Ямайка дауыс жүйесінің мәдениеті

Кіріспе

Диск-жокейлер тобы / мобильді дискотека, Ямайка

Ямайка халық мәдениетінде дыбыс жүйесі – ска, рокстеди немесе регги музыкасын орындайтын диск-жокейлер, инженерлер және диджейлер (MC) тобы. Дыбыс жүйесі – ямайкалық мәдениет пен тарихтың маңызды бір бөлігі.

Тарих

Дыбыс жүйесі тұжырымдамасы алғаш рет 1940 жылдары Кингстон қаласында танымал болды. Диджейлер генератор, дискілер мен үлкен динамиктер салынған көлікке жиналған жабдықтарын арқалап, көшеде мерекелер ұйымдастыратын. Қытай-ямайкалық кәсіпкер Том Вонг құрған Том Ұлы Себастьян – коммерциялық тұрғыдан сәтті болған алғашқы дыбыс жүйесі және одан кейін пайда болған көптеген жүйелерге үлкен әсер етті. Бастапқыда диджейлер американдық ритм-энд-блюз музыкасын ойнаса, уақыт өте келе жергілікті музыканың пайда болуымен дыбыс жергілікті ерекшеліктерге ие болды. Дыбыс жүйелері үлкен бизнеске айналды, ал аймақтың тұрақсыз экономикасында ақша табудың сенімді жолдарының бірі болды. Диджейлер кіру ақысын алып, тамақ пен сусындар сату арқылы табыс табады, көбінесе мыңдаған адам қатысатын. 1950 жылдардың ортасына қарай дыбыс жүйелері тікелей музыкадан гөрі кештерде көбірек танымал болды, ал онжылдықтың екінші жартысында Хедли Джонс сияқты мамандардың шеберханаларынан арнайы жасалған жүйелер пайда бола бастады. Осы кезеңде Ямайканың алғашқы супержұлдызы – диджей және мәлімдемеші граф Мачуки танымал болды. Уақыт өте келе дыбыс жүйелері күштірек болды – 30 000 ватт немесе одан да көп қуатты бас жиіліктерін, сондай-ақ орта және жоғары жиіліктерде ұқсас қуатты қамтамасыз ете алды, ал бұрынғыларына қарағанда әлдеқайда күрделі болды. Бұл жүйелер арасындағы бәсекелестік қызыл қанды болды, нәтижесінде екі диджей сахнаның жұлдыздары ретінде көзге түсті: Клемент "Кокссон" Додд және Дюк Рид. Диджей музыкаға рэп оқыса, музыканы/ритмді таңдаушы оны іріктеп алатын. Дыбыс жүйесінің танымалдылығы негізінен жаңа музыкаға байланысты болды. Америкалық жазба компанияларының шығару циклын айналып өту үшін екі дыбыс жүйесінің супержұлдыздары жазба өндірісіне жүгінді. Жергілікті музыканттарды пайдалану арқылы американдық R&B дыбысын қайталау әрекеті ретінде басталған музыка, ерекше ямайкалық музыка жанрына айналды: ска. Дыбыс жүйесі мәдениетінің маңызды бөлігі – дыбыс қақтығысы, екі жүйе арасындағы ұйымдасқан сайыс. "Guinness Sounds of Greatness" – осындай көптеген қақтығыстардың бірі. 2009 жылы Guinness қақтығысы үш кезеңге бөлінді: "жонглерлік" раунд, онда әр жүйе көпшілікті қоздыру үшін 15 минут алады; "коммерциялық жазбаларды" алмастыру "tune fe tune" және "dub fe dub", жүйелер "дыбыс жүйесі үшін арнайы жасалған" ерекше жазбаларды кезекпен ойнайтын кезде. Дыбыс жүйесі мәдениеті 1960 және 1970 жылдары ямайкалықтардың Ұлыбританияға жаппай көшіп келуімен бірге елге келді. Ұлыбританиядағы танымал дыбыс жүйелері: Sir Coxsone Outernational, Jah Shaka, Channel One, Aba Shanti I, Jah Observer, Quaker City, Irration Steppas, Fatman International және Saxon Studio International. АҚШ-тағы алғашқы дыбыс жүйелерінің бірі 1970 жылдардың соңында Нью-Йорктің Бронкс қаласында құрылған Downbeat the Ruler болды. Хип-хоптың әкесі деп аталатын диджей Kool Herc ямайкалық дыбыс жүйесінің көптеген элементтерін Нью-Йоркке әкелуге жауапты болды. 12 жасында отбасымен Кингстоннан Бронкске көшіп келген Герк танцхоллдарда өсті, кіруге тым жас болғанына қарамастан, ол кештердің сыртында жүріп музыка тыңдайтын. Нью-Йоркте өзінің кештерін өткізе бастағанда, ол қаладағы ең қатты және әсерлі дыбыс жүйесімен танымал болды, ол бассқа ерекше мән берді. Ол сондай-ақ Бронкстің кештер сахнасына MC-терді (мәлімдемешілерді) енгізді, оларды кейбіреулер алғашқы хип-хоп рэперлері деп санайды, өйткені олар ямайкалық регги диджейлерінің тост стилін еліктеді. Дыбыс жүйелері ямайкалық мигранттарға өздерінің мәдени байланысын сақтап қалуға мүмкіндік берді. Олар регги биттерінің ремикстелген үлгілерін таратты және жер асты музыка мәдениетін құрды. Бұл мәдениет халыққа танымал музыканы тарату үшін радиоға сүйенген үлкен халықтан ерекшеленді. Бұл дыбыс жүйелері қоймаларда, клубтарда және көше бұрыштарында ойнатылды. Бұл тек бірнеше адам естіген радиодағы музыка емес, көптеген адамдарды қамтитын және үлкен дыбыс жүйелері арқылы дыбыспен толығудан пайда болған мәдениет болды. Дыбыс жүйесі мәдениеті Джулиан Генрикестің айтуынша, "соникалық үстемдік" құрады. Ол "үстемдік" сөзін қолдануда стратегиялық, өйткені ол сезімдік және бұл термин "дыбыстың күші мен ләззатын" бейнелейді (452). Дыбыс – "бізді қамтитын, терең әсер ететін және күшті сезім беретін" (451) тәжірибе. Бұл тәжірибе соншалықты күшті, "дыбыстар адамдарды тасиды, адамдар дыбыстарды таситын сияқты, қозғалуға арналған денелерді табады" (230). Би – дыбыстарға табиғи, бірден туындайтын жауап, және Генрикес айтқандай, "денелерде музыкалық ауыртпалық жоқ; керісінше, олар музыкамен бірге илеседі, тіпті музыкада бекінеді". Генрикес айтуынша, дыбыс жүйесі ямайкалық музыканың халықаралық аренадағы ықпалында да маңызды рөл атқарды. Ол "музыканы таратудың ең тиімді механизмдерінің бірі" (218) екенін дәлелдеді, нәтижесінде ямайкалық музыка хип-хоп, джангл және дабстеп сияқты жанрларға әсер етті.

The sound system concept first became popular in the 1940s, in the parish of Kingston. DJs would load up a truck with a generator, turntables, and huge speakers and set up street parties. Tom the Great Sebastian, founded by Chinese Jamaican businessman Tom Wong, was the first commercially successful sound system and influenced many sound systems that came later. In the beginning, the DJs played American rhythm and blues music, but as time progressed and more local music was created, the sound migrated to a local flavour. The sound systems were big business, and represented one of the few sure ways to make money in the unstable economy of the area. The promoter or DJ made his profit by charging admission and selling food and alcohol; often thousands of people were in attendance. By the mid 1950s, sound systems were more popular at parties than live musicians, and by the second half of the decade, custom built systems began to appear from the workshops of specialists such as Hedley Jones, who constructed wardrobe sized speaker cabinets known as "House[s] of Joy". It was also around this time that Jamaica's first superstar DJ and MC, Count Machuki, rose to prominence. As time progressed, sound systems became louder—capable of playing bass frequencies at 30,000 watts or more, with similar wattage attainable at the mid range and high frequencies—and far more complex than their predecessors. Competition between these sound systems was fierce, and eventually two DJs emerged as the stars of the scene: Clement "Coxsone" Dodd, and Duke Reid. Besides the DJ, who rapped over the music, there was also a selector, who selected the music/rhythm tracks. The popularity of a sound system was mainly contingent on one thing: having new music. In order to circumvent the release cycle of the American record labels, the two sound system superstars turned to record production. What began as an attempt to replicate the American R&B sound using local musicians evolved into a uniquely Jamaican musical genre: ska. An important part of sound system culture is the sound clash, an organized battle between two systems. The Guinness Sounds of Greatness is one of many such clashes. In 2009, the Guinness clash was organized into three parts: a "juggling" round, where each system gets 15 minutes to get the crowd going; a "tune fe tune" exchange of "commercial releases"; and a "dub fe dub", when the systems alternate "specials done specifically for the sound system playing the recording". The culture of the Sound System was brought to the UK with the mass immigration of Jamaicans in the 1960s and 1970s. Notable UK Sound Systems include Sir Coxsone Outernational, Jah Shaka, Channel One, Aba Shanti I, Jah Observer, Quaker City, Irration Steppas, Fatman International and Saxon Studio International. One of the first sound systems in the United States was Downbeat the Ruler, founded in Bronx, New York, in the late 1970s. DJ Kool Herc, known as the Father of Hip Hop, was responsible for importing many of the elements of Jamaican sound system culture to New York. Having immigrated with his family to the Bronx from Kingston at the age of 12, Herc grew up around dancehall parties, and despite being too young to enter, he would hang out outside the parties and listen to the music. When he started hosting his own parties in New York, he was known for having the loudest and most impressive sound system of anyone in the city, which heavily emphasized bass. He also introduced MCs (Masters of Ceremony) to the Bronx party scene, who are considered by some to be the first hip hop rappers, as they emulated the toasting style of Jamaican reggae deejays. Sound systems were the method in which Jamaican migrants were able to maintain their cultural connection with their roots. They broadcast the remixed samples of reggae beats and created an underground music culture. This culture was separate from the larger population which relied on the radio to provide popular music. These sound systems were played in warehouses, clubs, and street corners. This was not simply just music played on the radio for a few people to hear, but a culture that involved many people was developed out of being consumed by sound through large sound systems. Sound system culture presented what Julian Henriques refers to as sonic dominance. He is strategic in his usage of the word dominance because it is visceral and this term embodies the "power and the pleasure of the sonic" (452). The sound is an "enveloping, immersive, and intense experience" (451). The experience is so strong that "sounds carry people, as much as people carry sounds; 'vibes' find bodies to move" (230). Dance acts as a natural, immediate response to dancehall sounds, and as Henriques puts it, "bodies have no musical burden to bear; rather they are borne along, even berthed, by music." According to Henriques, the sound system has also played an influential role in the global influence of Jamaican music internationally. It has "proved itself to be one of the most efficient of musical distribution mechanisms," (218) which has resulted in Jamaican music's influence on genres such as Hip hop, Jungle, and Dubstep.

Танымал мәдениетте

1978 жылғы жамайлық «Rockers» фильмі 1970-ші жылдардағы жамайлық регги сахнасының шынайы мәдениетін, кейіпкерлерін және мінез-құлқын бейнеледі, Лерой «Хорсемут» Уоллес әйелі мен балаларымен, өз үйінде және Кингстондағы Гарри Дж Студиясында көрінеді. 1980 жылы шыққан «Вавилон» фильмі 1970-ші және 1980-ші жылдардағы Брикстон аймағындағы ақ және британдық афро-карибтіктер арасындағы шиеленісті осыншалықты дәл көрсеткендіктен, Ұлыбританияда X рейтингісін алды және институционалдық расизмді бейнелеуіне байланысты АҚШ-та қара тізімге енгізілді. Жалпы таратуға тым қауіпті деп есептелген ол Канн қаласындағы премьерасынан кейін ұмытылып, жасырылды. Kino Lorber компаниясы 2019 жылы оны қайта шығарды және 2020 жылы АҚШ-та The Criterion Channel арнасында қолжетімді болды. 2011 жылғы Меник Шабаздың «The Story of Lover's Rock» деректі фильмі 1970-ші және 1980-ші жылдардағы Оңтүстік Лондондағы афро-карибтік қауымдастығының жеке билері, дыбыс жүйелері және әлеуметтік аясы туралы айтады. «Lovers Rock» – 2020 жылғы Amazon антологиялық «Small Axe» сериалының бөлігі, Стив Маккуиннің «ғашықтар рок» жанрына және оның кеңістіктегі, сондай-ақ 1980-ші жылдардағы Лондонның британдық Батыс Үндістан қауымдастығының «Қара Атлантика» мәдениетінің диаспоралық қауымдастықтары арасындағы ықпалына арналған гимні.