Джон Уотсон Гордон: Шотландия суретшісінің өмірбаяны

Кіріспе

Шотланд суретшісі (1788–1864)

Джон Уотсон Гордон (1788 – 1 маусым 1864) – шотланд портрет суретшісі және Шотландия Корольдік академиясының президенті.

Өмір және жұмыс

Гордон Джон Уотсон Эдинбургте туған, капитан Уотсонның үлкен ұлы, Р. А., Бервик графтығындағы Оверменс Уотсон әулетінің мүшесі. Ол әрі қарай Корольдік инженерлер қатарына қабылдануға дайындалу үшін арнайы оқытылды. Ол өндіріс басқармасының басшылығымен үкіметтік дизайн мектебінің студенті ретінде білім алды. Ол өнерге қабілетті екенін көрсетті, және әкесі оны осы мамандыққа бейімделуге көндірді. Капитан Уотсон өзі де шебер суретші болған, ал оның інісі Джордж Уотсон, кейін Шотландия Корольдік академиясының президенті, өте беделді портретші, тек отбасының досы болған сэр Генри Рейберннен кейін ғана екінші орында тұрды. 1808 жылы Гордон Николсон көшесіндегі Лицейде, Эдинбургте «Соңғы әншінің жырлары» атты суретін көрсетті – бұл қаладағы суреттердің алғашқы қоғамдық көрмесі болды. Ол бірнеше жыл бойы фантастикалық сюжеттерді көрмеге қойды, бірақ олар еркін және әдемі түрде салынғанмен, оның шеберлігін көрсететін портреттерінің күші мен ерекшелігіне жете алмады. 1823 жылы сэр Генри Рейберн қайтыс болғаннан кейін, ол оның көптеген тапсырыстарын өз мойнына алды. 1826 жылы Гордон есімін қабылдады. Оның ең танымал модельдерінің бірі – 1820 жылы алғашқы портреті үшін отырған сэр Уолтер Скотт. Содан кейін 1821 жылы J.G. Локхарт, 1822 және 1850 жылдары профессор Уилсон (екі портрет), 1839 жылы сэр Арчибальд Элисон, 1844 жылы доктор Чалмерс, кейінірек Де Квинси және 1864 жылы сэр Дэвид Брюстер болды. Оның ең маңызды туындыларының арасында 1-ші Далхаузи маркгравы, 1835 жылғы сэр Александр Хоуп, Лорд Президент Хоуп және доктор Чалмерс бар. Бұл туындылары, оның кейінгі жұмыстарынан айырмашылығы, әдетте жарқын түстерге толы. 1844 жылғы доктор Александр Брантонның, ал 1846 жылғы университет директоры доктор Лидің толық бойы бейнеленген портреттері оның стиліндегі өзгерістерді көрсетеді, ол түс пен өңдеудің ең қарапайымдылығына ұласқан. Өмірінің соңғы жиырма жылында ол Эдинбургке сурет салуға келген көптеген танымал ағылшын азаматтарын суретке түсірді. Пейзаж суретшісі Дэвид Кокс өзінің портретін алғаннан кейін, көптеген достарының қаржылық көмегімен, оны суретке түсіру үшін Уотсон Гордонның Эдинбургке баруды жөн көрді, өйткені ол суретшіні жеке танымаған және бұрын еліне келмеген еді. Осы кезеңде салған портреттерінің арасында оның үшінші стилі деп аталатын Де Квинси, генерал сэр Томас Макдугалл Брисбен, Уэльс принці, лорд Маколей, сэр М. Пэкингтон, лорд Мюррей, лорд Кокберн, лорд Рутерфурд және сэр Джон Шоу Лефевр бар. Бұл соңғы туындылары көбінесе ашық сұр түсті, кейде жағымды түстердің жоқтығы байқалады, тіпті бет те сұрғылт болып келеді, ал өңдеу өте шеберлікпен жасалған, бірақ оның ептілігі көзге түспейді. Ол адамның мінезін тереңінен түсінуде және оны суреттеуде өте табысты болды. Оның соңғы стилінің жақсы мысалы – инжурлі бет терісін еркін, бірақ мұқият өңдеген сэр Джон Шоу Лефеврдің портреті. Гордон Шотландия Корольдік академиясының ерте мүшелерінің бірі болды және 1850 жылы оның президенті болып сайланды; сонымен қатар ол Шотландия патшайымының суретшісі болып тағайындалды және рыцарь атағын алды. 1841 жылдан бастап ол Корольдік академияның мүшесі болды, ал 1851 жылы корольдік академигі болып сайланды. Ол Эдинбургтегі Корольдік жолдағы Канонгейт Киркьярдының шығыс бөлігінде жерленген.

Gordon was born John Watson in Edinburgh, the eldest son of Captain Watson, R. A., a cadet of the family of Watson of Overmains, in the county of Berwick. He was educated specifically to prepare him for enrolling in the Royal Engineers. He entered as a student in the government school of design, under the management of the Board of Manufactures. he showed a natural aptitude for art, and his father was persuaded to allow him to adopt it as his profession. Captain Watson was himself a skilful draughtsman, and his brother George Watson, afterwards president of the Royal Scottish Academy, was a highly respected portrait painter, second only to Sir Henry Raeburn, who was a friend of the family. In 1808 Gordon exhibited a picture "The Lay of the Last Minstrel" at the Lyceum in Nicolson Street, Edinburgh – the first public exhibition of paintings in that city – and continued for some years to exhibit fancy subjects; but, although freely and sweetly painted, they were altogether without the force and character which stamped his portrait pictures as the works of a master. After the death of Sir Henry Raeburn in 1823 he succeeded to much of his practice. He assumed the name of Gordon in 1826. One of the earliest of his famous sitters was Sir Walter Scott, who sat for a first portrait in 1820. Then came JG Lockhart in 1821; Professor Wilson, 1822 and 1850, two portraits; Sir Archibald Alison, 1839; Dr Chalmers, 1844; a little later De Quincey, and Sir David Brewster, 1864. Among his most important works may be mentioned the 1st Marquess of Dalhousie; Sir Alexander Hope (1835); Lord President Hope; and Dr Chalmers. These, unlike his later works, are generally rich in colour. The full length of Dr Alexander Brunton (1844), and Dr Lee, the principal of the university (1846), mark a modification of his style, which ultimately resolved itself into extreme simplicity, both of colour and treatment. During the last twenty years of his life he painted many distinguished Englishmen who came to Edinburgh to sit to him. And it is significant that David Cox, the landscape painter, on being presented with his portrait, subscribed for by many friends, chose to go to Edinburgh to have it executed by Watson Gordon, although he neither knew the painter personally nor had ever before visited the country. Among the portraits painted during this period, in what may be termed his third style, are De Quincey; General Sir Thomas Macdougall Brisbane; the Prince of Wales, Lord Macaulay, Sir M. Packington, Lord Murray, Lord Cockburn, Lord Rutherfurd and Sir John Shaw Lefevre. These latter pictures are mostly clear and grey, sometimes showing little or no positive colour, the flesh itself being very grey, and the handling extremely masterly, though never obtruding its cleverness. He was very successful in rendering acute observant character. A good example of his last style, showing pearly flesh painting freely handled, yet highly finished, is his head of Sir John Shaw Lefevre. Gordon was one of the earlier members of the Royal Scottish Academy, and was elected its president in 1850; he was at the same time appointed limner for Scotland to the queen, and received the honour of knighthood. Since 1841 he had been an associate of the Royal Academy, and in 1851 he was elected a royal academician. He is buried in the eastern extension of Canongate Kirkyard on the Royal Mile in Edinburgh.