келбеті мен мінез-құлқы
Жас кезінде оны әйелдер мен елшілер өте әдемі жас жігіт ретінде сипаттады, "Айтуға тіл жетпейтіндей сұлу", бірақ "жарты сағат та тұра алмайтын қозғалысқа толы". Дәрігерлер мен елшілер оның физикалық төзімділігіне таң қалды, өйткені ол аз тамақтанып, көбінесе асығыс жеп-ішіп, денсаулығын сақтай алды, күні бойы түрлі істермен шұғылданып, түнде бірнеше сағат демалып, оны әйелімен бірге өткізді. Халық оны "Герсио" деп лақап берді, себебі оның сол көзінде белгі бар еді, бірақ ол аурудан, жарақаттан ба екені, әлде туғаннан болғаны белгісіз. Басқа тарихшылардың айтуынша, бұл оның қабақты қарауы мен қисық қарауынан туған. Франческо Панса оның көзін жұмып отырғанын айтады. Ол ерекше әскери дағдыға ие болды және өмірінің көп бөлігін майдан даласында, жауынгерлік өмірді сүріп өткізді. Андреа Бернардидің айтуынша, атақты көшбасшы Роберто Сансевериноның қайтысынан кейін Альфонсо Италияның бірінші армигеросы болды. Дегенмен, ол неаполитандықтардың арасында қатты қорқыныш пен жеккөрініш тудырды, себебі ол өз халқына "өте қатыгез ұятсыздықтар мен қорлаулар" жасады, "ұзын бойлы қыздарды зорлап, өз ләззаты үшін басқа әйелдерді алды" және "тілмен айтуға келмейтін жиренішті әрекеттерге" барысқан. Мысалы, Chronicum venetum-нің анонимді авторы хабарлайды, бірақ венециялықтардың неаполитандықтарға, әсіресе арагондықтарға ашық жауы болғанын естен шығармау керек, олар "қатыгездік, зұлымдық, құмарлық пен адалсыздық, сатқындық, Ферранте патша мен Альфонсо д'Арагонаның үлкен ұлы, Калабрия герцогының кісі өлтірулерін баяндау үшін маған үлкен кітап жеткіліксіз болар еді: мен осы төрешілердің арасында Неронды қасиетті санағанмын". Жау тарапынан келген шамадан тыс айыптауларға қарамастан, Альфонсоның өмірінен көптеген оқиғалар оның мінезінің осы жақтарын растайды, мысалы, ол Поггиореал вилласын салу үшін заңды иелеріне ешқандай өтемақы төлемей көптеген жерлерді тартып алды (олар, айтуынша, қайғыдан көз жұмды), және сол сияқты Ла Маддалена монастырының қарындастарын делла Дуческа вилласын салу үшін қуды. Ол сондай-ақ Комо отбасысының – жақын достарының – пайдасына Франческо Сканнасоричеге тиесілі сарайдың жанындағы әдемі бақты алды: ол ақшаның жомарт ұсыныстарына қарамастан, бақты Комоға беруден көп рет бас тартқан, бірақ қорқынышты Калабрия герцогына бас тартуға батылы келмеді. Неаполитандықтар қатты қорқып, Ферранте патшаның қайтысымен үйлеріне қашып, "ішке! ішке!" деп айғайлады, тіпті жаулар қуғанда да. Оның әйелі Ипполита Мария Сфорца оның қатыгездігін өзі де сезінді, жаңадан үйленгенде күйеуіне қызғанып, өзінің сенімді қызметшісі Донатоны Альфонсоның саяхаттарында бақылауға жіберді, ал Альфонсоның Донатоға деген реакциясы соншалықты абайсыз болды, Гипполита анасына хатында былай деп жазды: "Мен Донато туралы осыны ешқашан ұмытпаймын [ ] жүрекке жара емес, бірақ менің ойымша ол ортасынан ашылды, менің жаным соншалықты ауыр болды және болады". Патшалықтың жағдайы қиын болғанда Альфонсо тақтан бас тартып, ұлына бергені бекер емес, себебі ол өзінің жамандықтары мен қатыгездігі үшін жек көрінді, ал Феррандино өзінің ізгілігі мен әділдігі үшін жақсы көрілді.
At a young age he was described by ladies and ambassadors as a very handsome young man, "So pretty you couldn't say", but "so alive that he couldn't sit still for half an hour". Doctors and ambassadors were surprised by his physical endurance, as he was able to keep himself healthy while eating and drinking very little and often in a hurry, being continuously busy in different activities during the day and resting a few hours at night, which he spent continuously with his wife. He was nicknamed the Guercio by the people because he had his left eye marked, but it is not known whether from illness, from injury or from birth. According to other historians, this was instead because of his grim look and the habit of looking crooked. Francesco Pansa judges instead that he was squinting. He had exceptional military skills and spent most of his life on the battlefields, leading a soldier's life. Andrea Bernardi says that, following the death of the famous leader Roberto Sanseverino, Alfonso remained the first armigero of Italy. However, he was greatly feared and hated by the Neapolitan people for having offended their subjects with "most cruel insults and offenses", for having been guilty of the most heinous crimes, such as "violating virgins, taking other women for his pleasure" and practicing "Detesting and abominable vice of sodomy". For example, the anonymous author of the Chronicum venetum reports but it should be remembered that the Venetians were sworn enemies of the Neapolitans and of the Aragones in particular who "wanting to narrate tyranny, cruelty, lustful and dishonest appetites, betrayals, the assassinations, the murders of King Ferrante and of Alfonso d'Aragona, his eldest son, Duke of Calabria, father of betrayals, conservative of rebels, a great book would not be enough for me: I believe that Nero was a saint among these tyrants". Beyond the possible exaggerations of enemy faction, many episodes of Alfonso's life confirm these aspects of his character, such as the fact that he expropriated numerous lands without offering any compensation to the legitimate owners (who, it is said, died of pain) for the construction of the villa of Poggioreale, and that in the same way he evicted the nuns of La Maddalena for the construction of the villa called della Duchesca He also obtained for the Como – family friends – the splendid garden that Francesco Scannasorice owned adjacent to their palace: the man had refused numerous times to cede the garden to the Como, despite the generous offers of money, but he did not dare to oppose a refusal to the fearsome Duke of Calabria. The Neapolitans were so terrified that at the death of King Ferrante they all ran to barricade themselves in the house shouting "inside! inside! ", not even if they were chased by enemies. His wife Ippolita Maria Sforza herself experienced its cruelty when, newly married, jealous of her husband, she sent her own trusted servant, Donato, to keep an eye on Alfonso in his travels, and Alfonso's reaction towards Donato was of such recklessness that Hippolyta wrote to her mother in her own letter: "This thing about Donato that I will never forget [ ] not a wound to the heart, but I think it opened in the middle, so much was my pain and it will be". It was no coincidence that, when the situation of the kingdom became desperate, Alfonso decided to abdicate in favor of his son, since he was so hated for his vices and cruelty as vices Ferrandino loved for his virtues and justice.
Сүйеді
Сильвио Асканио Коронаның "Сексеси трагици эт аморози" романына сәйкес, XVII ғасырдағы романдар жинағы, онда Неаполь Арагон сотының мүшелерінің құпиялары жинақталған – немесе, кемінде, солай көрінеді. Альфонсоның көптеген сүйіктілері болған, сондықтан ол әкесі Феррантеден ешқандай айырмашылығы жоқ еді. Оның алғашқы сүйіктісі – анасы Изабелла де Киарамонтеның қалыңдық қызы Изабелла Станца болды; алайда, бұл қарым-қатынас ұзаққа созылмады. Анасы – өте таза және діндар әйел – қарым-қатынастың ізін сезгеннен кейін, Изабелланы Арагондық фракцияны жақсы көретін дворян Джован Баттиста Ротаға үйлендіріп, осылайша оны ұлынан алшақтатты. Джорджио Вазаридың айтуынша, Джулиано да Майано жобалап, 1480 жылдары салынған Поджио Реале мүлдем жоғалып кетті және оның егжей-тегжейлі сипаттамасы сақталған жоқ. Он жылдар өткен соң Вазари былай деп хабарлады: "Поджио Реаледе [Джулиано да Майано] әрқашан өте әдемі деп есептелген сарайдың архитектурасын жасады; ал оны фрескамен безендіру үшін флоренциялық Пьетро дель Донцеллоны және оның ағасы Политоны шақырды, ол сол кезде жақсы шебер саналды және сарайдың ішін де, сыртын да аталған корольдың тарихымен суреттеді". Джулиано мен оның інісі Бенедеттоның осы жобамен байланысын растайтын ешқандай архивтік құжат жоқ; құжаттама ретінде тек Себастьяно Серлионың дәл еместігі үшін кешірім сұрап қайта көшірілген бөлігі мен жоспары ғана бар. Серлионың көшірмесінде төрт жағы да бірдей, екі қабатты аркадамен қоршалған ауланың айналасына орналасқан идеалдандырылған жоспар көрсетілген сияқты. Арагон сотының Неапольде Валенсияның мавр бақшасы дәстүрлерін енгізгені анық, оның көлеңкелі аллеялары мен моншалары, күрделі гидравликалық жүйесі, әсем су құбырлары, резервуарлары, балық шабақтары мен фонтандары сот өмірі үшін сәнді және усақ-түйексіз орта жасады, және оларды римдік элементтермен үйлестірді: Альфонсоның Поджио Реалесі үш жағынан аркалы ауламен қоршалған, ал төртінші жағы Везувийдің керемет көрінісін ұсынатын бақшаға ашылатын, төмендетілген орталық бөлігіндегі отыру орындарымен салынған. Бұл француз корольінің Италиядан қашқан кезде сезінген нәрседен мүлдем өзгеше болды, ол гобелендер мен өнер туындыларымен, сондай-ақ құрылыс және бау-бақшаға қатысты жоспарлармен толы болды, бірақ ол үш жылдан кейін жас қайтыс болды.
According to the Successi tragici et amorosi by Silvio Ascanio Corona, a seventeenth century collection of novels in which the secrets of the members of the Aragonese court of Naples are collected – or at least it seems – Alfonso had many mistresses, thus not differing from his father Ferrante. His first mistress was Isabella Stanza, bridesmaid of his mother Isabella of Chiaramonte; the relationship, however, did not last long. As soon as the mother – a very chaste and very religious woman – had a hint of the relationship, she married Isabella to Giovan Battista Rota, a nobleman very fond of the Aragonese faction, and thus to distance her from her son. Poggio Reale, which Giorgio Vasari said was designed by Giuliano da Maiano and was laid out in the 1480s, has utterly disappeared and no extensive description has survived. Decades later, Vasari reported, "At Poggio Reale [Giuliano da Maiano] laid out the architecture of that palazzo, always considered a most beautiful thing; and to fresco it he brought there Pietro del Donzello, a Florentine, and Polito his brother who was considered in that time a good master, who painted the whole palazzo, inside and out, with the history of the said king." There are no archives to connect Giuliano or his brother Benedetto with the project; for documentation only a section and plan, reproduced with apologies for its inaccuracy, by Sebastiano Serlio. Serlio's reproduction seems to show an idealized plan, identical on all four sides, ranged around a court with a double arcading. It is clear that the Aragonese court at Naples introduced the Moorish garden traditions of Valencia, with its shaded avenues and baths, sophisticated hydraulics that powered splendid waterworks, formal tanks, fishponds and fountains, as a luxurious and secluded setting for court life, and combined them with Roman features: Alfonso's Poggio Reale was built around three sides of an arcaded courtyard with tiers of seating round a sunken centre that could be flooded for water spectacles; on the fourth side it opened onto a garden that framed a spectacular view of Vesuvius. It was all unlike anything experienced by the French king, who retreated from Italy, loaded with tapestries and works of art, and filled with building and gardening ambitions, but he would die young only three years later.